Διπλωματία αντί για κανονιοφόρους: Η Ινδία ανοίγει δρόμους στα Στενά του Ορμούζ

Ο Υπουργός Εξωτερικών της Ινδίας, Subrahmanyam Jaishankar, δήλωσε ότι η διπλωματία –και όχι η στρατιωτική ισχύς– ίσως αποδειχθεί το πιο αποτελεσματικό μέσο για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, μετά από απευθείας συνομιλίες με το Ιράν που επέτρεψαν την ασφαλή διέλευση δύο ινδικών δεξαμενόπλοιων φυσικού αερίου.

«Αυτή τη στιγμή βρίσκομαι σε επαφή μαζί τους και οι συνομιλίες μου έχουν ήδη αποδώσει κάποια αποτελέσματα», ανέφερε σε συνέντευξή του στους Financial Times. «Η διαδικασία συνεχίζεται και, εφόσον φέρνει αποτέλεσμα, θα συνεχίσω σε αυτή την κατεύθυνση».

Κλιμακούμενη ένταση και ενεργειακή πίεση

Οι δηλώσεις του έρχονται σε μια περίοδο αυξανόμενης έντασης στην περιοχή, καθώς το Ιράν έχει ουσιαστικά περιορίσει τη διέλευση από το Στενό, έναν κρίσιμο δίαυλο από τον οποίο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η κατάσταση έχει ήδη προκαλέσει σημαντική άνοδο στις τιμές ενέργειας, με το πετρέλαιο να ξεπερνά τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από το 2022, ενώ αναλυτές προειδοποιούν ότι θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τα 150 δολάρια αν συνεχιστεί ο αποκλεισμός.

Ο Υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Abbas Araghchi, δήλωσε ότι το πέρασμα «παραμένει ανοιχτό», αλλά όχι για πλοία χωρών που θεωρούνται «εχθρικές», όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.

Αντίθετες προσεγγίσεις: Διάλογος ή στρατιωτική παρέμβαση

Η στρατηγική της Ινδίας διαφοροποιείται από τις εκκλήσεις του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ζήτησε από χώρες όπως η Κίνα, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο να στείλουν πολεμικά πλοία σε μια κοινή επιχείρηση για το άνοιγμα του διαύλου.

Αντίθετα, ο Jaishankar υπογράμμισε ότι η συνεργασία και η λογική προσέγγιση είναι προτιμότερες: «Για την Ινδία, είναι καλύτερο να συνεννοούμαστε και να βρίσκουμε λύσεις παρά να οδηγούμαστε σε αδιέξοδο».

Διμερείς επαφές χωρίς συνολική συμφωνία

Τα δύο ινδικά πλοία που διέσχισαν τα Στενά το Σάββατο το έκαναν έπειτα από συνεννόηση μεταξύ Νέου Δελχί και Τεχεράνης, δείχνοντας ότι η διαπραγμάτευση μπορεί να αποδώσει.

Ωστόσο, ο Jaishankar ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει κάποια γενική συμφωνία για ελεύθερη διέλευση. «Δεν υπάρχει καμία συνολική ρύθμιση. Κάθε διέλευση αποτελεί ξεχωριστή περίπτωση», τόνισε, προσθέτοντας ότι η Ινδία δεν έχει προσφέρει ανταλλάγματα.

Διεθνείς κινήσεις και ευρωπαϊκές επαφές

Καθώς η ενεργειακή κρίση επηρεάζει τις αγορές παγκοσμίως, πολλές κυβερνήσεις εξετάζουν τα επόμενα βήματα. Ορισμένες σκέφτονται στρατιωτική εμπλοκή, ενώ άλλες στρέφονται στη διπλωματία.

Ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία και η Ιταλία, έχουν ήδη ξεκινήσει επαφές με το Ιράν για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας. Το θέμα αναμένεται να κυριαρχήσει και στη συνάντηση των Υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες.

Ο Ινδός υπουργός δήλωσε ότι κάθε χώρα έχει διαφορετική σχέση με το Ιράν, αλλά εξέφρασε την πρόθεση να μοιραστεί την εμπειρία της Ινδίας με ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Εύθραυστη πρόοδος εν μέσω σύγκρουσης

Παρά την επιτυχία των δύο πλοίων, ο Jaishankar προειδοποίησε ότι η κατάσταση παραμένει εύθραυστη: «Είναι ακόμη νωρίς. Έχουμε πολλά περισσότερα πλοία στην περιοχή και η δουλειά συνεχίζεται».

Την ίδια στιγμή, η σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν κλιμακώνεται, με ανταλλαγές πυραυλικών επιθέσεων και αυξανόμενες απώλειες.

Εναλλακτικές διαδρομές και ενεργειακή ασφάλεια

Στο μεταξύ, ένα ινδικό δεξαμενόπλοιο απέφυγε ζημιές μετά από επίθεση με drone στο λιμάνι της Fujairah, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, και έχει ήδη αναχωρήσει για την Ινδία μεταφέροντας 80.800 τόνους αργού πετρελαίου.

Η στρατηγική θέση της Fujairah, στον Κόλπο του Ομάν, επιτρέπει την αποθήκευση και εξαγωγή πετρελαίου χωρίς διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, καθιστώντας την κρίσιμη εναλλακτική οδό σε περιόδους έντασης.

Παρά τις αναταράξεις, η Ινδία εμφανίζεται προς το παρόν προετοιμασμένη, με επαρκή αποθέματα και επανεκκίνηση εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου, περιορίζοντας τις πιέσεις στην εγχώρια αγορά.

Η εξέλιξη των διπλωματικών προσπαθειών θα κρίνει αν το Στενό του Ορμούζ θα επανέλθει σε κανονική λειτουργία ή αν η κρίση θα συνεχίσει να επιβαρύνει την παγκόσμια οικονομία.