Η κυριαρχία της Κίνας στις σπάνιες γαίες κρύβει μια στρατηγική αδυναμία
Όπως αναφέρει η εφημερίδα South China Morning Post με έδρα το Χονγκ Κονγκ, η έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Κίνα «δεν κατέχει ηγετική θέση στην κατοχή κρίσιμων βασικών τεχνολογιών σε ορισμένους τομείς»
Snapshot
- Η Κίνα κυριαρχεί στην παγκόσμια εξόρυξη και επεξεργασία σπάνιων γαιών, καλύπτοντας περίπου το 70% της εξόρυξης και το 90% της επεξεργασίας.
- Παρά την κυριαρχία της σε πρώτη ύλη, η Κίνα δεν κατέχει ηγετική θέση στις βασικές τεχνολογίες και πατέντες που αφορούν προηγμένα λειτουργικά υλικά σπάνιων γαιών, οι οποίες ελέγχονται κυρίως από τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία.
- Η Ιαπωνία πρωτοπορεί στην τεχνολογία μόνιμων μαγνητών, ενώ οι ΗΠΑ κυριαρχούν στα καταλυτικά, φωσφορίζοντα και υλικά στίλβωσης, που αποτελούν το 80% των παγκόσμιων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στον κλάδο.
- Η τεχνολογική υστέρηση της Κίνας αποδίδεται σε ανεπαρκή καινοτομία, χαμηλή εμπορική αξιοποίηση πατεντών και ανεπαρκή συνεργασία μεταξύ πανεπιστημίων, βιομηχανίας και φορέων πνευματικής ιδιοκτησίας.
- Η μελέτη προτείνει στην Κίνα να ενισχύσει την έρευνα και τη συνεργασία ακαδημαϊκού και βιομηχανικού τομέα για να καλύψει τα τεχνολογικά κενά και να βελτιώσει τη θέση της στις τεχνολογίες υψηλής αξίας που βασίζονται στις σπάνιες γαίες.
Η κυριαρχία της Κίνας στη βιομηχανία των σπάνιων γαιών παρουσιάζει μια σημαντική διαρθρωτική αδυναμία, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ιαπωνία κατέχουν μεγάλο μέρος των βασικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που αφορούν τις προηγμένες τεχνολογίες λειτουργικών υλικών σπάνιων γαιών, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Όπως αναφέρει η εφημερίδα South China Morning Post με έδρα το Χονγκ Κονγκ, η έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Κίνα «δεν κατέχει ηγετική θέση στην κατοχή κρίσιμων βασικών τεχνολογιών σε ορισμένους τομείς», παρά την απόλυτη κυριαρχία της στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού των σπάνιων γαιών.
Η Κίνα αντιπροσωπεύει περίπου το 70% της παγκόσμιας εξόρυξης σπάνιων γαιών και σχεδόν το 90% της δυναμικότητας επεξεργασίας τους, γεγονός που την καθιστά τον κυρίαρχο παίκτη στην παγκόσμια αγορά. Η υπεροχή αυτή θεωρείται εδώ και χρόνια σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα, το οποίο το Πεκίνο επιχειρεί να αξιοποιήσει στο πλαίσιο του εμπορικού και γεωπολιτικού ανταγωνισμού με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τα τελευταία χρόνια, η Κίνα έχει επίσης αυστηροποιήσει τους ελέγχους στις εξαγωγές ορισμένων προϊόντων σπάνιων γαιών, προκαλώντας διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού χωρών όπως η Ινδία, η Ιαπωνία και κράτη της Ευρώπης.
Οι σπάνιες γαίες αποτελούν κρίσιμες πρώτες ύλες για την κατασκευή αμυντικών συστημάτων, όπως μαχητικά αεροσκάφη, πύραυλοι, συστήματα ραντάρ και σόναρ, αλλά και για την αυτοκινητοβιομηχανία, τα smartphones, τους δορυφόρους και πλήθος άλλων σύγχρονων τεχνολογικών εφαρμογών.
Σύμφωνα με τη South China Morning Post, οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στις τεχνολογίες προηγμένων λειτουργικών υλικών σπάνιων γαιών και όχι στα αποθέματα ή στην παραγωγική ικανότητα της Κίνας. Η ανάλυσή τους έδειξε ότι οι βασικές πατέντες που στηρίζουν αυτές τις τεχνολογίες παραμένουν σε μεγάλο βαθμό υπό τον έλεγχο της Ιαπωνίας και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η μελέτη επισημαίνει ακόμη ότι τα προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας που παράγονται από τις επεξεργασμένες σπάνιες γαίες – όπως οι μόνιμοι μαγνήτες, οι καταλύτες, τα φωσφορίζοντα και τα υλικά στίλβωσης – αντιπροσωπεύουν πάνω από το 80% των παγκόσμιων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στον συγκεκριμένο κλάδο και αποτελούν τις σημαντικότερες εμπορικές εφαρμογές.
Η Ιαπωνία διατηρεί την τεχνολογική πρωτοπορία στους μόνιμους μαγνήτες, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες προηγούνται στις περισσότερες βασικές τεχνολογίες που αφορούν καταλυτικά, φωσφορίζοντα και υλικά στίλβωσης.
Αντίθετα, η Κίνα διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα μόνο σε περιορισμένο αριθμό τεχνολογιών, ενώ εξακολουθεί να υστερεί έναντι της Ιαπωνίας και των ΗΠΑ σε αρκετές κρίσιμες διαδικασίες παραγωγής και σε βασικά συστήματα υλικών.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η κυριαρχία της Κίνας στην προμήθεια πρώτων υλών δεν έχει μεταφραστεί σε αντίστοιχη ηγετική θέση στις τεχνολογίες υψηλής προστιθέμενης αξίας που βασίζονται στις σπάνιες γαίες.
Η μελέτη αποδίδει το τεχνολογικό αυτό έλλειμμα, εν μέρει, στο κινεζικό σύστημα καινοτομίας. Παρότι η χώρα καταθέτει μεγάλο αριθμό διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στον τομέα των σπάνιων γαιών, μόνο ένα σχετικά μικρό ποσοστό αφορά διεθνείς πατέντες υψηλής αξίας με ευρεία εμπορική επιρροή.
Παράλληλα, διαπιστώνεται ότι πολλές επιστημονικές ανακαλύψεις δεν έχουν εξελιχθεί σε ισχυρά και εμπορικά αξιοποιήσιμα χαρτοφυλάκια πατεντών, ενώ επισημαίνεται η ανεπαρκής συνεργασία μεταξύ πανεπιστημίων, βιομηχανίας και φορέων διαχείρισης πνευματικής ιδιοκτησίας.
Οι συντάκτες της μελέτης καλούν την Κίνα να επικεντρωθεί περισσότερο στους τομείς όπου παρουσιάζει τεχνολογικά κενά, να αναπτύξει στοχευμένα ερευνητικά προγράμματα και να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ ακαδημαϊκής κοινότητας και βιομηχανίας, προκειμένου να βελτιώσει τη θέση της στις τεχνολογίες υψηλής αξίας που σχετίζονται με τις σπάνιες γαίες.
