New Bell: Μέσα στη φυλακή του Καμερούν που έγινε μια «πόλη μέσα στην πόλη» χάρη στη μουσική
Η δισκογραφική της φυλακής (!) αποφέρει ετησίως εκατομμύρια δολάρια
Snapshot
- Η φυλακή New Bell στο Καμερούν λειτουργεί ως αυτόνομη κοινότητα με δικούς της κανόνες, όπου οι κρατούμενοι οργανώνουν μεταφορές μηνυμάτων, επιβολή τάξης και αγορά προϊόντων.
- Η Jail Time Records, μια δισκογραφική εταιρεία και στούντιο μέσα στη φυλακή, δίνει τη δυνατότητα στους κρατούμενους να εκφραστούν μέσω της μουσικής και να αποκτήσουν παγκόσμια αναγνώριση.
- Το ντοκιμαντέρ για τη Jail Time Records κέρδισε βραβεία στο φεστιβάλ Tribeca, αναδεικνύοντας τη δημιουργικότητα και τις προσωπικές ιστορίες των κρατουμένων.
- Παρά τις βίαιες και ανθυγιεινές συνθήκες στη New Bell, το πρόγραμμα της Jail Time Records έχει την υποστήριξη των αρχών της φυλακής και ενισχύει την αποκατάσταση και την αυτογνωσία των κρατουμένων.
- Η Jail Time Records έχει επεκταθεί και σε άλλες φυλακές, ενώ μέσω της μουσικής προσφέρει στους κρατούμενους μια αίσθηση αξίας και ελπίδας για το μέλλον.
Η New Bell — μια διαβόητη φυλακή στη Ντουάλα του Καμερούν — είναι μια πόλη μέσα στην πόλη.
Η εγκατάσταση έχει τα δικά της «ταξί» (κρατούμενους που διασχίζουν τρέχοντας τους γεμάτους κόσμο διαδρόμους για να παραδώσουν μηνύματα), τη δική της «αστυνομία» (σωματώδεις φυλακισμένους που βοηθούν τους υπερφορτωμένους σωφρονιστικούς υπαλλήλους να επιβάλουν την τάξη) και τη δική της αγορά: μια σειρά από πάγκους όπου οι κρατούμενοι αγοράζουν και πουλούν προϊόντα, όπως τηγανητή μανιόκα και γλυκά μπενιέ.
Με λίγα λόγια, οι έγκλειστοι της New Bell έχουν προσαρμόσει τους χαλαρούς κανόνες της φυλακής ώστε να λειτουργούν προς όφελός τους. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού του πνεύματος είναι η Jail Time Records, ένα μουσικό στούντιο και δισκογραφική εταιρεία μέσα στη φυλακή, που μετατρέπει τους πιο ταλαντούχους κρατούμενους σε μικρούς σταρ.
Ο Empereur, ο φοβερός αρχηγός συμμοριών εντός και εκτός φυλακής, έχει συγκεντρώσει 24.000 προβολές στο YouTube με ένα μουσικό βίντεο που γυρίστηκε εξ ολοκλήρου μέσα στη φυλακή.
Τραγούδια των κρατουμένων έχουν αποκτήσει θαυμαστές μέχρι τη Νότια Αφρική, τις ΗΠΑ και την Αργεντινή, ενώ νωρίτερα φέτος η Jail Time Records διοργάνωσε μια μεγάλη συναυλία στην αυλή της New Bell για τους ίδιους τους φυλακισμένους.
«Είναι ένα εργαλείο αντίστασης… μέσα από το οποίο μπορούμε πραγματικά να μοιραστούμε τη φιλία, την αγάπη και να ακουστούν οι φωνές μας», λέει στο πρόγραμμα Talking Movies του BBC ο πρώην κρατούμενος Steve Happi, συνιδρυτής της Jail Time Records.
«Δεν σκεφτόμαστε πλέον τους τέσσερις τοίχους. Βρίσκουμε την ελευθερία».
Το στούντιο της Jail Time Records είναι στοιχειώδες: ένας μικρός, αποπνικτικός θάλαμος ηχογράφησης δίπλα σε ένα δωμάτιο όπου υπάρχει ένας μοναδικός υπολογιστής.
Ωστόσο, είναι ταυτόχρονα ένας χώρος μεγάλης κάθαρσης και δημιουργικότητας, όπως παρουσιάζεται στο πρόσφατο, βραβευμένο ντοκιμαντέρ που φέρει το όνομα του στούντιο.
Το ντοκιμαντέρ σκηνοθετήθηκε από τον Happi και την Ιταλίδα καλλιτέχνιδα Dione Roach, συνιδρύτρια της Jail Time Records, και γυρίστηκε στη New Bell επί έξι χρόνια.
Τον περασμένο μήνα κέρδισε τρία βραβεία, μεταξύ των οποίων και εκείνο του καλύτερου ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους, στο φεστιβάλ κινηματογράφου Tribeca της Νέας Υόρκης.
Στην ταινία, ένας κρατούμενος με το όνομα Stone ραπάρει μπροστά στο μικρόφωνο του στούντιο:
«Καρδιά από πέτρα, είναι πόλεμος. Οι αισθήσεις μου διαλύονται σαν σπασμένο γυαλί.
Είμαι κλειστός και σφιχτός σαν πόρτα κελιού. Δεν υπάρχει σταθερό έδαφος, γλιστράω σαν ψάρι».
Ο Stone, πρώην στρατιώτης της προεδρικής φρουράς του Καμερούν, καταδικάστηκε σε 10 χρόνια στη New Bell για ληστεία και παράνομη κατοχή όπλων. Ο ίδιος επιμένει ότι είναι αθώος.
Η ταινία καταγράφει τις προσπάθειές του — συχνά ανεπιτυχείς — να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τη μικρή του κόρη, τη Maira.
«Έχει περάσει πολύς καιρός. Χρειάζεται να ακούει τη φωνή μου πού και πού, ώστε να μην ξεχάσει τον πατέρα της», λέει σε ένα ηχητικό μήνυμα προς συγγενή του, αφού για ακόμη μία φορά δεν κατάφερε να μιλήσει μαζί της.
Το βίντεο κλιπ για το τραγούδι Heart of Stone είναι χαρακτηριστικό της Jail Time Records. Η παραγωγή είναι υψηλού επιπέδου, η αφήγηση συναρπαστική και δεκάδες συγκρατούμενοι συμμετέχουν ως ηθοποιοί και μέλη του συνεργείου.
«Η μουσική που βγαίνει από εκεί είναι εκπληκτική», λέει ο Νεοζηλανδός σκηνοθέτης και βραβευμένος με Όσκαρ Taika Waititi, ο οποίος μαζί με τη σύζυγό του, τραγουδίστρια Rita Ora, ήταν εκτελεστικοί παραγωγοί του ντοκιμαντέρ.
«Αν δεις τη δύναμη της τέχνης σε σχέση με τη λύτρωση και το τι μπορεί να σημαίνει αυτό για κάποιον που ίσως βρίσκεται στη φυλακή για όλη του τη ζωή… το να έχει μια διέξοδο είναι κάτι απίστευτα δυνατό και ανθρώπινο», σημειώνει.
Η Jail Time Records ιδρύθηκε το 2018, όταν η Roach προσφέρθηκε εθελοντικά σε μια μη κυβερνητική οργάνωση που διοργάνωνε εκδηλώσεις μέσα στη New Bell.
Κατά τη διάρκεια ενός μαθήματος χορού για τους κρατούμενους, μια ομάδα ράπερ πήρε το μικρόφωνο και άρχισε να κάνει freestyle. Εντυπωσιασμένη από την εμφάνισή τους, ζήτησε από τις αρχές της φυλακής άδεια για να δημιουργήσει ένα στούντιο.
Οι υπεύθυνοι ανταποκρίθηκαν θετικά και έτσι η Roach προσέλαβε τον Happi για να αναλάβει την παραγωγή και την ηχοληψία.
Σύμφωνα με τον Happi, κατέληξε στη New Bell μετά από μια οικογενειακή διαμάχη σχετικά με το τι έπρεπε να γίνει με τη σορό του νεκρού πατέρα του.
Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, η θεία του — δικαστής ανώτατου δικαστηρίου — φέρεται να φρόντισε να φυλακιστεί με την κατηγορία ότι σκότωσε τον πατέρα του. Ο ίδιος αθωώθηκε δύο χρόνια αργότερα, σύμφωνα με τη Jail Time Records.
Το 2022, ο Happi, η Roach και οι κρατούμενοι κυκλοφόρησαν το άλμπουμ Jail Time Vol 1. Όπως συνηθίζεται στις παραγωγές της Jail Time Records, το μισό των εσόδων από τις πωλήσεις πήγε στους καλλιτέχνες και το υπόλοιπο επανεπενδύθηκε στη δισκογραφική.
Η επιβίωση του στούντιο είναι ζωτικής σημασίας για πολλούς καλλιτέχνες, ειδικά λόγω του σκληρού περιβάλλοντος της New Bell.
Το 2022, η οργάνωση Human Rights Watch ανέφερε ότι η New Bell φιλοξενούσε 4.700 κρατούμενους μέσα στα ετοιμόρροπα τείχη της, αριθμός τετραπλάσιος της χωρητικότητάς της.
Ο υπερπληθυσμός, σε συνδυασμό με τις ανθυγιεινές συνθήκες, συνέβαλε στην ταχεία εξάπλωση χολέρας κατά τη διάρκεια επιδημίας πριν από τέσσερα χρόνια, σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Τουλάχιστον έξι κρατούμενοι πέθαναν από την ασθένεια.
Η New Bell έχει επίσης φήμη βίας. Το 2008, φρουροί πυροβόλησαν και σκότωσαν 16 κρατούμενους κατά τη διάρκεια απόπειρας μαζικής απόδρασης.
Οι κρατούμενοι επιτίθενται και εκφοβίζουν ο ένας τον άλλον — το ντοκιμαντέρ καταγράφει τον Empereur, ο οποίος εκτίει ποινή 10 ετών για πολλαπλά αδικήματα, να εκβιάζει έναν τρομαγμένο νεαρό κρατούμενο ζητώντας του μια αλυσίδα λαιμού και ένα ζευγάρι σαγιονάρες.
Όταν ρωτήθηκε αν το πρόγραμμα Jail Time Records μπορεί να εξιδανικεύσει τον Empereur — γιο παραδοσιακού αρχηγού της Ντουάλα — και άλλους εγκληματίες που έχουν διαπράξει βίαια εγκλήματα, η Roach απάντησε στο BBC:
«Η διαδικασία που ακολουθούμε είναι μια διαδικασία αποκατάστασης. Μπαίνουμε στη φυλακή χωρίς καμία προκατάληψη και αυτός είναι ο μόνος τρόπος να προσεγγίσουμε μια τέτοια δουλειά.
Η μουσική, όπως κάθε δημιουργική διαδικασία, είναι επίσης ένας τρόπος αυτογνωσίας… ένας τρόπος να αντιμετωπίσει κάποιος όσα έχει κάνει και, ελπίζουμε, να αλλάξει προς το καλύτερο».
Οι αρχές της φυλακής φαίνεται ότι συμμερίζονται αυτή την άποψη.
«Ήταν πραγματικά υποστηρικτικοί με το πρόγραμμα. Το Καμερούν είναι μια εξαιρετικά μουσική χώρα… όλοι αγαπούν τη μουσική», λέει ο Happi, προσθέτοντας ότι ο διευθυντής της φυλακής παρευρέθηκε στη φετινή συναυλία και μάλιστα χόρεψε μαζί με τους καλλιτέχνες.
Με την επίσημη υποστήριξη, η Jail Time Records κατάφερε να αναπτυχθεί, προσφέροντας ευκαιρίες σε περισσότερους κρατούμενους, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στο γυναικείο τμήμα της New Bell.
Η Jeje, η πρώτη γυναίκα καλλιτέχνιδα της Jail Time Records, έκανε το ντεμπούτο της το 2022 με το μελαγχολικό αφρομπίτ τραγούδι Show Me The Way.
«Κανείς δεν μου έδειξε τον δρόμο, κανείς δεν μου έδειξε τον δρόμο, τα έκανα όλα μόνη μου», τραγουδά η Jeje, η οποία φυλακίστηκε αφού έκλεψε χρήματα και διέφυγε από έναν θείο της που, όπως καταγγέλλει, την κακοποιούσε.
Η Jail Time Records έχει επεκτείνει το έργο της πέρα από τη New Bell και το Καμερούν.
Η Roach και ο Happi δημιούργησαν ένα ακόμη στούντιο το 2023, περίπου 1.600 χιλιόμετρα μακριά, στην κεντρική φυλακή της πρωτεύουσας της Μπουρκίνα Φάσο, Ουαγκαντούγκου.
Η Jail Time Records ελπίζει να επαναλάβει την επιτυχία του αρχικού στούντιο στη New Bell, δημιουργώντας μια αντίστοιχη δισκογραφική, ομάδα παραγωγής μουσικών βίντεο και πλέον ένα βραβευμένο ντοκιμαντέρ.
Η ταινία ολοκληρώνεται με μια ενότητα «εις μνήμην», αφιερωμένη σε έξι κρατούμενους που πέθαναν κατά τη διάρκεια λειτουργίας του προγράμματος Jail Time Records.
Η New Bell μπορεί να μοιάζει ατελείωτα σκοτεινή, όμως σύμφωνα με τον Happi, η μουσική προσφέρει στους κρατούμενους «ένα φανάρι για ένα πιο φωτεινό μέλλον».
«Πριν από αυτό, είχαν τη σκληρή νοοτροπία: “είναι αυτοί εναντίον όλου του κόσμου”», λέει.
«Τώρα νιώθουν σημαντικοί — νιώθουν ότι έχουν μια θέση στην κοινωνία».
.jpg)
