Τα ανθρώπινα μαλλιά γίνονται «ασπίδα» για τους ωκεανούς - Πώς δημιουργούν φράγματα στη Βραζιλία
Τα μαλλιά που περισσεύουν από κομμωτήρια μετατρέπονται σε «οικολογικές κουβέρτες» για την απορρόφηση πετρελαίου και άλλων ρύπων στη θάλασσα
Snapshot
- Ανθρώπινα μαλλιά από κομμωτήρια στη Βραζιλία χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία φραγμάτων που απορροφούν πετρέλαιο και ρύπους στη θάλασσα.
- Τα φράγματα, γνωστά ως «eco blankets», τοποθετούνται στον κόλπο Guanabara και μπορούν να παραμείνουν στη θάλασσα έως και τέσσερις μήνες.
- Το εγχείρημα αξιοποιεί μαλλιά που διαφορετικά θα πετούνταν, προσφέροντας μια ανεξάντλητη πρώτη ύλη από τα κομμωτήρια της χώρας.
- Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην προστασία και αποκατάσταση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων που πλήττονται από ρύπανση και πετρελαϊκές διαρροές στον κόλπο.
- Η τεχνολογία εμπνέεται από αντίστοιχα προγράμματα σε άλλες χώρες και ενισχύει την αλιευτική κοινότητα που επηρεάζεται αρνητικά από τη ρύπανση.
Ανθρώπινα μαλλιά χρησιμοποιούνται στη Βραζιλία για την κατασκευή ειδικών φραγμάτων που βοηθούν στην προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων από πετρελαιοκηλίδες και άλλους ρύπους. Η πρωτοβουλία αξιοποιεί μαλλιά που δωρίζουν κομμωτήρια και τα μετατρέπει σε ένα φυσικό φίλτρο για τη συγκράτηση ρυπογόνων ουσιών στη θάλασσα.
Η συγκεκριμένη τεχνολογία έχει ήδη εφαρμοστεί σε άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Χιλή και οι Ηνωμένες Πολιτείες και αποτέλεσε την έμπνευση για τη Mariana Robrahn, ιδρύτρια της μη κυβερνητικής οργάνωσης (ΜΚΟ) Fiotrar, να αναπτύξει το αντίστοιχο εγχείρημα στη Βραζιλία.
Πώς τα μαλλιά μετατρέπονται σε φίλτρο
Οι πρώτες δοκιμές πραγματοποιήθηκαν στην Enseada de Bom Jesus, στις ακτές του κόλπου Guanabara, στην πολιτεία του Ρίο ντε Τζανέιρο. Στην περιοχή υπήρχε ήδη ένα πλωτό φράγμα συγκράτησης απορριμμάτων, το οποίο χρησιμοποιήθηκε ως βάση για τη νέα κατασκευή.
«Αυτά τα φίλτρα στερεώνονται στο πορτοκαλί πλωτό φράγμα που συγκρατεί τα απορρίμματα και το χρησιμοποιούμε ως στήριγμα για το φράγμα της Fiotrar», εξηγεί η περιβαλλοντική μηχανικός Ana Beatriz Gonçalves, η οποία είναι υπεύθυνη για την εβδομαδιαία συντήρηση των νέων φραγμάτων.
Στα νερά του κόλπου Guanabara, πλέον, αντί για μικρά σκάφη με πληρώματα που χρησιμοποιούν δίχτυα για τη συλλογή απορριμμάτων, είναι συνηθισμένο να βλέπει κανείς έναν κύλινδρο γεμάτο με ανθρώπινα μαλλιά, γνωστό και ως «eco blanket», να τοποθετείται στο νερό. Η κατασκευή λειτουργεί ως φράγμα που παγιδεύει πετρέλαιο, biodiesel και άλλες ρυπογόνες ουσίες.
Έως και τέσσερις μήνες στη θάλασσα
Τα συγκεκριμένα φράγματα μπορούν να παραμείνουν στη θάλασσα για έως και τέσσερις μήνες, απορροφώντας ρύπους που προέρχονται από πλοία, παράνομες απορρίψεις και άλλες πηγές μόλυνσης.
Όπως εξηγεί η χημικός Caroline Carvalho, τα «eco blankets» μπορούν να συλλέγουν ρύπανση που καταλήγει στο νερό από διαφορετικές πηγές, λειτουργώντας ως ένα επιπλέον μέσο προστασίας των θαλάσσιων περιοχών.
Το εγχείρημα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στη Βραζιλία, καθώς η χώρα διαθέτει μεγάλο αριθμό κομμωτηρίων, γεγονός που προσφέρει μια τεράστια και ουσιαστικά ανεξάντλητη πηγή πρώτης ύλης.
Περίπου δώδεκα κομμωτήρια συμμετέχουν μέχρι στιγμής στην προσπάθεια, δωρίζοντας τα κομμένα μαλλιά που δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή περουκών. Μάλιστα, για την απορρόφηση πετρελαίου μπορούν να χρησιμοποιηθούν και τρίχες ζώων.
Από τις περούκες για ασθενείς με καρκίνο στα «πράσινα» φράγματα
Η Mariana Robrahn έχει ήδη μακρά ιστορία στην αξιοποίηση των μαλλιών για κοινωνικούς σκοπούς. Το 2013 δημιούργησε το πρόγραμμα αλληλεγγύης «Cabelegria», με στόχο τη συλλογή δωρεών μαλλιών για την κατασκευή περουκών για ασθενείς με καρκίνο.
Τώρα, η ίδια ιδέα αξιοποίησης ενός υλικού που διαφορετικά θα κατέληγε στα απορρίμματα αποκτά έναν διαφορετικό, περιβαλλοντικό σκοπό.
Ο κόλπος Guanabara αντιμέτωπος με τη ρύπανση
Ο κόλπος Guanabara επιλέχθηκε για τις δοκιμές όχι τυχαία. Η έντονη ναυτική κίνηση, με πλοία να εισέρχονται και να εξέρχονται διαρκώς, έχει επιβαρύνει την περιοχή με διάφορες μορφές ρύπανσης εδώ και δεκαετίες.
Η κατάσταση επηρεάζει άμεσα και τους ανθρώπους που ζουν από τη θάλασσα.
Ο τοπικός ψαράς Sérgio Carvalho, μιλώντας στο Associated Press, περιέγραψε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η αλιευτική κοινότητα.
«Όταν βγαίνουμε για ψάρεμα με δίχτυα, συναντάμε πολλές πετρελαιοκηλίδες που βλάπτουν τη δουλειά μας. Το πετρέλαιο παραμένει στην επιφάνεια, αλλά επηρεάζει τα πάντα μέχρι περίπου ενάμισι μέτρο βάθος. Τα ψάρια εξαφανίζονται», ανέφερε.
Η ελπίδα της αλιευτικής κοινότητας, αλλά και των περιβαλλοντικών οργανώσεων που συμμετέχουν στο εγχείρημα, είναι ότι τα φράγματα από ανθρώπινα μαλλιά θα συμβάλουν στην αποκατάσταση των οικοσυστημάτων και στη μείωση της ρύπανσης στον κόλπο.
Έτσι, ένα υλικό που μέχρι πρότινος θεωρούνταν απλώς απόβλητο αποκτά μια δεύτερη ζωή, αυτή τη φορά ως φυσικό φίλτρο απέναντι στη θαλάσσια ρύπανση.
