Το τέχνασμα του Ιράν: Πώς προσαρμόζει τις επιθέσεις του όσο εξαντλούνται τα πυρομαχικά των ΗΠΑ
Το Ιράν έμαθε από την Ουκρανία και ανέπτυξε ένα σμήνος μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε μια περιοχή στην οποία είχαν εισχωρήσει αμερικανικά μαχητικά
Snapshot
- Το Ιράν χρησιμοποιεί προηγμένους πυραύλους που αλλάζουν αιφνιδιαστικά πορεία, εξαντλώντας τα αμερικανικά αποθέματα πυραύλων αναχαίτισης Patriot.
- Οι επιθέσεις του Ιράν έχουν επεκταθεί γεωγραφικά και τακτικά, περιλαμβάνοντας συμμάχους στη Μέση Ανατολή και ασύμμετρη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων.
- Το Πεντάγωνο έχει εξαντλήσει πάνω από 1.500 πυραύλους Patriot και ζητά αύξηση της παραγωγής λόγω της ταχείας μείωσης των αποθεμάτων.
- Οι ΗΠΑ μελετούν τις τακτικές του Ιράν, οι οποίες βασίζονται σε εμπειρίες από τον πόλεμο στην Ουκρανία, όπου συνδυάζονται βαλλιστικοί πύραυλοι και μη επανδρωμένα αεροσκάφη για να παρακάμπτουν τις αεροπορικές άμυνες.
- Η στρατιωτική σύγκρουση έχει γεωπολιτικές επιπτώσεις, με τις ΗΠΑ να αποφεύγουν μεγάλες αεροπορικές επιδρομές μετά από πιέσεις συμμάχων και το Ιράν να διατηρεί σημαντικά υπόγεια αποθέματα και καταφύγια για το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Σε έναν αγώνα δρόμου χρήσης πυρομαχικών εξελίχθηκε η πολύμηνη πολεμική σύγκρουση μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ σε σημείο που πλέον έχει τεθεί σοβαρό ζήτημα τουλάχιστον για τα αμερικανικά αποθέματα.
Το Πεντάγωνο ζητά από την αμυντική βιομηχανία των ΗΠΑ να αυξήσει άμεσα την παραγωγή πυρομαχικών λόγω εξάντλησης αποθεμάτων από τον πόλεμο στο Ιράν. Το στρατηγικό τέχνασμα της Τεχεράνης... έπιασε τόπο. Χρησιμοποιώντας προηγμένους πυραύλους που μπορούν να αλλάζουν αιφνιδιαστικά πορεία, το Ιράν σφυροκοπούσε τα αμυντικά συστήματα των βάσεων, αναγκάζοντας τις αμερικανικές δυνάμεις να καταναλώνουν τα περιορισμένα αποθέματα πυραύλων Patriot.
Η ανάλυση των New York Times
Οι New York Times ανέλυσαν πώς οι ιρανικές επιθέσεις που στοίχισαν τη ζωή σε τρεις Αμερικανούς στρατιώτες στην Ιορδανία καταδεικνύουν πόσο γρήγορα έχουν εξελιχθεί οι πολεμικές ικανότητες του Ιράν, την ώρα που το Πεντάγωνο εξαντλεί τα αντιπυραυλικά του συστήματα.
Κατά τη διάρκεια πέντε έντονων ημερών τον περασμένο μήνα, το Ιράν εξαπέλυσε κύματα μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων εναντίον αμερικανικών στρατευμάτων σε τρεις βάσεις στην Ιορδανία, με την ελπίδα να διαπεράσει τις ισχυρές αμερικανικές αεροπορικές άμυνες. Χρησιμοποιώντας προηγμένους πυραύλους που μπορούν να αλλάξουν απότομα πορεία, το Ιράν κατακλύζει τα αμυντικά συστήματα των βάσεων, αναγκάζοντας τους Αμερικανούς να εξαντλήσουν τα σπάνια αποθέματα αναχαιτιστικών «Patriot».
Την πέμπτη ημέρα, οι Ιρανοί κατάφεραν να διαπεράσουν τις άμυνες. Ένας πύραυλος χτύπησε προκατασκευασμένες κατοικίες σε μία από τις βάσεις στις 17 Ιουλίου, σκοτώνοντας τρεις Αμερικανούς στρατιώτες και τραυματίζοντας περισσότερους από 100.
Αξιωματούχοι του Πενταγώνου αναγνώρισαν αργότερα ότι δεκάδες άλλοι στρατιώτες τραυματίστηκαν και αρκετά αεροσκάφη υπέστησαν ζημιές κατά τις επιθέσεις στην Ιορδανία εκείνη την εβδομάδα.«Καταρρίψαμε σχεδόν όλους τους πυραύλους», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, όταν ρωτήθηκε για τη θανατηφόρα επίθεση. «Ένας κατάφερε να περάσει»
Δύο σημαντικές τάσεις
Οι επιθέσεις αποκαλύπτουν μια θανατηφόρα σύγκλιση δύο σημαντικών τάσεων:
-Πρώτον, το Ιράν έχει εξελιχθεί σε πιο έμπειρο αντίπαλο καθώς ο πόλεμος εξελίσσεται, μαθαίνοντας πώς να παρακάμπτει τις αμερικανικές αεροπορικές άμυνες, ενώ επέκτεινε το πεδίο μάχης ώστε να περιλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της Μέσης Ανατολής και στρατολόγησε συμμάχους όπως τους Χούθι στη Υεμένη και τις πολιτοφυλακές στο Ιράκ.
-Δεύτερον, το απόθεμα των αναχαιτιστικών πυραύλων του Πενταγώνου έχει μειωθεί ραγδαία, με τα όπλα αυτά να γίνονται όλο και πιο πολύτιμα κάθε μέρα αυτής της διαλείπουσας σύγκρουσης.
Οι δύο αυτές τάσεις επιβεβαιώνουν ένα συμπέρασμα που έχει αναδυθεί σταδιακά τους μήνες που έχουν περάσει από την έναρξη του πολέμου: ότι μια παγκόσμια υπερδύναμη με ισχυρή στρατιωτική παρουσία μπορεί ακόμα να κρατηθεί σε απόσταση από έναν μικρότερο αντίπαλο που είναι πρόθυμος να διεξάγει ασύμμετρη πολεμική δράση για να αξιοποιήσει κάθε πλεονέκτημα που μπορεί να βρει.
Το Πεντάγωνο έχει χρησιμοποιήσει περισσότερους από 1.500 πυραύλους αναχαίτισης Patriot στον πόλεμο και του έχουν απομείνει λιγότεροι από 1.700 πύραυλοι αναχαίτισης, σύμφωνα με δύο άτομα που έχουν ενημερωθεί για τα επίπεδα των αποθεμάτων και μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσουν ευαίσθητες στρατιωτικές λεπτομέρειες.
Μελετώντας τον πόλεμο στην Ουκρανία
Οι Ηνωμένες Πολιτείες παρήγαγαν περίπου 600 πυραύλους αναχαίτισης συνολικά το 2025. Η ταχεία εξάντληση των αποθεμάτων συμβαίνει την ώρα που οι ιρανικές δυνάμεις μελετούν ένα άλλο πόλεμο. Στην Ουκρανία, η Ρωσία έχει χρησιμοποιήσει συνδυασμούς βαλλιστικών πυραύλων και πυραύλων κρουζ για να αποσπάσει την προσοχή των ουκρανικών αεροπορικών αμυντικών συστημάτων και, στη συνέχεια, έστειλε γρήγορα μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
«Οι Ιρανοί δυσκολεύουν περισσότερο τα αεροπορικά αμυντικά συστήματα όταν αντιμετωπίζουν μια ποικιλία τόσο πυραύλων όσο και μη επανδρωμένων αεροσκαφών», δήλωσε ο Seth G. Jones, πρόεδρος του τμήματος άμυνας και ασφάλειας στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών. «Έχουν αξιοποιήσει αποτελεσματικά τη ρωσική τακτική», πρόσθεσε, «για να δυσχεράνουν την προστασία σε διάφορες τοποθεσίες στον Κόλπο».
Σε μία μόνο ημέρα κατά τη διάρκεια εκείνης της φονικής εβδομάδας τον περασμένο μήνα, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους, οι αμερικανικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή εκτόξευσαν περίπου 50 αναχαιτιστικά Patriot, το καθένα από τα οποία κοστίζει περίπου 4 εκατομμύρια δολάρια.
Το Πεντάγωνο συνεχίζει να αντιμετωπίζει μια ισχυρή απειλή, την οποία έχει προσπαθήσει να ελαχιστοποιήσει, τους μήνες που έχουν περάσει από τη λήξη των κύριων εχθροπραξιών στις αρχές Απριλίου.
Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε στους δημοσιογράφους στις 8 Απριλίου ότι το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν «καταστράφηκε λειτουργικά», ότι οι εκτοξευτές και οι πύραυλοί του «εξαντλήθηκαν, αποδεκατίστηκαν και είναι σχεδόν εντελώς αναποτελεσματικοί». Οι περισσότεροι πύραυλοι και εκτοξευτές του Ιράν ήταν αποθηκευμένοι σε τεράστιες υπόγειες εγκαταστάσεις, τις οποίες οι αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις βομβάρδισαν έντονα κατά τις πρώτες πέντε εβδομάδες του πολέμου. Ωστόσο, το Ιράν ανέσκαψε πολλές από αυτές τις εγκαταστάσεις και επανέλαβε τις εκτοξεύσεις, οδηγώντας τη ναυτιλία στα Στενά του Ορμούζ σχεδόν σε ακινησία και απειλώντας τις αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή.
Ο Ντόνανλτ Τραμπ και οι σύμβουλοί του για θέματα εθνικής ασφάλειας υποθέσαν ότι η σύγκρουση θα ήταν σύντομη και δεν θα έθετε σε κίνδυνο τα αποθέματα των πυραύλων αναχαίτισης «Πάτριοτ» του Πενταγώνου, δήλωσε ο Βάλι Νασρ, καθηγητής στη Σχολή Προχωρημένων Διεθνών Σπουδών του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς. Όμως, όπως αναφέρουν ο ίδιος και άλλοι ειδικοί για το Ιράν, η Τεχεράνη περίμενε αυτή τη στιγμή από την αρχή της σύγκρουσης, πριν από περισσότερους από πέντε μήνες. Κατά τη διάρκεια ενός πολέμου 12 ημερών τον Ιούνιο του 2025, οι ηγέτες του Ιράν είχαν διαπιστώσει πόσο γρήγορα οι ισραηλινές και αμερικανικές δυνάμεις εξάντλησαν τα αντιπυραυλικά συστήματα για να καταρρίψουν τις ομοβροντίες ιρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων.
Οι πιο θανατηφόρες επιθέσεις του Ιράν εναντίον αμερικανικών δυνάμεων στην Ιορδανία είχαν ως στόχο την αεροπορική βάση Muwaffaq Salti στο Azraq, μια ιορδανική στρατιωτική εγκατάσταση την οποία η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ χρησιμοποιούσε όλο και περισσότερο ως σημαντικό κόμβο για δεκάδες αεροσκάφη και αρκετές χιλιάδες στρατιωτικούς.
Πολλοί Αμερικανοί στρατιώτες που προηγουμένως ήταν σταθμευμένοι στο Κουβέιτ, το Μπαχρέιν, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα μετακινήθηκαν πριν και κατά τη διάρκεια του πολέμου σε βάσεις όπως η «Μουαφάκ Σάλτι» στην Ιορδανία, οι οποίες βρίσκονταν μακρύτερα από το Ιράν και θεωρούνταν ασφαλέστερες από επιθέσεις με drones και βαλλιστικούς πυραύλους.
Τις ημέρες αμέσως μετά την επίθεση της 17ης Ιουλίου, οι Αμερικανοί στρατιωτικοί διοικητές ενίσχυσαν τις αεροπορικές άμυνες στην Ιορδανία και αλλού στην περιοχή, ανέφερε ανώτερος αξιωματικός του αμερικανικού στρατού, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσει επιχειρησιακά θέματα, αλλά αρνήθηκε να παράσχει περισσότερες λεπτομέρειες.
Αμερικανοί στρατιωτικοί ειδικοί, οι οποίοι έχουν επίσης μελετήσει επιθέσεις με drones και πυραύλους στην Ουκρανία, συνεργάζονται εδώ και μήνες με την Κεντρική Διοίκηση του Στρατού, μοιράζοντας τα διδάγματα που αντλήθηκαν από εκείνη την εκστρατεία. Δύο από τους τρεις στρατιώτες που σκοτώθηκαν στην Ιορδανία είχαν τοποθετηθεί σε μονάδες αεροπορικής άμυνας με έδρα τη Γερμανία, οι οποίες εντάχθηκαν σε αυτή την προσπάθεια.Αυτή η νέα πραγματικότητα έχει γεωπολιτικές συνέπειες.
Στα τέλη Ιουλίου, ο κ. Τραμπ ρώτησε τον κ. Χέγκσεθ σχετικά με τη μείωση των προμηθειών αμερικανικών όπλων, ανέφεραν αξιωματούχοι των ΗΠΑ, επιβεβαιώνοντας δημοσιεύματα της εφημερίδας «The Washington Post».
Το Πεντάγωνο έχει δηλώσει δημοσίως ότι δεν αντιμετωπίζει έλλειψη. «Οι ισχυρισμοί για έλλειψη πυρομαχικών των ΗΠΑ είναι ψευδείς», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο επικεφαλής εκπρόσωπος του Πενταγώνου, Σον Πάρνελ. «Όταν τα μέσα ενημέρωσης που διαδίδουν ψευδείς ειδήσεις ενισχύουν ανεύθυνα αυτά τα ψέματα, η συνέπεια στον πραγματικό κόσμο είναι σαφής: οι εχθροί μας ενθαρρύνονται να προκαλέσουν — ή να επιτεθούν — στις αμερικανικές δυνάμεις».
Πριν από δύο εβδομάδες, ο κ. Τραμπ ακύρωσε τις αεροπορικές επιδρομές εναντίον του Ιράν, αφού ανέφερε ότι οι ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Κατάρ του είχαν ζητήσει να επιδιώξει διπλωματικές συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου, ο οποίος έχει στοιχίσει τη ζωή σε περίπου 1.700 Ιρανούς πολίτες.
Σε τηλεφωνική συνομιλία, ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ο de facto ηγέτης της Σαουδικής Αραβίας, είπε στον κ. Τραμπ ότι μεγάλης κλίμακας αεροπορικές επιδρομές θα ωθούσαν πιθανώς το Ιράν να προβεί σε αντίποινα εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων και άλλων υποδομών στο βασίλειο και στις γειτονικές χώρες, σύμφωνα με έναν Σαουδάραβα αξιωματούχο, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσει εμπιστευτικές συνομιλίες.
Με τις Ηνωμένες Πολιτείες να εξαντλούν τα αντιπυραυλικά τους και το Ιράν να αποδεικνύει ότι μπορεί να διαπεράσει αυτές τις άμυνες, η απειλή σοβαρών ζημιών ήταν πολύ πραγματική, ανέφερε ο Σαουδάραβας αξιωματούχος. Ο πρίγκιπας Μοχάμεντ προέτρεψε τον κ. Τραμπ να αποκλιμακώσει την κατάσταση, πρόσθεσε ο αξιωματούχος.
Η επίθεση στην Ιορδανία δεν ήταν η πρώτη φορά που το Ιράν προσαρμόζει τις ικανότητες και τις τακτικές του σε αυτόν τον πόλεμο.Τον Απρίλιο, το Ιράν κατέρριψε ένα αμερικανικό μαχητικό F-15E πάνω από το νότιο Ιράν με έναν πύραυλο εδάφους-αέρος που εκτοξεύεται από τον ώμο. Τόσο ο πιλότος όσο και ο υπεύθυνος οπλισμού εκτινάχθηκαν. Ο πιλότος διασώθηκε γρήγορα, αλλά ο υπεύθυνος οπλισμού αγνοούνταν για σχεδόν δύο ημέρες, κρυβόμενος από τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας, έως ότου οι δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων των ΗΠΑ τον διέσωσαν σε μια τολμηρή επιχείρηση.
Τι έμαθε το Ιράν από την Ουκρανία
Στην περίπτωση αυτή, το Ιράν έμαθε από την Ουκρανία και ανέπτυξε ένα σμήνος μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε μια περιοχή στην οποία είχαν εισχωρήσει αμερικανικά μαχητικά, ανέφερε ανώτερος αξιωματικός του αμερικανικού στρατού.
Σε συνεντεύξεις με αξιωματούχους του Πενταγώνου, το πλήρωμα ανέφερε ότι τα αμυντικά αντίμετρα του F-15E παρείχαν προειδοποίηση μόλις μισού δευτερολέπτου πριν το Ιράν χτυπήσει το προηγμένο μαχητικό αξίας 60 εκατομμυρίων δολαρίων με έναν πύραυλο που εκτοξεύθηκε από τον ώμο.
Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη παρείχαν τρεις κρίσιμες πληροφορίες στους ιρανούς διοικητές που τους βοήθησαν να στοχεύσουν το F-15E: τη θέση του μέσω GPS, την ταχύτητα και την κατεύθυνσή του, όπως ανέφερε ένας ανώτερος στρατιωτικός αξιωματούχος.
Ο κ. Τραμπ ανακοίνωσε μια «παύση» των εχθροπραξιών λίγο μετά το περιστατικό αυτό. Οι στρατιωτικοί αξιωματούχοι χρειάζονταν χρόνο για να προσαρμοστούν στις νέες τακτικές του Ιράν, ανέφεραν δύο στρατιωτικοί αξιωματούχοι. Ακόμη και κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων στις εχθροπραξίες, οι τακτικές αυτές συνέχισαν να εξελίσσονται.
Όταν η πολιτοφυλακή των Χούθι στη Υεμένη εισήλθε στον πόλεμο τον περασμένο μήνα, οι ειδικοί ανέφεραν ότι αυτό σηματοδοτούσε την πρόθεση του Ιράν να αναγκάσει τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους να αμυνθούν έναντι εναέριων επιθέσεων από όλες τις κατευθύνσεις. Η Υεμένη βρίσκεται εκατοντάδες μίλια νότια του Ιράν.
Το πυρηνικό πρόγραμμα
Οι διεθνείς επιθεωρητές πιστεύουν επίσης ότι το Ιράν αποθηκεύει στοιχεία του πυρηνικού του προγράμματος σε ένα ισχυρά οχυρωμένο υπόγειο συγκρότημα στην κεντρική περιοχή του Ιράν. Η εγκατάσταση, την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες αποκαλούν «Pickaxe Mountain», βρίσκεται θαμμένη σε βάθος άνω των 300 ποδιών κάτω από ένα βουνό.Επιπλέον, το Ιράν έχει στείλει τα στρατεύματά του και τους ηγέτες του σε κρησφύγετα διάσπαρτα σε όλη τη χώρα, σύμφωνα με ειδικούς.
«Πού βρίσκονται;» ρώτησε ο κ. Νασρ, από το Πανεπιστήμιο Johns Hopkins. «Δεν είναι σαν να κάθονται σε ένα μέρος όπου μπορείς να τους βομβαρδίσεις. Δεν μπορείς να τους βρεις.»
