Ουκρανία: «Ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας» από τη Συμμαχία των Προθύμων – Τι περιλαμβάνει το σχέδιο

Οι σύμμαχοι του Κιέβου ανακοίνωσαν την Τρίτη στο Παρίσι μια σειρά «ισχυρών εγγυήσεων ασφαλείας», στις οποίες περιλαμβάνεται και η προτεινόμενη ανάπτυξη «πολυεθνικής δύναμης» στην Ουκρανία μετά το τέλος των εχθροπραξιών — μια προοπτική που παραμένει μακρινή, δεδομένων των βαθιών διαφωνιών με τη Μόσχα.

Οι εγγυήσεις αυτές επικυρώθηκαν σε κοινή διακήρυξη των 35 χωρών του λεγόμενου «Συνασπισμού των Προθύμων» και προβλέπεται να τεθούν σε ισχύ μόλις επιτευχθεί κατάπαυση του πυρός, με στόχο την προστασία της Ουκρανίας από ενδεχόμενη νέα ρωσική επίθεση, την οποία το Κίεβο θεωρεί βέβαιη.

Σύμφωνα με τη διακήρυξη, ο μηχανισμός εποπτείας της κατάπαυσης του πυρός θα τεθεί «υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Πολιτειών». Η σύνοδος στο Παρίσι πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή κυρίως ευρωπαϊκών χωρών, καθώς και δύο απεσταλμένων του Ντόναλντ Τραμπ, του Στιβ Γουίτκοφ και του Τζάρεντ Κούσνερ.

Πολυεθνική δύναμη μετά την κατάπαυση του πυρός

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν τόνισε σε συνέντευξη Τύπου ότι οι εγγυήσεις ασφαλείας είναι «το κλειδί για να διασφαλιστεί ότι ποτέ μια ειρηνευτική συμφωνία δεν μπορεί να σημαίνει παράδοση της Ουκρανίας και ότι ποτέ μια ειρηνευτική συμφωνία δεν μπορεί να σημαίνει νέα απειλή για την Ουκρανία».

Ο Μακρόν υπέγραψε, μαζί με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ και τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωση πρόθεσης για την ανάπτυξη πολυεθνικής δύναμης στην Ουκρανία μετά την κατάπαυση του πυρός.

Η δύναμη αυτή, η οποία μελετάται εδώ και μήνες υπό γαλλοβρετανική καθοδήγηση, προβλέπεται να συγκροτηθεί από χώρες του Συνασπισμού των Προθύμων.

Διαφοροποιήσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών

Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι δήλωσε ότι ο Συνασπισμός σημείωσε νέα πρόοδο στο θέμα εγγυήσεων ασφαλείας τύπου ΝΑΤΟ για την Ουκρανία και χαρακτήρισε τις συνομιλίες εποικοδομητικές, υπογραμμίζοντας τον υψηλό βαθμό ευθυγράμμισης μεταξύ Ουκρανίας, Ηνωμένων Πολιτειών, Ευρώπης και άλλων εταίρων. Υπενθύμισε ωστόσο, σε ανακοίνωσή της, την άρνηση της Ρώμης να στείλει στρατεύματα στην Ουκρανία.

Αντίθετα, η Γερμανία, δια του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς, δήλωσε ότι θα μπορούσε να στείλει δυνάμεις, αλλά μόνο στο έδαφος χώρας του ΝΑΤΟ που συνορεύει με την Ουκρανία.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα ανέφερε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να υποστηρίξει μια ειρηνευτική συμφωνία με πολιτικές και στρατιωτικές αποστολές επί του πεδίου. «Θα βοηθήσουμε με πολιτικές και στρατιωτικές αποστολές της ΕΕ. Η Ουκρανία πρέπει να βρίσκεται στην ισχυρότερη δυνατή θέση – πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από οποιαδήποτε κατάπαυση του πυρός», δήλωσε μετά τη συνάντησή του με τον Ζελένσκι.

Η Ισπανία θα προτείνει τη στρατιωτική της συνδρομή για την εδραίωση της ειρήνης, αφού προηγηθεί διαπραγμάτευση για εκεχειρία, δήλωσε ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, προσθέτοντας ότι θα συζητήσει το ενδεχόμενο αυτό με τα μεγάλα πολιτικά κόμματα της χώρας.

Η Ελλάδα δεν θα στείλει στρατιώτες

Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, συμμετείχε στη συνάντηση ηγετών της «Συμμαχίας των Προθύμων» για την Ουκρανία στο Παρίσι και όπως επισημαίνουν πηγές, επανέλαβε την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης και στήριξης των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, που συνιστά την σημαντικότερη εγγύηση ασφαλείας

Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα ήδη ανακοίνωσε στις αρχές Δεκεμβρίου συνεισφορά 20 εκατομμυρίων ευρώ στο πλαίσιο της Νατοϊκής Πρωτοβουλίας Prioritized Ukraine's List of Requirements.

Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι η Ελλάδα δεν θα συμμετάσχει σε μία ευρωπαϊκή στρατιωτική δύναμη στην Ουκρανία, όπως ήδη έχει καταστήσει σαφές ο πρωθυπουργός. Δεν αποκλείει, ωστόσο, τη συνδρομή της με άλλους τρόπους, εκτός Ουκρανίας, ακόμη και σε ζητήματα θαλάσσιας επιτήρησης.

Σε κάθε περίπτωση, για το πλαίσιο στήριξης θα τηρηθούν οι προβλεπόμενες εθνικές κοινοβουλευτικές διαδικασίες.

Αναφέρεται επίσης ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε τη σημασία της αμερικανικής συμμετοχής στις εγγυήσεις ασφαλείας τόσο για την ίδια την Ουκρανία, όσο και για την Ευρώπη.

Επιπλέον, τόνισε τη στήριξη που προσφέρει η χώρα μας στην Ουκρανία και στον τομέα της ενεργειακής ασφάλειας με έμφαση στην παροχή φυσικού αερίου μέσω του FSRU της Αλεξανδρούπολης και του Κάθετου Διαδρόμου.

Επανέλαβε ακόμη ότι δεν μπορεί να νομιμοποιείται η αλλαγή συνόρων με τη χρήση βίας και ότι η Ουκρανία είναι αυτή που θα αποφασίσει για το μέλλον της.

Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε τέλος την ανάγκη συντονισμού των ευρωπαϊκών θέσεων ώστε η ΕΕ να έχει μια σαφή στρατηγική στις ειρηνευτικές συνομιλίες με τις ΗΠΑ και τη Ρωσία.

Ρωσικές αντιρρήσεις και ανοιχτά ζητήματα

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι εξέφρασε ικανοποίηση για την εκπόνηση «ουσιαστικών εγγράφων» σχετικά με τις δυτικές εγγυήσεις ασφαλείας, σημειώνοντας ωστόσο ότι αρκετά ζητήματα παραμένουν ανοιχτά.

Ο απεσταλμένος του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, δήλωσε αισιόδοξος, λέγοντας ότι οι εγγυήσεις έχουν «οριστικοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό». Από την πλευρά του, ο Τζάρεντ Κούσνερ ανέφερε ότι «η ειρήνη δεν θα ήταν δυνατή χωρίς την πρόοδο που σημειώθηκε εδώ σήμερα».

Η Ρωσία, πάντως, αντιτίθεται στα περισσότερα από τα μέτρα που προτείνουν οι σύμμαχοι του Κιέβου, κυρίως στην ανάπτυξη στρατευμάτων του ΝΑΤΟ σε ουκρανικό έδαφος.

Ο Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι «σίγουρα θα χρειαστούν συμβιβασμοί» για την επίτευξη ειρήνης και υποσχέθηκε ότι οι σύμμαχοι θα κάνουν ό,τι μπορούν «για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα».

Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ δήλωσε ότι δεν υπάρχουν προσδοκίες για παρουσία πολωνικών στρατευμάτων στην Ουκρανία. Σε τηλεοπτικά σχόλια, ανέφερε ότι το Κίεβο μιλά σοβαρά για συμβιβασμό και ότι η ενότητα Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στη Μόσχα φαίνεται να έχει διασφαλιστεί.