Πώς η Ουγγαρία τροφοδοτεί την «πολεμική μηχανή» του Κρεμλίνου, αγοράζοντας ρωσικό πετρέλαιο

Η Ουγγαρία συνεχίζει να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο παρά το γεγονός ότι υπάρχουν εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού, σύμφωνα με μια έκθεση που κατηγορεί τη Βουδαπέστη ότι δεν μεταφέρει στους καταναλωτές της τα κέρδη που βγάζει από την αγορά φθηνών ρωσικών καυσίμων.

Αντ' αυτού, τα κέρδη μεταφέρονται στην μεγαλύτερη πετρελαϊκή εταιρεία της Ουγγαρίας, η οποία ανήκει εν μέρει σε ιδρύματα που συνδέονται με τον πρωθυπουργό της χώρας, Βίκτορ Όρμπαν, σύμφωνα με την έκθεση του Κέντρου Μελέτης της Δημοκρατίας (CSD), ενός ευρωπαϊκού ινστιτούτου δημόσιας πολιτικής, το οποίο μοιράστηκε ένα αντίγραφο της ανάλυσής του με το CNN.

Η ανάλυση του CSD διαπίστωσε ότι οι εγχώριες τιμές καυσίμων στην Ουγγαρία ήταν κατά μέσο όρο 18% υψηλότερες από ό,τι στη γειτονική Τσεχία το 2025, παρόλο που η Βουδαπέστη εξακολουθεί να αγοράζει φθηνότερο ρωσικό πετρέλαιο, ενώ η Πράγα αγοράζει πιο ακριβά μη ρωσικά εναλλακτικά προϊόντα.

Η έρευνα υπονομεύει τους ισχυρισμούς του Όρμπαν ότι η συνέχιση της αγοράς ρωσικού πετρελαίου, παρά τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να καταργήσει σταδιακά τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, καθιστά τα καύσιμα φθηνότερα για τους Ούγγρους. Αντίθετα, σύμφωνα με την έκθεση, τα οφέλη αποκομίζει κυρίως η MOL, ο πετρελαϊκός γίγαντας της Ουγγαρίας, η οποία έχει δει τα λειτουργικά της έσοδα να αυξάνονται κατά 30% από την αρχή του πολέμου στην Ουκρανία το 2022.

«Η εξάρτηση από το ρωσικό πετρέλαιο σε μειωμένες τιμές δεν έχει μετακυλιστεί στους καταναλωτές», δήλωσε ο Μάρτιν Βλαντιμίροφ, διευθυντής του προγράμματος ενέργειας και κλίματος του CSD, στο CNN. «Αντίθετα, τα κέρδη από την μεταπώληση φθηνού πετρελαίου καταλήγουν στην τσέπη του μονοπωλιακού προμηθευτή MOL με τη μορφή υπερβολικών κερδών, τα οποία χρηματοδοτούν έμμεσα τα δίκτυα κατάληψης του κράτους από τον Όρμπαν».

Πολιτική επιλογή και όχι εμπορική ή λογιστική αναγκαιότητα

Αφού η Ρωσία ξεκίνησε την πλήρη εισβολή της στην Ουκρανία πριν από σχεδόν τέσσερα χρόνια, τα μέλη της ΕΕ προχώρησαν σε ενέργειες για να τερματίσουν την εξάρτησή τους από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Η ΕΕ εξαίρεσε την Ουγγαρία, τη Σλοβακία και την Τσεχία – τρεις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης που εξαρτώνται ιδιαίτερα από τη Ρωσία για την ενέργειά τους – το 2022 αλλά τους ζητήθηκε να μειώσουν την εξάρτησή τους το συντομότερο δυνατό.

Η Τσεχία έχει από τότε σταματήσει να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο, αλλά η Ουγγαρία και η Σλοβακία χρησιμοποίησαν την εντολή της ΕΕ για να εμβαθύνουν την εξάρτησή τους. Πέρυσι, η Ρωσία αντιπροσώπευε πάνω από το 92% των εισαγωγών αργού πετρελαίου της Ουγγαρίας, ποσοστό που αυξήθηκε από το 61% πριν από τον πόλεμο, σύμφωνα με την έκθεση. Όταν οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν κυρώσεις σε δύο ρωσικούς πετρελαϊκούς γίγαντες τον Οκτώβριο, ο Όρμπαν ταξίδεψε στο Λευκό Οίκο για να ζητήσει εξαίρεση ενός έτους.

Ο Ντόναλντ Τραμπ δέχτηκε το αίτημα του συμμάχου του, λέγοντας ότι ήταν «δύσκολο» για την Ουγγαρία να απεξαρτηθεί από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα.

Ωστόσο, ερευνητές του CSD δήλωσαν ότι οι συνεχιζόμενες αγορές ρωσικού πετρελαίου από την Ουγγαρία αποτελούν πολιτική επιλογή και όχι εμπορική ή λογιστική αναγκαιότητα. «Παρά την πλήρη πρόσβαση σε εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού... η Ουγγαρία έχει εντείνει την εξάρτησή της, μετατρέποντας μια προσωρινή εξαίρεση της ΕΕ σε μόνιμο κενό στο καθεστώς κυρώσεων», αναφέρεται στην έκθεση.

Η Ουγγαρία λαμβάνει ρωσικό αργό πετρέλαιο μέσω του αγωγού Druzhba, ο οποίος διέρχεται από την Ουκρανία, αλλά συνδέεται επίσης με τον αγωγό Adria, ο οποίος διέρχεται από την Κροατία και αντλεί μη ρωσικό αργό πετρέλαιο από την ακτή της Αδριατικής.

Οι ερευνητές του CSD ανέφεραν ότι ο αγωγός Adria «έχει επαρκή χωρητικότητα» για να καλύψει τη ζήτηση της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας και ότι τα τέλη διαμετακόμισης είναι 1,7 φορές χαμηλότερα από αυτά του αγωγού Druzhba, ο οποίος διέρχεται από μια ενεργή ζώνη πολέμου.

Ωστόσο, το ρωσικό αργό πετρέλαιο είναι σημαντικά φθηνότερο από τις μη ρωσικές εναλλακτικές λύσεις. Η έκθεση διαπίστωσε ότι, μεταξύ τον Ιανουάριο του 2024 και τον Αύγουστο του 2025, το ρωσικό αργό πετρέλαιο ήταν κατά μέσο όρο περίπου 20% φθηνότερο από τις μη ρωσικές εναλλακτικές λύσεις.

Ωστόσο, σύμφωνα με την έκθεση, αυτή η «έκπτωση» δεν μεταφράστηκε σε χαμηλότερες τιμές για τους ουγγρικούς καταναλωτές.

Πέρυσι, οι μέσες εβδομαδιαίες τιμές καυσίμων προ φόρων ήταν 18% υψηλότερες στην Ουγγαρία από ό,τι στην Τσεχία και 10% υψηλότερες για το ντίζελ, σύμφωνα με το CSD. Παρόλο που η MOL αγόρασε ρωσικό αργό πετρέλαιο με μεγάλη έκπτωση, οι ερευνητές ανέφεραν ότι η εταιρεία εξακολουθεί να πουλάει τα προϊόντα της σε τιμές παρόμοιες με αυτές άλλων περιφερειακών αγορών, με αποτέλεσμα τα κέρδη της να εκτοξευθούν στα ύψη.

«Τα λειτουργικά έσοδα της εταιρείας αυξήθηκαν κατά 30% σε σχέση με τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο, ενώ τρία ιδρύματα που συνδέονται με τον πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν ελέγχουν το 30,49% της MOL, επιτρέποντας στα πλεονάζοντα κέρδη να ρέουν σε μερικά από τα πιο ισχυρά δίκτυα κρατικής επιρροής της Ουγγαρίας», ανέφερε. Στα ιδρύματα αυτά περιλαμβάνεται το Mathias Corvinus Collegium, το μεγαλύτερο εκπαιδευτικό ίδρυμα της Ουγγαρίας, το οποίο έχει στενούς δεσμούς με την κυβέρνηση του Όρμπαν.

Οι ουγγρικές κοινοβουλευτικές εκλογές του Απριλίου

Πριν ο Τραμπ χορηγήσει στην Ουγγαρία την εξαίρεση από τις κυρώσεις για ένα έτος, είχε επιπλήξει τους συμμάχους των ΗΠΑ για το ότι συνέχιζαν «αδικαιολόγητα» να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο, κάτι που, όπως είπε, ισοδυναμούσε με «χρηματοδότηση του πολέμου εναντίον των ίδιων».

Ωστόσο, σε κοινή συνέντευξη Τύπου στη Βουδαπέστη τη Δευτέρα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι η εξαίρεση χορηγήθηκε «κυρίως λόγω της σχέσης» μεταξύ του Όρμπαν και του Τραμπ. Ο Ρούμπιο προανήγγειλε μια «χρυσή εποχή» στις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών και είπε στον Όρμπαν ότι η επιτυχία της Ουγγαρίας είναι προς το εθνικό συμφέρον των ΗΠΑ, «ειδικά όσο είστε εσείς πρωθυπουργός».

Η έκθεση του CSD δημοσιεύεται την ώρα που η Ουγγαρία προετοιμάζεται για τις κοινοβουλευτικές εκλογές του Απριλίου, στις οποίες ο Όρμπαν θα αντιμετωπίσει τον Πέτερ Μαγκιάρ, τον πρώτο αξιόπιστο αντίπαλό του εδώ και χρόνια. Ο Όρμπαν έχει βασίσει την προεκλογική του εκστρατεία στο γεγονός ότι η κυβέρνησή του έχει διατηρήσει χαμηλά τα ενεργειακά κόστη, κάτι που η έκθεση αμφισβητεί.

Η έκθεση υπονομεύει επίσης τους ισχυρισμούς του Όρμπαν ότι η Ουγγαρία «δεν έχει άλλη επιλογή» από το να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο. Διαπίστωσε ότι τα διυλιστήρια της Ουγγαρίας είναι τεχνικά ικανά να επεξεργάζονται μη ρωσικό αργό πετρέλαιο και το έχουν κάνει στο παρελθόν χωρίς διακοπές. Το CSD επεσήμανε επίσης ότι η Βουλγαρία και η Τσεχία, οι οποίες έχουν σταματήσει να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο από την αρχή του πολέμου στην Ουκρανία, «δεν αντιμετώπισαν διαταραχές στον εφοδιασμό και διατήρησαν μερικές από τις χαμηλότερες τιμές καυσίμων στην ΕΕ».

Οι ερευνητές συνέστησαν στην ΕΕ να εγκρίνει το συντομότερο δυνατόν τη νομοθεσία που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού αργού πετρελαίου από την Ουγγαρία και τη Σλοβακία.

«Το τελικό στάδιο της ενεργειακής αποσύνδεσης της Ευρώπης από τη Ρωσία είναι εφικτό. Αυτό που απομένει είναι η πολιτική βούληση να κλείσουν τα κενά που συνεχίζουν να χρηματοδοτούν τον πολεμικό μηχανισμό του Κρεμλίνου», δήλωσαν οι ερευνητές.