Μεξικό: Τα 3 πιο ισχυρά καρτέλ ναρκωτικών - Οι αποκεφαλισμοί αντιπάλων και οι ζώνες επιρροής

Τα καρτέλ ναρκωτικών του Μεξικού άρχισαν να ελέγχουν και να κατέχουν εδάφη τη δεκαετία του 1980 για να μεγιστοποιήσουν τα κέρδη από την προώθηση κολομβιανής κοκαΐνης στις ΗΠΑ και να προστατεύσουν τις επιχειρήσεις τους από τον κυβερνητικό έλεγχο. Η δύναμή τους επεκτάθηκε την τελευταία δεκαετία με την άνοδο της φαιντανύλης.

Τώρα, με τα καρτέλ να δρουν σε όλες σχεδόν τις 32 πολιτείες του Μεξικού, οι εγχώριες αρχές αντιμετωπίζουν αυξημένη πίεση από τον πρόεδρο Τραμπ για να τα χαλιναγωγήσουν. Οι ΗΠΑ έχουν χαρακτηρίσει τα Cártel Jalisco Nueva Generación, Cártel de Sinaloa, Cártel del Golfo και άλλα συνδικάτα εγκλήματος ως ξένες τρομοκρατικές οργανώσεις.

Οι μεξικανικές δυνάμεις ασφαλείας αγωνίζονται τώρα να αποτρέψουν ένα ξέσπασμα πολέμου στα καρτέλ, αφότου εντόπισαν και σκότωσαν τον Νεμέσιο «Ελ Μέντσο» Οσεγκέρα, τον διαβόητο ηγέτη του καρτέλ της Χαλίσκο. Πού λειτουργούν όμως οι εγκληματικές αυτές οργανώσεις και ποιες είναι;

Η Νέα Γενιά του Χαλίσκο (CJNG)

Επικράτεια: Τα δυτικά, κυρίως η περιοχή Tierra Caliente. Το καρτέλ του Χαλίσκο, που σχηματίστηκε περίπου το 2010, είναι ο ισχυρότερος και πιο επιθετικός ανταγωνιστής της Σιναλόα. Η ομάδα έχει επεκταθεί ραγδαία σε όλο το Μεξικό και αποτελεί μία από τις πιο κυρίαρχες ομάδες οργανωμένου εγκλήματος της χώρας. Η αξία των περιουσιακών της στοιχείων εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 20 δισεκατομμύρια δολάρια.

Πριν πέσει νεκρός από τους αστυνομικούς την Κυριακή, ο Οσεγκέρα -πρώην αστυνομικός- είχε ηγηθεί του CJNG για περισσότερα από 15 χρόνια, ξεπερνώντας τους αντιπάλους του και τις κρατικές δυνάμεις ασφαλείας για να επεκτείνει την αυτοκρατορία του. Το καρτέλ του Χαλίσκο είναι ένας από τους κύριους διανομείς συνθετικών ναρκωτικών στην ήπειρο, σύμφωνα με την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Είναι βασικός παράγοντας στην παράνομη αγορά αμφεταμινών στις ΗΠΑ και την Ευρώπη και πιστεύεται επίσης ότι έχει δεσμούς με την αγορά ναρκωτικών στην Ασία.

Έχει γίνει πολύ πιο ισχυρό τα τελευταία χρόνια και η άνοδός του έχει τροφοδοτηθεί από τη χρήση ακραίας βίας. «Παραμένει το πιο επιθετικό καρτέλ στο Μεξικό», σύμφωνα με την αμερικανική εταιρεία γεωπολιτικής ανάλυσης Stratfor. «Οι προσπάθειές του να επεκτείνει την περιοχή ελέγχου του ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για το επίμονο κύμα βίας που μαστίζει την Τιχουάνα, τη Χουάρες, το Γκουαναχουάτο και την Πόλη του Μεξικού».

Έχει αποκτήσει κακή φήμη για μια σειρά επιθέσεων εναντίον δυνάμεων ασφαλείας και δημόσιων αξιωματούχων. Έχει καταρρίψει μεταξύ άλλων ένα στρατιωτικό ελικόπτερο με πυραυλοκίνητη χειροβομβίδα, έχει σκοτώσει δεκάδες κρατικούς αξιωματούχους και είναι γνωστό ότι κρέμασε τα σώματα των θυμάτων του από γέφυρες για να εκφοβίσει τους αντιπάλους του.

Αν και είχε έδρα τη δυτική πολιτεία Χαλίσκο, το καρτέλ απέκτησε τον έλεγχο στρατηγικών λιμένων τόσο στις ακτές του Ειρηνικού όσο και στις ακτές του Κόλπου του Μεξικού, αποκτώντας ειδική πρόσβαση στις χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή συνθετικών ναρκωτικών και επιτρέποντάς του να αναπτύσσεται παράλληλα με τη ζήτηση των ΗΠΑ για μεθαμφεταμίνη, φαιντανύλη και ηρωίνη. Η ομάδα έστρεψε την προσοχή της στην κοκαΐνη τα τελευταία χρόνια, και έγινε ο μεγαλύτερος διακινητής ναρκωτικών στον κόσμο. Με τον Οσεγκέρα νεκρό, οι υπασπιστές του αναμένεται να αγωνιστούν για τον έλεγχο των οδών λαθρεμπορίου.

Το καρτέλ Σιναλόα

Επικράτεια: Μεγάλο μέρος των βορειοδυτικών περιοχών. Το καρτέλ Σιναλόα ιδρύθηκε τη δεκαετία του 1980 από τον Ισμαέλ «Ελ Μάγιο» Ζαμπάντα και τον Χοακίν «Ελ Τσάπο» Γκουσμάν. Και οι δύο άνδρες βρίσκονται τώρα σε κέντρα κράτησης στις ΗΠΑ και οι βοηθοί τους δίνουν μάχη για να ελέγξουν ένα από τα παλαιότερα και ισχυρότερα καρτέλ ναρκωτικών στον κόσμο.

Ο «Ελ Τσάπο» - ή «Κοντός» - κάποτε κατατάσσονταν ως ένας από τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο. Η ζωή του και η τεράστια αυτοκρατορία του στο εμπόριο ναρκωτικών έχουν αποτελέσει θέμα πολυάριθμων βιβλίων και τηλεοπτικών σειρών. Υπό την ηγεσία του, το καρτέλ απέκτησε έντονη φήμη για τη βία του και υπερίσχυσε αρκετών αντίπαλων ομάδων. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει χαρακτηρίσει το καρτέλ Σιναλόα ως μία από τις μεγαλύτερες οργανώσεις διακίνησης ναρκωτικών στον κόσμο.

Τα μεξικανικά καρτέλ συχνά συγκρούονται μεταξύ τους, αλλά αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι μπορούν να σχηματίσουν και στρατηγικές συμμαχίες. Η Σιναλόα έγινε ο μεγαλύτερος προμηθευτής παράνομων ναρκωτικών στις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της μακράς θητείας του Γκουσμάν ως ηγέτη, λένε αξιωματούχοι.

Ο «Ελ Τσάπο» συνελήφθη το 2014 και πλέον εκτίει ποινή ισόβιας κάθειρξης.
Το καρτέλ απήγαγε, βασάνιζε και έσφαζε μέλη αντίπαλων εγκληματικών συμμοριών. Είχε επίσης πρόσβαση σε ένα τεράστιο οπλοστάσιο, συμπεριλαμβανομένου ενός εκτοξευτή χειροβομβίδων με πυραύλους και του επιχρυσωμένου AK-47 του Γκουσμάν.

Τον Ιούλιο του 2019, ο βαρόνος των ναρκωτικών καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη μετά από μία από τις πιο ηχηρές δίκες στην πρόσφατη ιστορία των ΗΠΑ. Οι εισαγγελείς δήλωσαν ότι ο Γκουσμάν διακινούσε κοκαΐνη, ηρωίνη και μαριχουάνα και διατηρούσε ένα δίκτυο εμπόρων, απαγωγέων και δολοφόνων στη μισθοδοσία του.

Η φυλάκισή του οδήγησε σε αύξηση της βίας στην περιοχή, καθώς άλλες ομάδες προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν την κατάσταση. Παρ'όλα αυτά το καρτέλ Σιναλόα παραμένει εξαιρετικά ισχυρό. Εξακολουθεί να κυριαρχεί στο βορειοδυτικό Μεξικό και αναφέρεται ότι έχει παρουσία σε πόλεις που εκτείνονται από το Μπουένος Άιρες μέχρι τη Νέα Υόρκη.

Συνεχίζει επίσης να κερδίζει δισεκατομμύρια δολάρια από το λαθρεμπόριο ναρκωτικών στις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Ασία, λένε οι ειδικοί. Με τον επί χρόνια ηγέτη του να βρίσκεται τώρα πίσω από τα κάγκελα, το καρτέλ λέγεται ότι ελέγχεται εν μέρει από τον γιο του Γκουσμάν, Οβίδιο Γκουζμάν Λόπεζ.

Όταν ο νεότερος Γκουσμάν συνελήφθη από τις δυνάμεις ασφαλείας τον Οκτώβριο του 2019, οι ένοπλοι του καρτέλ Σιναλόα έσπευσαν να επιδείξουν τη σοβαρή στρατιωτική ισχύ της ομάδας. Έδωσαν μάχες στους δρόμους με τον στρατό μέρα μεσημέρι, έβαλαν φωτιά σε οχήματα και μάλιστα οργάνωσαν απόδραση από φυλακή πριν τελικά απελευθερωθεί ο ηγέτης τους. Ήταν ένα σημάδι ότι η ομάδα παραμένει μια εξαιρετικά ισχυρή δύναμη.

Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, η Σιναλόα έχει διαφοροποιηθεί από τη μαριχουάνα στην ηρωίνη, στην κοκαΐνη και στη φαιντανύλη. Προμηθεύει την αγορά των ΗΠΑ μέσω ενός συχνά αποκεντρωμένου δικτύου, κυρίως μέσω της Καλιφόρνια και της Αριζόνα, σύμφωνα με ομοσπονδιακούς αξιωματούχους. Η ομάδα έχει έρθει σε ολοένα και μεγαλύτερη σύγκρουση με το καρτέλ του Χαλίσκο, το οποίο έχει επεκταθεί στα βόρεια τμήματα του Μεξικού που παραδοσιακά ανήκαν στην περιοχή της Σιναλόα.

Το Καρτέλ του Κόλπου

Επικράτεια: Τα βορειοανατολικά, με κέντρο την παραμεθόρια πολιτεία Ταμαουλίπας. Πρόκειται για μία από τις παλαιότερες εγκληματικές ομάδες του Μεξικού και οι ρίζες της εντοπίζονται στη δεκαετία του 1980. Ξεκίνησε ως επιχείρηση λαθρεμπορίου αλκοόλ στις ΗΠΑ κατά την εποχή της ποτοαπαγόρευσης, και τη δεκαετία του 1980 μετατράπηκε σε μία οργάνωση εμπορίας και εκβιασμών με έδρα το Ματαμόρος στο βορειοανατολικό Μεξικό. Σήμερα, λειτουργεί κυρίως ως μια χαλαρή συνομοσπονδία από φατρίες που ελέγχουν τα πάντα, από όπλα μέχρι ναρκωτικά και την παράνομη διακίνηση μεταναστών στο Τέξας, συχνά μέσω εμπορικών λιμένων κατά μήκος των πιο πολυσύχναστων συνόρων του κόσμου.

Μέχρι τη δεκαετία του 1990, η επιχείρηση διακίνησης ναρκωτικών του Καρτέλ του Κόλπου φέρεται να απέφερε δισεκατομμύρια δολάρια κάθε χρόνο. Διατηρούσε αυτό το δίκτυο εμπλεκόμενο σε πολιτική διαφθορά και δωροδοκία ως μέσο για να κρατάει τους αξιωματούχους στο πλευρό του.

Αρχικά, επικεφαλής του καρτέλ ήταν ο Χουάν Γκαρσία Αμρέγκο, ο πρώτος Μεξικανός βαρόνος ναρκωτικών που συμπεριλήφθηκε στη λίστα των 10 πιο καταζητούμενων του FBI. Συνελήφθη το 1996 και καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη στις ΗΠΑ.

Ο κληρονόμος του, ο Όσιελ Καρντένας Γκιγιέν, δημιούργησε την στρατιωτική πτέρυγα του καρτέλ. Στρατολόγησε αρκετούς διεφθαρμένους στρατιώτες των ειδικών δυνάμεων και προώθησε μια ακόμη πιο βίαιη προσέγγιση. Αυτοί οι στρατιώτες τελικά έγιναν αδίστακτοι και σχημάτισαν ένα δικό τους αντίπαλο καρτέλ. Ο Καρντένας συνελήφθη το 2003 και εκτίει ποινή φυλάκισης 25 ετών στις ΗΠΑ. Ο αδελφός του και κορυφαίος ηγέτης του καρτέλ, Εζεκιέλ Καρντένας Γκιγιέν, σκοτώθηκε σε ανταλλαγή πυροβολισμών με μεξικανικά στρατεύματα το 2010.

Το καρτέλ στη συνέχεια χωρίστηκε σε πολλαπλές παρατάξεις με διαφορετικούς ηγέτες. Ως αποτέλεσμα, έχει αποδυναμωθεί και έχει εμπλακεί σε έναν άγριο πόλεμο για την κυριαρχία του με το καρτέλ Λος Ζέτας. Αυτή η ομάδα ιδρύθηκε από διεφθαρμένα μέλη μιας επίλεκτης μονάδας των ειδικών δυνάμεων του Μεξικού.

Τα δύο καρτέλ συγκρούστηκαν βίαια, ιδιαίτερα στο βορειοανατολικό Μεξικό. Οι Ζέτας έγιναν ιδιαίτερα γνωστοί για την κτηνωδία τους, συχνά βασανίζοντας και αποκεφαλίζοντας τα θύματά τους. Μέχρι το 2012, οι «Zέτας» είχαν φτάσει στο απόγειο της δύναμής τους. Ονομάστηκαν ως η μεγαλύτερη συμμορία ναρκωτικών της χώρας, ξεπερνώντας τους άσπονδους αντιπάλους τους, τη Σιναλόα, και πιστεύεται ότι δρούσαν σε περισσότερες από τις μισές μεξικανικές πολιτείες.

Ξεπέρασαν τα ναρκωτικά και στράφηκαν σε οποιοδήποτε έγκλημα τους απέφερε χρήματα, από το λαθρεμπόριο τσιγάρων μέχρι την εμπορία ανθρώπων. Αλλά, αργότερα το 2012, ένας από τους ηγέτες τους σκοτώθηκε σε ανταλλαγή πυροβολισμών με το Μεξικανικό Ναυτικό.

Το καρτέλ Μπελτράν Λέιβα διαλύθηκε σε μεγάλο βαθμό μετά τη σύλληψη ή τη δολοφονία μιας σειράς ηγετών κατά τη διάρκεια της θητείας του πρώην προέδρου του Μεξικού Φελίπε Καλντερόν, από το 2006 έως το 2012. Ωστόσο, η ομάδα έχει ανακάμψει αθόρυβα και αποτελεί μια τρομερή επιχείρηση διακίνησης ναρκωτικών, μεταφέροντας τόνους κοκαΐνης στις ΗΠΑ. Συνεργάζεται με τον «Τσάπο Ισίντρο» μια χαμηλών τόνων προσωπικότητα που είναι πιθανότατα ένας από τους πιο ισχυρούς βαρόνους ναρκωτικών του Μεξικού από τότε που σκοτώθηκε ο «Ελ Μέντσο»

Τα τρία μεγάλα καρτέλ του Μεξικού ελέγχουν περιοχές που περιλαμβάνουν μερικά από τα πιο δημοφιλή τουριστικά σημεία της χώρας. Η Χαλίσκο και η Σιναλόα έχουν παρουσία στην πολιτεία Κιντάνα Ρόο, όπου βρίσκονται παραθαλάσσιοι προορισμοί όπως το Κανκούν και το Τουλούμ. Το Κάμπο Σαν Λούκας στην Μπάχα Καλιφόρνια βρίσκεται σε μια περιοχή με τρία καρτέλ. Και το Πουέρτο Βαγιάρτα, δημοφιλής πόλος έλξης για Αμερικανούς συνταξιούχους, βρίσκεται στην καρδιά της περιοχής του Χαλίσκο.

Διαβάστε επίσης