Πόλεμος στο Ιράν: Τι πραγματικά πίστευε ο στενός κύκλος του Τραμπ και η CIA

Snapshot

• Ο στενός κύκλος του Ντόναλντ Τραμπ θεωρούσε τον πόλεμο με το Ιράν κακή ιδέα, με εξαίρεση τον υπουργό Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ που υποστήριζε σκληρή στρατιωτική δράση.
• Η CIA απέρριψε ως «γελοία» την ιδέα ανατροπής του ιρανικού καθεστώτος μέσω λαϊκής εξέγερσης, κρίνοντας μη ρεαλιστική την αλλαγή καθεστώτος.
• Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς ήταν ο μόνος που αντιτάχθηκε σταθερά στον πόλεμο, επισημαίνοντας κινδύνους αποσταθεροποίησης της περιοχής και πολιτικές συνέπειες για τον Τραμπ.
• Ο Τραμπ βασίστηκε σε στρατιωτική δράση εναντίον της ηγεσίας και των υποδομών του Ιράν, αγνοώντας προειδοποιήσεις για κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και μείωση των αποθεμάτων όπλων.
• Η απόφαση για πόλεμο προήλθε από το ένστικτο του Τραμπ και την υποστήριξη ενός κύκλου που τον θεωρεί ιστορική προσωπικότητα, χωρίς χώρο για σκεπτικισμό.

Snapshot powered by AI

Σχεδόν όλοι οι στενοί συνεργάτες του Ντόναλντ Τραμπ θεωρούσαν τον πόλεμο με το Ιράν κακή ιδέα αφού το Ισραήλ πραγματοποίησε μια μυστική ενημέρωση στον Αμερικανό πρόεδρο και τον έπεισε να ξεκινήσει την Επιχείρηση «Epic Fury».

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου κλήθηκε να παρουσιάσει τα επιχειρήματά του υπέρ του πολέμου στην Αίθουσα Επιχειρήσεων του Λευκού Οίκου, σύμφωνα με την εφημερίδα The New York Times. Ο συγκεκριμένος χώρος σπάνια χρησιμοποιείται για προσωπικές ενημερώσεις με ξένους ηγέτες.

Το παρασκήνιο στην Αίθουσα Επιχειρήσεων

Στις 11 Φεβρουαρίου, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός κάθισε απέναντι από τον Τραμπ πραγματοποίησε μια λεπτομερή παρουσίαση διάρκειας μίας ώρας. Το μήνυμά του ήταν σαφές: το Ιράν ήταν ευάλωτο και η στιγμή ήταν κατάλληλη για αλλαγή καθεστώτος.
Η ισραηλινή αντιπροσωπεία παρουσίασε ένα σενάριο ταχείας και αποφασιστικής νίκης.

Οι πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν, υποστήριξαν οι Ισραηλινοί, θα μπορούσαν να εξουδετερωθούν μέσα σε λίγες εβδομάδες. Τα Στενά του Ορμούζ θα παρέμεναν ανοιχτά και τα αντίποινα της Τεχεράνης εναντίον αμερικανικών στόχων θα ήταν περιορισμένα.

Πίσω από τα παρασκήνια, η ισραηλινή υπηρεσία πληροφοριών, η Μοσάντ, θα μπορούσε να βοηθήσει στην πυροδότηση μιας εσωτερικής εξέγερσης στο Ιράν προκειμένου να ολοκληρωθεί η ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος.

Σε κάποια στιγμή της ενημέρωσης ο Νετανιάχου έδειξε ένα βίντεο που παρουσίαζε πιθανούς μελλοντικούς ηγέτες του Ιράν σε περίπτωση κατάρρευσης του καθεστώτος, συμπεριλαμβανομένου του Ρεζά Παχλάβι, του εξόριστου γιου του τελευταίου σάχη της χώρας.

Η αντίδραση του Τραμπ ήταν θετική και φάνηκε να συμφωνεί με το Ισραήλ. Λίγες ώρες μετά την παρουσίαση του Νετανιάχου, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών άρχισαν να αξιολογούν τα δεδομένα που δόθηκαν. Την επόμενη μέρα, η ετυμηγορία τους δόθηκε σε μια άλλη συνεδρίαση στην Αίθουσα Επιχειρήσεων, και ήταν κατηγορηματική.

Διευθυντής CIA: Γελοία η ιδέα ανατροπής του καθεστώτος

Οι Αμερικανοί αναλυτές συμφώνησαν ότι ορισμένοι στρατιωτικοί στόχοι, όπως η στοχοθέτηση της ιρανικής ηγεσίας και η αποδυνάμωση των δυνατοτήτων της προκειμένου να πάψει να αποτελεί απειλή στην περιοχή, ήταν εφικτοί. Ωστόσο απέρριψαν την ιδέα της αλλαγής καθεστώτος. Η ιδέα μιας λαϊκής εξέγερσης που θα αντικαθιστούσε την ισλαμική κυβέρνηση με μια κοσμική κυβέρνηση κρίθηκε μη ρεαλιστική.

Ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, συνόψισε την άποψη του για την ιδέα της αλλαγής καθεστώτος μία μία λέξη: «Γελοία». Ο Τραμπ άκουσε αλλά δεν έμεινε σε αυτό. Η αλλαγή καθεστώτος, είπε, θα ήταν «δικό τους πρόβλημα». Η εστίασή του παρέμεινε σταθερά στη στρατιωτική δράση εναντίον της ηγεσίας και των υποδομών του Ιράν.

Μέσα στον στενό κύκλο του Τραμπ, μόνο ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς ήταν αυτός που αντιτάχθηκε με συνέπεια και σθένος στη στρατιωτική σύγκρουση με το Ιράν. Ο Βανς έχει δημιουργήσει τη πολιτική του ταυτότητα με βάση την αντίσταση σε στρατιωτικές επεμβάσεις των ΗΠΑ στο εξωτερικό. Έτσι προειδοποίησε τους συναδέλφους του ότι ένας πόλεμος με το Ιράν θα μπορούσε να εξελιχθεί σε καταστροφή.

Η διαφωνία και η προειδοποίηση του Βανς

Εξήγησε ότι ένας πόλεμος ότι κινδύνευε να αποσταθεροποιήσει ολόκληρη την περιοχή, να προκαλέσει τεράστιες απώλειες και να διασπάσει την πολιτική βάση του Τραμπ και ιδιαίτερα να απομακρύνει τους ψηφοφόρους που τον στήριξαν για την υπόσχεσή του να μην ξεκινήσει νέους πολέμους.

Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος επισήμανε επίσης πρακτικά ζητήματα, όπως η μείωση των αποθεμάτων πυρομαχικών των ΗΠΑ, η απρόβλεπτη αντίδραση του Ιράν και η πιθανότητα η Τεχεράνη να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ και να προκαλέσει ραγδαία άνοδο των τιμών της ενέργειας παγκοσμίως.

Αν και αρχικά τάχθηκε κατά οποιονδήποτε επιθέσεων, ο Βανς αργότερα άλλαξε στάση και υποστήριξε πιο περιορισμένες επιλογές. Δέχθηκε τη χρήση μεγάλης στρατιωτικής δύναμης για να τερματιστούν γρήγορα οι εχθροπραξίες.

Στην τελική συνάντηση στις 26 Φεβρουαρίου, κατέστησε τη θέση του απολύτως σαφή και είπε στον Τραμπ ότι θεωρούσε κακή ιδέα την έναρξη μιας σύγκρουσης. Ωστόσο τον ενημέρωσε ότι θα υποστήριζε την απόφασή του.

Σε άλλα σημεία της αίθουσας, υπήρχαν αμφιβολίες, αλλά σπάνια μεταφράζονταν σε άμεση αντίθεση με τις πολεμικές επιχειρήσεις. Ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ αναδείχθηκε ως μία από τις πιο σκληροπυρηνικές φωνές υπέρ του πολέμου. Είπε στους συναδέλφους του ότι θα έπρεπε τελικά να «τακτοποιήσουν» τους Ιρανούς και ότι θα ήταν καλύτερα να το κάνουν τώρα, την παραμονή της τελικής απόφασης του Τραμπ.

Προσεκτικές τοποθετήσεις από Ρούμπιο και Νταν Κέιν

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο υιοθέτησε μια πιο επιφυλακτική στάση και τάχθηκε υπέρ της συνέχιση της οικονομικής πίεσης έναντι του Ιράν και όχι ενός πολέμου. Βέβαια δεν έφτασε στο σημείο να αμφισβητήσει ανοιχτά τον πρόεδρο των ΗΠΑ.

Η προσωπάρχης του Λευκού Οίκου, Σούζι Γουάιλς, είχε ανησυχίες σχετικά με τους πολιτικούς κινδύνους – ιδίως με τις ενδιάμεσες εκλογές να πλησιάζουν – αλλά επέλεξε να μην τις εκφράσει δημόσια στην κυβέρνηση. Ο πρόεδρος του Γενικού Επιτελείου Στρατού, στρατηγός Νταν Κέιν, επισήμανε επανειλημμένα τους κινδύνους, όπως τα εξαντλημένα αποθέματα όπλων, τον κίνδυνο κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ και την απρόβλεπτη φύση της αντίδρασης του Ιράν.

Το γεγονός ότι ο στρατηγός επέμενε συνεχώς ότι δεν έχει τον ρόλο να συμβουλεύσει τον Αμερικανό πρόεδρο σχετικά με την απόφαση που πρέπει να λάβει σήμαινε ότι οι προειδοποιήσεις του δεν ήταν ισχυρές.

Σε ορισμένους φαινόταν ότι παρουσίαζε όλες τις πλευρές χωρίς να παίρνει σαφή θέση και άφηνε τον Τραμπ ελεύθερο να ερμηνεύει τις συμβουλές όπως εκείνος θεωρούσε σκόπιμο. Κεντρικό στοιχείο της σκέψης του Τραμπ ήταν η σταθερή πεποίθηση ότι οποιαδήποτε σύγκρουση θα ήταν σύντομη.

Αντλούσε αυτοπεποίθηση από πρόσφατα γεγονότα, όπως η περιορισμένη αντίδραση του Ιράν σε προηγούμενες αμερικανικές επιθέσεις εναντίον των πυρηνικών εγκαταστάσεών του, καθώς και μια επιδρομή κομάντο που οδήγησε στη σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολά Μαδούρο χωρίς καμία αμερικανική απώλεια.

Οι προειδοποιήσεις ότι το Ιράν θα μπορούσε να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, το οποίο αποτελεί ζωτική αρτηρία για τον παγκόσμιο εφοδιασμό πετρελαίου, αγνοήθηκαν. Ο Τραμπ υπέθεσε ότι η Τεχεράνη θα υποχωρούσε πριν προβεί σε τόσο δραστικά μέτρα.
Ομοίως, οι ανησυχίες για τη μείωση των αποθεμάτων όπλων των ΗΠΑ μπήκαν στην άκρη καθώς ο Τραμπ θεωρούσε ότι υπάρχει ένα βασικό πλεονέκτημα: μια τεράστια προμήθεια φθηνών βομβών ακριβείας.

Το τηλεφώνημα με τον Τάκερ Κάρλσον

Ο σχολιαστής Τάκερ Κάρλσον που αναδείχθηκε ως εξέχουσα προσωπικότητα της αμερικανικής Δεξιάς ήταν σκεπτικός σχετικά με τον πόλεμο από την αρχή. Ο Τραμπ ο οποίος γνωρίζει τον Κάρλσον εδώ και χρόνια, προσπάθησε να τον καθησυχάσει τηλεφωνικά. «Ξέρω ότι ανησυχείς γι’ αυτό, αλλά όλα θα πάνε καλά». Όταν ο Κάρλσον αμφισβήτησε την βεβαιότητά του ο Τραμπ φέρεται να απάντησε: «(σ.σ. όλα θα πάνε καλά) Επειδή πάντα έτσι γίνεται».

Τελικά, το δημοσίευμα υποδηλώνει ότι η απόφαση για την κήρυξη πολέμου δεν ήταν αποτέλεσμα μιας ενιαίας στρατηγικής συναίνεσης στις ΗΠΑ. Αντίθετα, προήλθε από το ένστικτο του Τραμπ, το οποίο ενισχύθηκε από μια ομάδα που ήταν πολύ πιο ευθυγραμμισμένη μαζί του σε σχέση με την πρώτη προεδρική θητεία του.

Σε αντίθεση με τους προηγούμενους συμβούλους του, οι οποίοι συχνά προσπαθούσαν να τον συγκρατήσουν ή να τον κατευθύνουν διαφορετικά, ο κύκλος του Αμερικανού προέδρου σε αυτή τη θητεία τον θεωρεί ως μια ιστορική προσωπικότητα που φέρει την αλλαγή.

Η πολιτική του επιστροφή το 2024, η επιβίωσή του από νομικές μάχες και απόπειρες δολοφονίας, καθώς και προηγούμενες επιτυχίες υψηλού προφίλ, είχαν μόνο ενισχύσει αυτή την πεποίθηση. Σε αυτό το περιβάλλον, δεν υπήρχε χώρο για σκεπτικισμό.