Τανάγρα: Τα 4 μοιραία δευτερόλεπτα πριν από τη συντριβή – Το επικρατέστερο σενάριο
Το κρίσιμο καρέ, η απώλεια ύψους και τα αναπάντητα ερωτήματα για όσα συνέβησαν στον αέρα της Τανάγρας, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν οι δύο χειριστές του Phantom
Snapshot
- Το επικρατέστερο σενάριο για την πτώση του Phantom είναι στιγμιαία απώλεια στήριξης κινητήρα λόγω εισόδου πτηνού στον αεραγωγό, προκαλώντας αεροδυναμική διαταραχή και απώλεια ώσης.
- Οι χειριστές επέλεξαν να μην ενεργοποιήσουν τα εκτινασσόμενα καθίσματα, προσπαθώντας να κατευθύνουν το αεροσκάφος μακριά από τους θεατές.
- Τα διαθέσιμα στοιχεία περιλαμβάνουν βίντεο, συντρίμμια και συνομιλίες με τον πύργο ελέγχου, που αναμένεται να οδηγήσουν σε πόρισμα μετά την ολοκλήρωση της έρευνας.
Μόλις τέσσερα δευτερόλεπτα. Τόσο χρειάστηκε για να μετατραπεί ένας εντυπωσιακός ελιγμός στον αέρα της Τανάγρας σε μία ανείπωτη τραγωδία. Το Phantom είχε μόλις ξεκινήσει τη δεξιά στροφή του, χαμηλά και με μεγάλη ταχύτητα, όταν η πορεία του άλλαξε δραματικά.
Οι δύο έμπειροι χειριστές βρέθηκαν αντιμέτωποι με μία κατάσταση που εξελίχθηκε αστραπιαία, χωρίς ουσιαστικά περιθώρια αντίδρασης. Οι εικόνες από το τραγικό περιστατικό κατά τη διάρκεια της εφετινής Athens Flying Week αποτυπώνουν καρέ – καρέ την τελευταία προσπάθεια του μαχητικού πριν χαθεί στο έδαφος, ενώ, οι ειδικοί επιχειρούν να αποκωδικοποιήσουν τι συνέβη εκείνη τη μοιραία στιγμή.
Το επικρατέστερο σενάριο
Το επικρατέστερο σενάριο στο οποίο φαίνεται να καταλήγουν οι ερευνητές καλείται πλέον να απαντήσει σε ένα κρίσιμο ερώτημα: Γιατί το αεροσκάφος έκανε «βουτιά» περίπου 800 πόδια χαμηλότερα από το προκαθορισμένο ύψος; Οι ερευνητές δίνουν ιδιαίτερη σημασία στο τελευταίο καρέ του βίντεο, όπου το ρύγχος του Phantom φαίνεται να είναι στραμμένο προς τα κάτω, καταγράφοντας μία ασυνήθιστη κλίση.
Ουσιαστικά, ένα από τα ενδεχόμενα που εξετάζονται, είναι να υπήρξε στιγμιαία απώλεια στήριξης από εξωγενή παράγοντα. Για παράδειγμα, ένα πτηνό ίσως πέρασε στον αεραγωγό αέρα και από εκεί στον κινητήρα, σύμφωνα με ρεπορτάζ του ΑΝΤ1.
Προκύπτει εύλογα το ερώτημα αν μπορεί να προκληθεί τόσο σοβαρή ζημιά, ώστε να καταστραφούν οι 3.000 λεπίδες των κινητήρων.
Η απάντηση ειδικών είναι ότι ένα τέτοιο περιστατικό μπορεί να οδηγήσει σε προσωρινό Dual Engine Failure, δηλαδή απώλεια στήριξης του συμπιεστή. Πρόκειται για αεροδυναμική διαταραχή στην ομαλή ροή του αέρα που περνά μέσα από τον συμπιεστή ενός κινητήρα τζετ και αυτή η στιγμιαία διακοπή μπορεί να οδήγησε σε στιγμιαία απώλεια ώσης του δεύτερου κινητήρα δεξιά. Για αυτόν τον λόγο το αεροσκάφος πήρε αυτήν την έντονη κλίση και πορεία προς τα κάτω, κάτι σαν υποστροφή.
Όπως επισημαίνουν απόστρατοι πιλότοι, πρόκειται για ένα από τα πλέον εφιαλτικά σενάρια. Όσο έμπειρος κι αν είναι ένας χειριστής, όταν ένα τέτοιο φαινόμενο εκδηλώνεται σε εξαιρετικά χαμηλό ύψος και με μεγάλη ταχύτητα, τα περιθώρια αντίδρασης είναι σχεδόν μηδαμινά.
«Οι πιλότοι παρέμειναν στο αεροσκάφος σώζοντας πολλές ζωές»
Ο 40άχρονος επισμηναγός, Ιωάννης Μπλέσιας και ο 37άχρονος σμηναγός, Δημήτρης Πέτρου, επέλεξαν να μην ενεργοποιήσουν το σύστημα εκτίναξης, προσπαθώντας μέχρι την τελευταία στιγμή να οδηγήσουν το αεροσκάφος μακριά από τους θεατές της εκδήλωσης. Ο υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας, κήρυξε τριήμερο πένθος στις Ένοπλες Δυνάμεις, ενώ, την Κυριακή ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος τέλεσε τρισάγιο στη μνήμη τους.
Με το επίσημο πόρισμα για τη συντριβή του Phantom να αναμένεται, ο πραγματογνώμονας αεροπορικών ατυχημάτων και πρώην πιλότος της Αεροπορίας Στρατού, Παντελής Φραγκούλης, ο αντιπτέραρχος εν αποστρατεία, Θανάσης Παπανικολάου και ο αντιπτέραρχος εν αποστρατεία και αμυντικός αναλυτής, Κωνσταντίνος Ιατρίδης, ανέλυσαν τα διαθέσιμα βίντεο και παρουσίασαν νωρίτερα κι εκείνοι τα δικά τους σενάρια.
Ο Παντελής Φραγκούλης επεσήμανε ότι το Phantom εκτελούσε έναν ελιγμό υψηλής ακρίβειας, με μεγάλη ταχύτητα, σημαντική κλίση και σε πολύ χαμηλό ύψος.
«Το αεροπλάνο σε αυτό το σημείο έφτανε στα όρια των δυνατοτήτων του. Αν παρουσιαζόταν αστοχία υλικού ή απώλεια ενός από τους δύο κινητήρες, θα ήταν πολύ δύσκολο για το πλήρωμα να αντιμετωπίσει την κατάσταση», ανέφερε. Μεταξύ των σεναρίων που πρέπει να εξεταστούν, είναι μία ξαφνική βλάβη στον κινητήρα ή πρόσκρουση πτηνού, όπως τόνισε, ενώ, πρέπει να διερευνηθεί εάν το αεροσκάφος προσέκρουσε με το φτερό του σε ξύλινο στύλο πριν καταλήξει στο έδαφος.
«Το αεροπλάνο ήταν πολύ βαρύ και βρισκόταν σε κλειστή στροφή, σε πολύ χαμηλό ύψος. Αν έχασε απότομα ύψος, τα περιθώρια αντίδρασης ήταν ελάχιστα», εξήγησε.
Ο πραγματογνώμονας αναφέρθηκε και στο ερώτημα γιατί οι δύο χειριστές δεν χρησιμοποίησαν τα εκτινασσόμενα καθίσματα. Όπως υπογράμμισε, όταν ένα αεροσκάφος βρίσκεται σε κλειστή στροφή και με μεγάλη κλίση, η εκτίναξη δεν γίνεται κατακόρυφα αλλά προς την πλευρά της κλίσης. Σε συνδυασμό με το εξαιρετικά χαμηλό ύψος, οι πιθανότητες ασφαλούς εγκατάλειψης περιορίζονται δραματικά.
«Σε μία τέτοια θέση, είναι πολύ δύσκολο να σωθεί το πλήρωμα. Αν το αεροσκάφος είχε βρεθεί ξαφνικά πολύ χαμηλά, δεν υπήρχε ουσιαστικά χρόνος», σημείωσε. Ακόμη, κ. Φραγκούλης εκτίμησε ότι οι χειριστές ενδέχεται να επιχείρησαν μέχρι την τελευταία στιγμή να κατευθύνουν το αεροσκάφος μακριά από τους θεατές και τις κατοικημένες περιοχές.
Ο απόστρατος αντιπτέραρχος, Θανάσης Παπανικολάου, απέφυγε επίσης να εξαγάγει πρόωρο συμπέρασμα, επισημαίνοντας ότι η έρευνα πρέπει να εξετάσει τόσο το ενδεχόμενο τεχνικής αστοχίας όσο και τον ανθρώπινο παράγοντα. «Στο βίντεο βλέπουμε ένα Phantom να πετά σε πολύ χαμηλό ύψος και με πολύ μεγάλη ταχύτητα, να εκτελεί δεξιά στροφή με σημαντική κλίση και στη συνέχεια να ακολουθεί καθοδική πορεία, χωρίς να προλαβαίνει να ανακτήσει ύψος πριν από την πρόσκρουση», είπε.
Σύμφωνα με εκείνον, ένα από τα σενάρια που πρέπει να διερευνηθούν, αφορά πιθανή λανθασμένη εκτίμηση της τροχιάς ή καθυστερημένη έναρξη της διαδικασίας επαναφοράς του αεροσκάφους από την κλίση και την κάθοδο.
«Η μεγάλη ταχύτητα, το χαμηλό ύψος και η σκληρή στροφή μπορεί, σε συνδυασμό, να αποδείχθηκαν καθοριστικά», προσέθεσε, ενώ, διευκρίνισε ότι το συγκεκριμένο αεροσκάφος δεν διαθέτει καταγραφέα δεδομένων πτήσης, το γνωστό «μαύρο κουτί».
Ωστόσο, δήλωσε ότι η επιτροπή έχει άλλα στοιχεία που μπορούν να οδηγήσουν σε ασφαλές πόρισμα. «Υπάρχουν πολλά βίντεο, τα συντρίμμια και οι συνομιλίες του πληρώματος με τον πύργο ελέγχου. Τα διαθέσιμα στοιχεία είναι τόσα πολλά, ώστε είναι βέβαιο ότι θα εξαχθεί το σωστό συμπέρασμα», ανέφερε.
Ο αντιπτέραρχος εν αποστρατεία και αμυντικός αναλυτής, Κωνσταντίνος Ιατρίδης, εξήγησε ότι το Phantom ξεκίνησε να χάνει ύψος έχοντας αναπτύξει πολύ μεγάλη ταχύτητα, πράγμα που στάθηκε μοιραίο στην πτώση του.
Όπως ανέφερε, τα διαθέσιμα στοιχεία είναι περιορισμένα, καθώς δεν έχουν γίνει γνωστές όλες οι επικοινωνίες των πιλότων με τον πύργο ελέγχου ή τον συντονιστή, ενώ, υπάρχει μόνο ένα από τα βίντεο που έχουν κυκλοφορήσει.
Ακόμη, σχολίασε ότι οι πτήσεις σε αεροπορικά show είναι ιδιαίτερα απαιτητικές, καθώς πραγματοποιούνται σε χαμηλό ύψος, με πολύ μεγάλες ταχύτητες, μεγάλες κλίσεις, εναλλαγές κατευθύνσεων και πολλές δυνάμεις G.
Σύμφωνα με την εκτίμηση, σε τέτοιες συνθήκες μπορεί να υπάρξει απώλεια χωρικής επίγνωσης ή χωρικός αποπροσανατολισμός. Για μερικά δευτερόλεπτα, ο πιλότος ενδέχεται να μην αντιληφθεί σωστά τον τρόπο με τον οποίο κινείται το αεροσκάφος σε σχέση με το έδαφος.
Όπως εξήγησε, αυτό που αισθάνεται ο πιλότος και αυτό που συμβαίνει πραγματικά στο αεροσκάφος, μπορεί να είναι παραπλανητικό. Ο χειριστής μπορεί να μην έχει πλήρη επίγνωση της πραγματικής θέσης και κίνησης του αεροσκάφους, ιδιαίτερα όταν το ύψος είναι χαμηλό και η ταχύτητα μεγάλη.
Ο κ. Ιατρίδης κατέληξε ότι από το διαθέσιμο υλικό δεν φαίνεται να υπήρξε κάποια βλάβη, ωστόσο, όλα τα ενδεχόμενα παραμένουν ανοιχτά μέχρι την ολοκλήρωση της έρευνας.
