«ΑΙΓΙΣ»: Πυρανίχνευση με το βλέμμα στο μέλλον: Πώς η τεχνολογία ανιχνεύει τη φωτιά πριν γίνει απειλή

Snapshot

• Το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ» εγκαθιστά σύγχρονα συστήματα έγκαιρου εντοπισμού πυρκαγιών σε 22 σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία της Ελλάδας.
• Οκτώ συστήματα λειτουργούν ήδη, καλύπτοντας περιοχές όπως οι Μυκήνες, η Επίδαυρος και η Αρχαία Ολυμπία, με επιτυχημένη ανίχνευση πυρκαγιάς στις 31 Ιουλίου 2026.
• Το δίκτυο συνδυάζει θερμικές και οπτικές κάμερες, τηλεχειριζόμενες κάμερες 360°, μετεωρολογικούς σταθμούς και ψηφιακή χαρτογράφηση για συνεχή επιτήρηση και άμεση ενημέρωση των αρμόδιων Αρχών.
• Μέχρι τον Αύγουστο και Σεπτέμβριο του 2026 προβλέπεται η λειτουργία επιπλέον 14 συστημάτων σε χώρους όπως η Ακρόπολη, οι Δελφοί και το Άγιον Όρος.
• Η ταχεία μετάδοση πληροφοριών στο Πυροσβεστικό Σώμα μέσω αυτοματοποιημένων ειδοποιήσεων επιτρέπει γρήγορη αξιολόγηση και αντιμετώπιση των πυρκαγιών, προστατεύοντας την πολιτιστική κληρονομιά.

Snapshot powered by AI

Η τεχνολογία περνά στην πρώτη γραμμή της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς από τις πυρκαγιές. Συγκεκριμένα, 22 σημαντικοί αρχαιολογικοί χώροι, μνημεία και περιοχές ιδιαίτερης πολιτιστικής και περιβαλλοντικής αξίας αποκτούν ένα σύγχρονο δίκτυο έγκαιρου εντοπισμού πυρκαγιάς και πυροπροστασίας, μέσω του εθνικού προγράμματος Πολιτικής Προστασίας «ΑΙΓΙΣ».

Οκτώ από τα συστήματα βρίσκονται ήδη σε πλήρη λειτουργία, καλύπτοντας τον Μυστρά, την Επίδαυρο, τις Μυκήνες, το Δίον, τον Πλαταμώνα, την Αφαία Αίγινας, την Περιστεριά Μεσσηνίας και την Αρχαία Ολυμπία.

Το νέο σύστημα έχει ήδη δώσει τα πρώτα δείγματα των δυνατοτήτων του στην πράξη.

Οι Μυκήνες «είδαν» τη φωτιά στα Φίχτια

Στις 31 Ιουλίου 2026, κατά τη δοκιμαστική περίοδο λειτουργίας του συστήματος των Μυκηνών, εκδηλώθηκε πυρκαγιά στα Φίχτια Αργολίδας, εντός της περιοχής που επιτηρεί το σύστημα.

Η εστία εντοπίστηκε από το Σύστημα Έγκαιρου Εντοπισμού Φωτιάς, το οποίο ενεργοποίησε αυτοματοποιημένη ειδοποίηση. Μέσα σε πραγματικό χρόνο, το Συντονιστικό Κέντρο Ελέγχου έλαβε εικόνα και στοιχεία για το συμβάν, δίνοντας στους χειριστές άμεση εικόνα της κατάστασης.

Η αυτοματοποιημένη ειδοποίηση (auto–alert) της εφαρμογής AEGIS κατεγράφη στις 09:44, ενώ, το συνοδευτικό οπτικοακουστικό υλικό αποτυπώνει την πληροφορία που έφτασε στην οθόνη του χειριστή.

Στην οθόνη εμφανίζονται ταυτόχρονα τα δεδομένα από τη θερμική και την οπτική κάμερα, η τηλεχειριζόμενη κάμερα PTZ, καθώς και ο ψηφιακός χάρτης της περιοχής. Αποτυπώνονται εκεί οι εντοπισμένες εστίες, ο χρόνος ενεργοποίησης του συναγερμού και η κατάσταση του εξοπλισμού πυρανίχνευσης.

Από την Ακρόπολη έως τη Φαιστό

Η ανάπτυξη του δικτύου συνεχίζεται με γρήγορους ρυθμούς.

Μέχρι την 31^η Αυγούστου 2026 προβλέπεται να τεθούν σε λειτουργία ακόμη έξι συστήματα, στην Ακρόπολη, το Ανάκτορο του Νέστορος, την Αρχαία Μεσσήνη, τον Όσιο Λουκά, τη Νικόπολη Πρεβέζης και τη Φαιστό.

Μέσα στον Σεπτέμβριο, αναμένεται να ακολουθήσουν ακόμη οκτώ, στην Κνωσό, τους Δελφούς, το Τατόι, το Άγιον Όρος, τη Σούριζα Λαυρεωτικής, τη Δωδώνη, τη Σαμοθράκη και τη Θάσο.

Με την ολοκλήρωση των συγκεκριμένων φάσεων, συνολικά 22 συστήματα θα βρίσκονται σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία, δημιουργώντας ένα εκτεταμένο δίκτυο επιτήρησης και έγκαιρης προειδοποίησης σε χώρους ιδιαίτερης σημασίας για την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας.

Θερμικές κάμερες και συνεχής επιτήρηση

Τα συστήματα έχουν σχεδιαστεί ώστε να εντοπίζουν όσο το δυνατόν νωρίτερα πιθανές εστίες πυρκαγιάς και να μεταφέρουν σε πραγματικό χρόνο εικόνα και δεδομένα στα Επιχειρησιακά Κέντρα Ελέγχου.

Η επιχειρησιακή εικόνα συνδυάζει δεδομένα από θερμικές και οπτικές κάμερες με δυνατότητα περιστροφής 360°, τηλεχειριζόμενες κάμερες και χαρτογραφική απεικόνιση της περιοχής.

Με αυτόν τον τρόπο, οι χειριστές μπορούν να βλέπουν όχι μόνο την πιθανή εστία, αλλά και τον ακριβή χρόνο ενεργοποίησης του συναγερμού και την κατάσταση του εξοπλισμού.

Το έργο δεν περιορίζεται, όμως, στην πυρανίχνευση. Περιλαμβάνει και μετεωρολογικούς σταθμούς, περιφερειακά και συντονιστικά Κέντρα Ελέγχου, καθώς και φορητά κανόνια πυρόσβεσης σε επιλεγμένους χώρους, ώστε να είναι δυνατή και η άμεση αντιμετώπιση μιας εστίας.

Πληροφορία σε πραγματικό χρόνο για το Πυροσβεστικό Σώμα

Το σημαντικότερο επιχειρησιακό πλεονέκτημα του δικτύου είναι η ταχύτητα με την οποία η πληροφορία φτάνει στους αρμόδιους.

Με την αυτοματοποιημένη ειδοποίηση και τη ζωντανή εικόνα από τις κάμερες, το Πυροσβεστικό Σώμα αποκτά άμεσα μία συνολική εικόνα του περιστατικού, ώστε να μπορεί να αξιολογεί ταχύτερα τον κίνδυνο και να οργανώνει την απαιτούμενη απόκριση.

Η έγκαιρη ανίχνευση μίας φωτιάς είναι κρίσιμη, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου συνυπάρχουν υψηλή περιβαλλοντική αξία, δασική βλάστηση και ανεκτίμητα μνημεία και αρχαιολογικά κατάλοιπα.

Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Πολιτικής Προστασίας «ΑΙΓΙΣ», με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ενώ, η διαγωνιστική διαδικασία για την προμήθεια και εγκατάσταση των συστημάτων διενεργήθηκε από το Υπερταμείο, στο πλαίσιο της υλοποίησης των έργων για την αναβάθμιση του εξοπλισμού και των υποδομών Πολιτικής Προστασίας.

Πρόκειται για μία ακόμη σημαντική επένδυση στην αξιοποίηση της τεχνολογίας για την έγκαιρη προειδοποίηση, τη συνεχή επιτήρηση και την ταχύτερη επιχειρησιακή απόκριση, ενισχύοντας παράλληλα την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας απέναντι στον κίνδυνο των δασικών πυρκαγιών.