Ισημερινός: Ένα άγνωστο είδος πουλιού γέννησε ένα παγκόσμιο success story διατήρησης οικοσυστήματος
Χιλιάδες στρέμματα παρθένων οικοσυστημάτων σώθηκαν χάρη στην κινητοποίηση επιστημόνων και τοπικών κοινοτήτων
Snapshot
- Το πτηνό Jocotoco, που ανακαλύφθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1990 στον Ισημερινό, αποτέλεσε νέο είδος για την επιστήμη και κίνητρο για περιβαλλοντική προστασία.
- Η ανακάλυψη οδήγησε σε χρηματοδοτήσεις για την αγορά ιδιωτικών εκτάσεων γης σε περιοχές με υψηλή βιοποικιλότητα.
- Το Ίδρυμα Jocotoco διαχειρίζεται σήμερα 19 προστατευόμενες περιοχές συνολικής έκτασης 123.000 στρεμμάτων, μαζί με 200.000 στρέμματα κοινοτικής γης.
- Στις περιοχές αυτές έχουν καταγραφεί 1.350 είδη πτηνών, που αντιστοιχούν στο 12,5% των παγκοσμίως γνωστών ειδών.
- Το έργο του Ιδρύματος Jocotoco θεωρείται παγκόσμιο πρότυπο επιτυχίας για τη διατήρηση και ανάκαμψη απειλούμενων ειδών και οικοτόπων.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, μια ομάδα επιστημόνων που πραγματοποιούσε παρατήρηση πουλιών σε ένα απομακρυσμένο δάσος του Ισημερινού άκουσε ένα πρωτόγνωρο κάλεσμα. Ακολουθώντας αυτή τη μυστηριώδη «σειρήνα» της φύσης, αντίκρισαν ένα μεγαλόσωμο πτηνό με γκρι, μαύρο και καφέ χρώμα, το οποίο στεκόταν σε ψηλά πόδια. Κανένας από την ομάδα δεν είχε ξαναδεί κάτι παρόμοιο, καθιστώντας την ανακάλυψη ορόσημο για την προστασία του περιβάλλοντος στη χώρα.
Οι ντόπιοι το αποκαλούσαν «ισοκότοκο». Το πτηνό αυτό όχι μόνο αποδείχθηκε πως αποτελεί ένα εντελώς νέο είδος για την επιστήμη, αλλά λειτούργησε και ως καταλύτης για την προσέλκυση χρηματοδοτήσεων. Τα κεφάλαια αυτά αξιοποιήθηκαν για την αγορά ιδιωτικών εκτάσεων γης σε μερικά από τα πιο παρθένα και πλούσια σε βιοποικιλότητα τοπία του Ισημερινού.
Σήμερα, υπό τη διαχείριση του Ιδρύματος Jocotoco σε συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες, αποδεικνύεται περίτρανα τι μπορεί να πετύχει ένα και μόνο ξεχωριστό πτηνό. Όπως χαρακτηριστικά τονίζει το Ίδρυμα, κάθε χρόνο ανακαλύπτονται νέα είδη, επανεμφανίζονται ζώα που θεωρούνταν εξαφανισμένα και άλλα σώζονται από το χείλος της καταστροφής, προστατεύοντας οικότοπους από τα τροπικά δάση του Αμαζονίου έως τα υψίπεδα των Άνδεων και τα νησιά Γκαλάπαγκος.
Η επιστημονική ονομασία του πτηνού, Grallaria ridgelyi (Jocotoco Antpitta), δόθηκε προς τιμήν του ορνιθολόγου Robert Ridgely, ο οποίος οργάνωσε την καθοριστική εκείνη αποστολή του 1997. Μόλις εντοπίστηκε στα ανατολικά πρανή των Άνδεων, κοντά στα σύνορα με το Περού, ο Ridgely αναζήτησε άμεσα χρηματοδότηση για την εξαγορά της περιοχής.
Η επιτυχία αυτή επέτρεψε τη δημιουργία του καταφυγίου Tapichalaca, του πρώτου σε ένα δίκτυο 19 ιδιωτικών προστατευόμενων περιοχών συνολικής έκτασης 123.000 στρεμμάτων, οι οποίες διαχειρίζονται παράλληλα με επιπλέον 200.000 στρέμματα κοινοτικής γης με στόχο τη διατήρηση, την αναδάσωση και τον οικοτουρισμό. Στις περιοχές αυτές έχουν καταγραφεί 1.350 είδη πτηνών —ένα εντυπωσιακό 12.5% παγκοσμίως, καθώς και εμβληματικά ζώα των Άνδεων, όπως ο κόνδορας, η αρκούδα των Άνδεων, ο παπαγάλος El Oro και ο πεταλοφόρος των Γκαλάπαγκος.
«Δημιουργώντας ένα δίκτυο προστατευμένων "κιβωτών" βιoτόπων, το Jocotoco έδωσε σε αυτά τα αξιοσημείωτα είδη μια πραγματική ευκαιρία όχι μόνο να επιβιώσουν, αλλά να ανακάμψουν», δήλωσε στην Guardian ο Ian J. Davidson, περιφερειακός διευθυντής Αμερικής του BirdLife International, χαρακτηρίζοντας το έργο του ιδρύματος παγκόσμιο πρότυπο επιτυχίας.
*Με πληροφορίες από goodnewsnetwork
