Καιρός - Κολυδάς: Τι είναι το σπάνιο πολωμένο μελτέμι και πώς επηρεάζεται η ατμοσφαιρική κυκλοφορία
Η ανάλυση των δεδομένων ERA5 και οι ριπές του ανέμου
Ως τον αόρατο ρυθμιστή του ελληνικού καλοκαιριού χαρακτηρίζει το πολωμένο μελτέμι ο μετεωρολόγος, Θοδωρής Κολυδάς.
Συγκεκριμένα αναφέρει:
Όλοι γνωρίζουμε τα μελτέμια ως τους επίμονους βόρειους ανέμους του Αιγαίου. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα επεισόδια που ξεπερνούν τη συνηθισμένη τους μορφή και αποκτούν χαρακτηριστικά που η ελληνική μετεωρολογική βιβλιογραφία, ήδη από την εργασία του Κωνσταντακόπουλου (1959), περιγράφει ως πολωμένο μελτέμι. Πρόκειται για περιπτώσεις όπου η ατμοσφαιρική κυκλοφορία οργανώνεται με τέτοιο τρόπο, ώστε οι βόρειοι άνεμοι να γίνονται ισχυρότεροι, βαθύτεροι στην τροπόσφαιρα και κυρίως πολύ πιο επίμονοι
Η ανάλυση των δεδομένων ERA5 δείχνει ότι το επεισόδιο των τελευταίων ημερών του Ιουλίου 2026 ανήκει σε αυτή την κατηγορία. Οι ριπές του ανέμου ξεπέρασαν τα 72 km/h, κατατάσσοντας το επεισόδιο ανάμεσα στα ισχυρότερα των τελευταίων σχεδόν πέντε δεκαετιών. Ακόμη σημαντικότερη όμως από τη μέγιστη ένταση ήταν η διάρκειά του, καθώς οι ισχυροί βόρειοι άνεμοι διατηρήθηκαν για αρκετές συνεχόμενες ημέρες, επηρεάζοντας ουσιαστικά το θερμοκρασιακό καθεστώς της ανατολικής Ελλάδας.
Το πολωμένο μελτέμι δεν αποτελεί μόνο ένα ενδιαφέρον μετεωρολογικό φαινόμενο. Λειτουργεί ως ένας φυσικός μηχανισμός δροσισμού, περιορίζοντας τις ακραίες θερμοκρασίες σε πολλές περιοχές της χώρας, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει σημαντικά τις δυσκολίες στη ναυσιπλοΐα και τον κίνδυνο ταχείας εξάπλωσης πυρκαγιών. Η κατανόηση και η έγκαιρη αναγνώρισή του αποτελεί πολύτιμο εργαλείο τόσο για τη μετεωρολογική πρόγνωση όσο και για την πολιτική προστασία και τις θαλάσσιες δραστηριότητες.