Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ρωμαϊκή πλωτή αρτηρία θαμμένη βαθιά κάτω από τη γη

Αρχαιολόγοι που εργάζονταν σε αγροτικές εκτάσεις της Γερμανίας εντόπισαν κάτι ασυνήθιστο κάτω από την επιφάνεια: μια εξαιρετικά ευθύγραμμη ανωμαλία, που θύμιζε κοίτη ποταμού. Μετά από περαιτέρω έρευνα, διαπίστωσαν ότι επρόκειτο στην πραγματικότητα για ένα πρώιμο ρωμαϊκό κανάλι, το οποίο κάποτε συνέδεε τον ποταμό Ρήνο με μικρά ρωμαϊκά οχυρά («fortlets») και οικισμούς.

Ο κύριος σκοπός του καναλιού φαίνεται πως σχετιζόταν με το ρωμαϊκό οχυρό στο Trebur-Astheim, στην περιοχή Hessische Ried, στον Άνω Ρήνο της Γερμανίας. Το έργο αποτέλεσε μια μεγάλης κλίμακας μηχανική παρέμβαση, που ήδη από τον 1ο αιώνα μ.Χ. αναδιαμόρφωσε το φυσικό περιβάλλον και συνιστά ένα από τα ελάχιστα παραδείγματα πλωτού ρωμαϊκού καναλιού που κατασκευάστηκε βόρεια των Άλπεων κατά τους πρώιμους μεσαιωνικούς χρόνους.

Σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Land, ομάδα ειδικών αξιοποίησε ποικίλες μεθόδους —μεταξύ των οποίων μαγνητική βαθμιδομετρία, ηλεκτρική τομογραφία αντίστασης και δειγματοληψία ιζημάτων— προκειμένου να διερευνήσει την περιοχή και να εξακριβώσει σε ποιο βαθμό το συγκεκριμένο παρακλάδι ήταν αποτέλεσμα ανθρώπινης κατασκευής.

«Το κανάλι στο burgus του Trebur-Astheim δεν αποτελούσε δευτερεύον κλάδο του ποταμού Ρήνου, αλλά ένα τεχνητό έργο που εντασσόταν στο υδρογραφικό σύστημα των Landgraben/Schwarzbach», αναφέρουν οι συγγραφείς. «Εκτιμούμε ότι το κανάλι που εντοπίστηκε στο Trebur-Astheim κατασκευάστηκε σε μια περίοδο κατά την οποία ο ποταμός Landgraben χρησιμοποιούνταν εντατικά από τους Ρωμαίους».

Οι ειδικοί αποκάλυψαν ένα υδάτινο κανάλι που έφτανε σε βάθος τα οκτώ πόδια και πλάτος τα 50 πόδια, διαδραματίζοντας καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση των υδάτων της περιοχής, με στόχο «τη διασφάλιση της μεταφοράς υλικών και στρατευμάτων, καθώς και την κατοχύρωση του ελέγχου της επικράτειας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας».

Κατασκευασμένο μεταξύ του 1ου και του 4ου αιώνα μ.Χ., το κανάλι παρείχε άμεση σύνδεση από τον Ρήνο προς το burgus στο Trebur-Astheim, ένα ρωμαϊκό οχυρό που λειτουργούσε ως εσωτερικός λιμένας, «προσφέροντας ασφαλές σημείο ελλιμενισμού για τη μεταφορά εμπορευμάτων και στρατευμάτων κατά μήκος των ρωμαιογερμανικών συνόρων».

Πρόκειται για ένα από τουλάχιστον πέντε παρόμοια οχυρά κατά μήκος παραποτάμων του Ρήνου, με το συγκεκριμένο να κατασκευάζεται επί αυτοκράτορα Valentinian I μεταξύ 364 και 375 μ.Χ. Το συγκρότημα περιλάμβανε κεντρικό κτίριο, περιβαλλόμενο από αμυντικές τάφρους και τείχη που οδηγούσαν σε τεχνητή λεκάνη.

«Το burgus στο Trebur-Astheim κατασκευάστηκε για να λειτουργήσει ως ασφαλές εσωτερικό λιμάνι στο ανατολικό άκρο της ύστερης ρωμαϊκής επικράτειας», σημειώνουν οι ερευνητές. Η πολυώροφη κατασκευή δημιουργούσε έναν οχυρωμένο περίβολο και συνδεόταν άμεσα με το υδάτινο δίκτυο, ακολουθώντας αρχιτεκτονικά πρότυπα που απαντώνται και σε άλλα οχυρωματικά έργα της εποχής του Valentinian I.

Το σήμερα θαμμένο κανάλι προσέφερε στους Ρωμαίους έναν υδάτινο «υπεραυτοκινητόδρομο» μέσα από μια περιοχή που τελούσε υπό τον πλήρη έλεγχό τους. Η διαδρομή μάλιστα διέσχιζε και τη θέση ενός παλαιότερου ρωμαϊκού στρατοπέδου, το οποίο είχε χρησιμοποιηθεί για σύντομο χρονικό διάστημα γύρω στα έτη 14–20 μ.Χ.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι το κανάλι παρέμεινε σε λειτουργία έως και τον 8ο αιώνα μ.Χ., πολύ μετά την πτώση της Fall of the Western Roman Empire, καθώς μεροβίγγειες και πρώιμες καρολίγγειες κοινότητες συνέχισαν να το χρησιμοποιούν και να το συντηρούν.

Πιθανότατα μάλιστα διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο και στην ανέγερση του βασιλικού ανακτόρου στο Trebur, το οποίο εμφανίζεται για πρώτη φορά στις ιστορικές πηγές γύρω στο 829 μ.Χ.

Όταν οι εργασίες εκβάθυνσης εγκαταλείφθηκαν, το κανάλι άρχισε να επιχώνεται σταδιακά, μέχρι που τελικά καλύφθηκε πλήρως και ενσωματώθηκε στα καλλιεργήσιμα εδάφη όπου πραγματοποιήθηκαν οι αρχαιολογικές έρευνες.

Διαβάστε επίσης