Οι ψυχοθεραπευτές προτείνουν συνεδρίες στη φύση - Τα οφέλη για την ψυχική υγεία

Η Τζένιφερ Ούντλερ εργάζεται ως ψυχοθεραπεύτρια εδώ και 25 χρόνια. Πριν από περίπου δέκα χρόνια, ξεκίνησε να προπονείται για μαραθώνιο, τρέχοντας με μια ομάδα κοντά στο σπίτι της στην κομητεία Μοντγκόμερι, στο Μέριλαντ.

«Παρατήρησα ότι οι άνθρωποι ήταν πιο άνετοι, λιγότερο ανασταλτικοί, άνοιγαν την καρδιά τους και μιλούσαν κατά τη διάρκεια των ομαδικών μας προπονήσεων», ανέφερε η Ούντλερ στην Whashington Post. «Άρχισα να αναρωτιέμαι αν υπήρχε τρόπος να ασκώ το επάγγελμά μου ενώ οι άνθρωποι κινούνται».

Η Ούντλερ δουλεύει με παιδιά και εφήβους, αλλά και με ενήλικες, και υπέθεσε ότι ειδικά οι νεότεροι θεραπευόμενοι ίσως ένιωθαν πιο άνετα να μιλούν περπατώντας σε ένα μονοπάτι στη φύση, αντί να κάθονται σε ένα γραφείο. Αποφάσισε να το δοκιμάσει με έναν νεαρό θεραπευόμενο, με τη συγκατάθεση της μητέρας του.

«Συναντηθήκαμε σε ένα πάρκο, περπατήσαμε και ήταν σαν να είχα απέναντί μου ένα διαφορετικό παιδί», είπε. «Έτρεχε γύρω-γύρω, μου έδειχνε πράγματα στη φύση. Και μιλούσε». Όπως ανέφερε, σημείωσαν μεγαλύτερη πρόοδο σε μία μόνο συνεδρία εκτός γραφείου απ’ ό,τι σε δύο χρόνια συναντήσεων στο ιατρείο της. «Και αυτό έγινε μέσα στο χιόνι, τον Φεβρουάριο», πρόσθεσε. «Οπότε σκέφτηκα: από εδώ και πέρα μόνο καλύτερα θα γίνεται».

Η Ούντλερ άρχισε να διαβάζει περισσότερα για τη θεραπεία σε εξωτερικούς χώρους, γνωστή και ως “walk-and-talk” ή θεραπεία με επίκεντρο τη φύση. Εκείνη την περίοδο δεν βρήκε κάποια επίσημη εκπαίδευση ή πρόγραμμα πιστοποίησης, διαπίστωσε όμως ότι και άλλοι θεραπευτές είχαν δοκιμάσει την πρακτική αυτή και είχαν παρατηρήσει παρόμοια οφέλη.

«Υπάρχει η κίνηση, υπάρχει η φύση, που λειτουργεί εξαιρετικά γειωτικά και σταθεροποιητικά για τους ανθρώπους, και υπάρχει η δυνατότητα να περπατάς δίπλα-δίπλα με τον άλλον», εξηγεί. Για τους νεότερους θεραπευόμενους ή για όσους αισθάνονται άβολα με τη θεραπεία, βοηθούσε επίσης το γεγονός ότι μπορούσαν να περπατούν ενώ μιλούσαν για δύσκολα θέματα, χωρίς να χρειάζεται να διατηρούν διαρκή οπτική επαφή.

«Όσο προχωρούσα και δούλευα με διαφορετικούς ανθρώπους και διαφορετικά ζητήματα ψυχικής υγείας, συνειδητοποιούσα πόσο εκπληκτικό είναι αυτό που κάνουμε», κατέληξε.

Η Μίκι Μοσκοβίτς, κλινική ψυχολόγος που εργάζεται σε μονάδα πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, συναντά ορισμένους ασθενείς μόνο μία ή δύο φορές. «Προσπαθούμε να κάνουμε τη διαφορά, ακόμη και μέσα σε μία μόνο συνεδρία», λέει.

Για τη Μοσκοβίτς, η πρακτική σε εξωτερικό χώρο έχει βελτιώσει τη δική της ψυχική υγεία και έχει αυξήσει την επαγγελματική της αντοχή, ενώ βλέπει και άμεσο αντίκτυπο στους ασθενείς της.

«Αυτό που είναι τόσο ενθαρρυντικό είναι ότι, μερικές φορές, ήδη από την πρώτη συνεδρία-βόλτα, οι ασθενείς λένε: “Δεν ήξερα ότι υπάρχει αυτό το μονοπάτι εδώ. Είναι τόσο όμορφο. Νιώθω υπέροχα. Αυτό μπορώ να το κάνω και μόνη/μόνος μου”», σημειώνει.

Τα οφέλη της φύσης για τον εγκέφαλο — ακόμη και στο κρύο

Όταν ο Μαρκ Μπέρμαν πραγματοποιούσε έρευνα στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, συμμετείχε στον σχεδιασμό μιας μελέτης για τα οφέλη της φύσης στον εγκέφαλο. Οι συμμετέχοντες εκτελούσαν ένα απαιτητικό τεστ μνήμης και προσοχής και στη συνέχεια έκαναν περίπατο είτε στο κέντρο του Αν Άρμπορ είτε στο τοπικό δενδροκομείο. Όσοι περπάτησαν στη φύση παρουσίασαν βελτίωση 20% στη βραχυπρόθεσμη μνήμη, σε αντίθεση με όσους περπάτησαν σε αστικό περιβάλλον.

Το πείραμα επαναλήφθηκε τόσο τον Ιούνιο όσο και τον Ιανουάριο. Τον χειμώνα, η βόλτα στη φύση ήταν λιγότερο ευχάριστη — αλλά εξίσου ωφέλιμη.

«Αυτό ήταν εντυπωσιακό, γιατί έδειξε ότι δεν χρειάζεται να απολαμβάνεις τη βόλτα για να έχεις τα γνωστικά οφέλη. Κάτι βαθύτερο συμβαίνει», επισημαίνει ο Μπέρμαν.

Μία από τις εξηγήσεις για τον λόγο που η φύση ωφελεί τον εγκέφαλο είναι η θεωρία της αποκατάστασης της προσοχής. Σύμφωνα με αυτήν, η ικανότητά μας να συγκεντρωνόμαστε είναι πεπερασμένη και ο χρόνος στη φύση μπορεί να την αναπληρώσει. Παράλληλα, η φύση είναι «ήπια γοητευτική» — τραβά την προσοχή μας χωρίς να υπερφορτώνει τις αισθήσεις.

«Μπορώ να αφήσω το μυαλό μου να περιπλανηθεί όταν κοιτάζω έναν καταρράκτη», λέει. «Δεν μπορώ να κάνω το ίδιο στην Times Square».

Ο Μπέρμαν είναι σήμερα καθηγητής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου και συγγραφέας του νέου βιβλίου «Nature and the Mind: The Science of How Nature Improves Cognitive, Physical, and Social Well-Being».

Διαβάστε επίσης