Η Αφρική «σκίζεται» στα δύο - Θα σχηματιστεί ένας νέος ωκεανός;

Η αφρικανική ήπειρος φαίνεται να βρίσκεται σε διαδικασία διαχωρισμού, με μια γεωλογική ανωμαλία κάτω από την επιφάνεια της Ανατολικής Αφρικής να βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της αλλαγής. Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να οδηγήσει στη δημιουργία ενός νέου ωκεανού στο μέλλον.

Η γεωλογική ρήξη στον λεκάνη Afar της Αιθιοπίας

Η γεωλογική ρήξη που παρατηρείται στον λεκάνη Afar στην Αιθιοπία οφείλεται σε ηφαιστειακή δραστηριότητα και σχετίζεται με την άνοδο θερμού υλικού από το εσωτερικό του μανδύα της Γης προς την επιφάνεια, γνωστού ως mantle plume. Νεότερες αναλύσεις δείχνουν ότι αυτή η ανωμαλία δεν είναι στατική, αλλά παλλόμενη.

Η ηφαιστειολόγος Έμμα Γουάτς από το Πανεπιστήμιο του Σουάνσι στη Νότια Ουαλία εξηγεί: «Υποθέταμε ότι ο μανδύας έχει ομοιόμορφη σύνθεση και ανεβαίνει απλά προς τα πάνω. Στην πραγματικότητα, μπορεί να περιέχει διαφορετικές ποσότητες και τύπους λιωμένου πετρώματος, τα οποία αλληλεπιδρούν με την ταχύτητα της ηπειρωτικής μετακίνησης, προκαλώντας ποικιλία στην ηφαιστειακή δραστηριότητα».

Η σύγκλιση τριών τεκτονικών πλακών και το τρίγωνο Afar

Στην περιοχή της λεκάνης Afar συναντώνται τρεις τεκτονικές πλάκες: η Νουβιανή, η Σομαλική και η Αραβική, σχηματίζοντας το λεγόμενο Τρίγωνο Afar. Η συμπεριφορά της ανωμαλίας ποικίλλει ανάμεσα στα τρία αυτά συστήματα τάφρων.

Η Γουάτς προσθέτει: «Η ροή του θερμού υλικού διαχέεται ανομοιόμορφα και κλίνει ανάλογα με την κίνηση των πλακών πάνω από αυτήν». Η τελική συνέπεια αυτής της διαδικασίας θα είναι ο διαχωρισμός της αφρικανικής ηπείρου και η δημιουργία ενός νέου ωκεανού.

Η απομάκρυνση των τεκτονικών πλακών γίνεται με πολύ αργό ρυθμό, περίπου δεκαπέντε χιλιοστά τον χρόνο, ενώ στο κύριο αιθιοπικό ρήγμα η ταχύτητα φτάνει τα πέντε χιλιοστά ετησίως. Η πλήρης δημιουργία νέου ωκεανού απαιτεί εκατομμύρια χρόνια και δεν είναι βέβαιο ότι θα ολοκληρωθεί, καθώς η διαδικασία ρήξης μπορεί να σταματήσει ή να αποτύχει.

Αυτή η γεωλογική εξέλιξη αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την κατανόηση της δυναμικής της Γης και ενδέχεται να αλλάξει τον χάρτη των ηπείρων στο μακρινό μέλλον.