Ξηρασία: Αποκαλυπτικά τα στοιχεία για την Ελλάδα φέτος το καλοκαίρι

Snapshot

• Στις 10 Αυγούστου 2026, η εδαφική υγρασία στην Ελλάδα παρέμεινε σταθερή σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, με πολλές περιοχές να παρουσιάζουν κανονικές ή αυξημένες τιμές υγρασίας.
• Στο επιφανειακό στρώμα (7-28 εκ.), καταγράφηκε αύξηση υγρασίας σε περιοχές όπως τα Ιόνια νησιά, η Θράκη και η ανατολική Κρήτη, ενώ η Πίνδος εμφάνισε μείωση.
• Στο βαθύτερο στρώμα (28-100 εκ.), παρατηρείται μείωση υγρασίας στην Ήπειρο, με ήπια έως έντονη ξηρασία, υποδεικνύοντας παρατεταμένο υδατικό στρες.
• Ο δείκτης SSMI αποτυπώνει τη σχετική ξηρασία συγκρίνοντας με τα φυσιολογικά επίπεδα της περιόδου 1991-2020 και δεν σημαίνει απαραίτητα απόλυτη έλλειψη υγρασίας.
• Οι τιμές της υγρασίας βασίζονται σε μοντέλο εκτίμησης (ERA5-Land) και μπορεί να υπάρχουν τοπικές αποκλίσεις από τις πραγματικές συνθήκες.

Snapshot powered by AI

Σημαντικές πληροφορίες για την κατάσταση της εδαφικής υγρασίας και της ξηρασίας στην Ελλάδα δίνει ο νέος δείκτης της ομάδας Μeteo του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, με την ανάλυση να αφορά τις συνθήκες που επικρατούσαν στη χώρα στις 10 Αυγούστου 2026.

Σύμφωνα με το Μeteo, οι συνθήκες σχετικής υγρασίας του εδάφους στο μεγαλύτερο μέρος της Ελλάδας δεν έχουν μεταβληθεί σημαντικά σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Παράλληλα, μεγάλο μέρος της χώρας εξακολουθεί να βρίσκεται σε κανονικές συνθήκες ή σε συνθήκες πλεονάσματος υγρασίας για την εποχή, και στα δύο στρώματα υπεδάφους που εξετάζονται.

Η ανάλυση συντάχθηκε από τους Γ. Φραγκουλίδη, Κ. Λαγουβάρδο και Β. Κοτρώνη και βασίζεται σε δεδομένα υγρασίας εδάφους της υπηρεσίας Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τι δείχνει ο δείκτης ξηρασίας

Όπως εξηγεί το Μeteo, η ανάλυση εξετάζει την απόκλιση της υγρασίας των στρωμάτων του υπεδάφους από τα φυσιολογικά επίπεδα για την εποχή.

Εξετάζονται δύο διαφορετικά στρώματα: Το επιφανειακό στρώμα, από 7 έως 28 εκατοστά, στο οποίο η υγρασία του εδάφους ανταποκρίνεται πιο άμεσα στις μετεωρολογικές συνθήκες και επηρεάζεται κυρίως από τον καιρό των τελευταίων εβδομάδων. Το βαθύτερο στρώμα, από 28 έως 100 εκατοστά, το οποίο παρουσιάζει μεγαλύτερη αδράνεια στις μεταβολές του καιρού και αποτυπώνει περισσότερο τις συνθήκες που επικράτησαν τους τελευταίους μήνες.

Με βάση αυτά τα δεδομένα υπολογίζεται ο κανονικοποιημένος δείκτης υγρασίας εδάφους (SSMI), λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις σημερινές συνθήκες όσο και την περίοδο αναφοράς 1991-2020.

Όταν ο δείκτης SSMI είναι σημαντικά αρνητικός, η ξηρασία κατατάσσεται σε πέντε επίπεδα, από την ήπια έως την ακραία: ήπια ξηρασία μέτρια ξηρασία σημαντική ξηρασία έντονη ξηρασία ακραία ξηρασία

Αντίθετα, όταν ο δείκτης είναι σημαντικά θετικός, καταγράφεται σχετικό πλεόνασμα υγρασίας στο έδαφος.

Αύξηση της υγρασίας στο επιφανειακό στρώμα

Στο επιφανειακό στρώμα του εδάφους, δηλαδή στα 7-28 εκατοστά, το Μeteo καταγράφει αύξηση της σχετικής υγρασίας από τις 10 Ιουλίου.

Στις δυτικές ακτές και στα νησιά του Ιονίου, στη Θράκη, στην ανατολική Στερεά Ελλάδα, στη Ρόδο και στην ανατολική Κρήτη επικρατούν πλέον ήπιες συνθήκες ξηρασίας, κανονικές συνθήκες ή πλεόνασμα υγρασίας.

Αντίθετα, σε μεγάλο μέρος της Πίνδου παρατηρείται διαφορετική εικόνα. Εκεί η εδαφική υγρασία έχει μειωθεί, καθώς περιοχές που στις 10 Ιουλίου εμφάνιζαν πλεόνασμα υγρασίας πλέον χαρακτηρίζονται από κανονικές συνθήκες.

Η εικόνα στο βαθύτερο στρώμα είναι διαφορετική

Περισσότερη προσοχή χρειάζεται η εικόνα που καταγράφεται στο βαθύτερο στρώμα, από 28 έως 100 εκατοστά.

Σύμφωνα με το Μeteo, έχει σημειωθεί μείωση της υγρασίας σε περιοχές της Ηπείρου, με μεγάλο μέρος της περιοχής να χαρακτηρίζεται πλέον από ήπια έως έντονη ξηρασία.

Η διαφορά ανάμεσα στα δύο στρώματα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το βαθύτερο έδαφος μεταβάλλεται πιο αργά και επομένως αποτυπώνει σε μεγαλύτερο βαθμό τις επιπτώσεις των συνθηκών των προηγούμενων μηνών.

Γιατί έχει σημασία η εδαφική υγρασία

Η περιεκτικότητα σε νερό στα συγκεκριμένα στρώματα του υπεδάφους είναι ιδιαίτερα σημαντική για την ανάπτυξη και την απόδοση πολλών γεωργικών καλλιεργειών.

Όπως επισημαίνει το Μeteo, η εδαφική υγρασία αντικατοπτρίζει την επίδραση του υετού, της εξατμισοδιαπνοής και της απορροής ή διήθησης του νερού στο έδαφος σε ένα σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα.

Όταν η υγρασία του εδάφους βρίσκεται αρκετά κάτω από τα κανονικά επίπεδα για την εποχή σε μία περιοχή, αυτό σημαίνει ότι επικρατούν συνθήκες σχετικής ξηρασίας και, κατ' επέκταση, παρατεταμένο υδατικό στρες για τις καλλιέργειες.

Η «ξηρασία» είναι σχετική και όχι απόλυτη

Το Μeteo διευκρινίζει ότι τα επίπεδα ξηρασίας που αποτυπώνει ο δείκτης έχουν σχετική και όχι απόλυτη έννοια.

Με άλλα λόγια, ο δείκτης συγκρίνει την κατάσταση του εδάφους με τις μέσες συνθήκες που επικρατούσαν κατά την περίοδο αναφοράς 1991-2020.

Έτσι, μπορεί σε μία περιοχή η εδαφική υγρασία να είναι αρκετά χαμηλή για την εποχή και να καταγράφεται ακόμη και επίπεδο 5, δηλαδή ακραία ξηρασία, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι το έδαφος είναι εντελώς ξερό.

Αντίστοιχα, μπορεί η υγρασία να είναι ιδιαίτερα χαμηλή σε απόλυτους όρους, αλλά να βρίσκεται μέσα στα φυσιολογικά επίπεδα για τη συγκεκριμένη εποχή. Σε αυτή την περίπτωση ο δείκτης SSMI μπορεί να είναι ελαφρώς αρνητικός ή ακόμη και θετικός και να χαρακτηρίζεται η περιοχή ως κανονική.

Οι περιορισμοί της εκτίμησης

Το Μeteo σημειώνει, ότι, καθώς δεν υπάρχουν επιτόπιες παρατηρήσεις για κάθε περιοχή, οι τιμές της εδαφικής υγρασίας αποτελούν εκτίμηση εξειδικευμένου μοντέλου για την επιφάνεια της Γης (ERA5-Land).

Ως εκ τούτου, κατά τόπους μπορεί να υπάρχουν αποκλίσεις ανάμεσα στις εκτιμώμενες τιμές και στις πραγματικές συνθήκες που επικρατούν στο έδαφος.

Η συγκεκριμένη ανάλυση αποτυπώνει, επομένως, τη σχετική κατάσταση της εδαφικής υγρασίας στις 10 Αυγούστου 2026, με την εικόνα να διαφέρει σημαντικά ανά περιοχή αλλά και ανάλογα με το βάθος του εδάφους.

Διαβάστε επίσης