Καβαλά: «Η Τουρκία πρέπει να συμμορφωθεί με το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για την αποφυλάκισή μου»
Η νέα απόφαση είναι οριστική και δεν υπόκειται σε έφεση
Ο φυλακισμένος επιχειρηματίας και φιλάνθρωπος Οσμάν Καβαλά δήλωσε την Πέμπτη ότι η συμμόρφωση της Τουρκίας με την πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ), που ζητά την άμεση αποφυλάκισή του, αποτελεί βασική υποχρέωση ενός κράτους δικαίου, σύμφωνα με τον ειδησεογραφικό ιστότοπο Bianet.
Ο Καβαλά έκανε τη δήλωση στην πρώτη δημόσια τοποθέτησή του μετά την απόφαση της 17μελούς Ολομέλειας του ΕΔΔΑ, η οποία την Τρίτη ζήτησε από την Τουρκία να τον απελευθερώσει άμεσα και να εξαλείψει όλες τις συνέπειες της καταδίκης του.
Ο 68χρονος Καβαλά βρίσκεται στη φυλακή από τον Οκτώβριο του 2017 και εκτίει ποινή ισόβιας κάθειρξης χωρίς δυνατότητα αποφυλάκισης υπό όρους, καθώς καταδικάστηκε για την υποτιθέμενη απόπειρα ανατροπής της κυβέρνησης μέσω της χρηματοδότησης των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στο πάρκο Γκεζί το 2013.
Στη γραπτή δήλωσή του, ο Καβαλά υπογράμμισε ότι η Ολομέλεια του Δικαστηρίου εξέτασε όχι μόνο την κράτησή του αλλά και ολόκληρη τη δικαστική διαδικασία που οδήγησε στην καταδίκη του.
«Όπως και στις δύο προηγούμενες αποφάσεις του ΕΔΔΑ, η τελευταία απόφαση υπογραμμίζει ότι κανείς δεν μπορεί να στερείται το δικαίωμα να ζει ελεύθερα χωρίς πειστικά και συγκεκριμένα στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι έχει διαπραχθεί έγκλημα», ανέφερε.
Ο ίδιος υπενθύμισε ότι είχε αθωωθεί στην πρώτη δίκη για την υπόθεση του Γκεζί το 2020, σημειώνοντας ότι και εκείνη η απόφαση είχε διαπιστώσει την απουσία στοιχείων που να αποδεικνύουν ότι είχε διαπράξει κάποιο αδίκημα.
Ο Καβαλά αθωώθηκε τον Φεβρουάριο του 2020 από τις κατηγορίες που σχετίζονταν με τις διαδηλώσεις του Γκεζί, όμως συνελήφθη εκ νέου αμέσως μετά, αντιμετωπίζοντας διαφορετικές κατηγορίες. Τον Απρίλιο του 2022 δικαστήριο της Κωνσταντινούπολης τον καταδίκασε και τον Σεπτέμβριο του 2023 το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο της Τουρκίας επικύρωσε την απόφαση.
«Δεν μπορεί να υπάρχει καταδίκη με βάση εικασίες»
Ο Καβαλά σημείωσε ότι η νέα απόφαση του ΕΔΔΑ απορρίπτει τη χρήση γενικόλογων εκτιμήσεων και υποθέσεων σχετικά με τις προθέσεις ενός κατηγορουμένου ως βάση για την επιβολή ποινικής καταδίκης.
«Το ΕΔΔΑ κατέστησε σαφές ότι τα δικαστήρια δεν μπορούν να επιβάλλουν καταδίκες βασιζόμενα σε γενικές εκτιμήσεις για γεγονότα ή σε συλλογισμούς που επιχειρούν να συναγάγουν τον σκοπό πίσω από τις δραστηριότητες ενός προσώπου», ανέφερε.
Πρόσθεσε ότι κανένας άνθρωπος που δεν έχει διαπράξει πράξη η οποία ορίζεται από τον νόμο ως έγκλημα δεν μπορεί να στερείται την ελευθερία του.
«Η προστασία αυτού του δικαιώματος και η διασφάλιση ότι οι δημόσιοι θεσμοί τηρούν αυστηρά αυτή την αρχή αποτελεί υποχρέωση ενός κράτους δικαίου απέναντι στους πολίτες του», τόνισε.
«Η συμμόρφωση με τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ είναι απαραίτητη για την εκπλήρωση αυτής της υποχρέωσης», πρόσθεσε.
Το ΕΔΔΑ ακύρωσε ουσιαστικά την καταδίκη
Στην οριστική απόφασή του την Τρίτη, το ΕΔΔΑ έκρινε ότι η δίωξη, η παρατεταμένη κράτηση και η καταδίκη του Καβαλά είχαν ως κύριο στόχο να τον τιμωρήσουν και να τον φιμώσουν για τη συμμετοχή του στις κινητοποιήσεις του Γκεζί και τη δράση του ως υπερασπιστή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Το Δικαστήριο έκρινε ότι ο Καβαλά καταδικάστηκε για δραστηριότητες που προστατεύονται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, μεταξύ άλλων για συμμετοχή στον δημόσιο διάλογο, υποστήριξη πρωτοβουλιών της κοινωνίας των πολιτών και προώθηση ειρηνικών διαδηλώσεων.
Παράλληλα, διαπίστωσε ότι τα τουρκικά δικαστήρια δεν είχαν αποδείξει συγκεκριμένη σύνδεση του Καβαλά με πράξεις βίας που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων.
Η καταδίκη του, σύμφωνα με το ΕΔΔΑ, συνιστά «κατάφωρη αρνησιδικία» και πρέπει να θεωρηθεί άκυρη βάσει της Ευρωπαϊκής Σύμβασης.
Οι δικαστές διαπίστωσαν παραβιάσεις των δικαιωμάτων του Καβαλά στην ελευθερία, τη δίκαιη δίκη, την ελευθερία της έκφρασης και την ελευθερία του συνέρχεσθαι και του συνεταιρίζεσθαι. Παράλληλα, έκριναν ότι η ισόβια κάθειρξη χωρίς δυνατότητα επανεξέτασης παραβιάζει την απαγόρευση της απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης.
Το Δικαστήριο επιδίκασε στον Καβαλά 70.000 ευρώ για ηθική βλάβη και 43.342,57 ευρώ για δικαστικά έξοδα και δαπάνες.
Η Τουρκία είχε ήδη καταδικαστεί για μη συμμόρφωση
Το ΕΔΔΑ είχε διατάξει για πρώτη φορά την αποφυλάκιση του Καβαλά τον Δεκέμβριο του 2019, κρίνοντας ότι η κράτησή του δεν στηριζόταν σε εύλογους λόγους και ότι εξυπηρετούσε τον παράλληλο σκοπό της φίμωσής του.
Μετά την άρνηση της Τουρκίας να εφαρμόσει την απόφαση, το Συμβούλιο της Ευρώπης κίνησε διαδικασία επί παραβάσει. Τον Ιούλιο του 2022 το Δικαστήριο του Στρασβούργου έκρινε ότι η Άγκυρα είχε αποτύχει να τηρήσει τις υποχρεώσεις της.
Η νέα απόφαση είναι οριστική και δεν υπόκειται σε έφεση.
Ωστόσο, η πρώτη αντίδραση της τουρκικής κυβέρνησης δεν άφησε να διαφανεί πρόθεση άμεσης συμμόρφωσης.
Ο Μεχμέτ Ουτσούμ, νομικός σύμβουλος του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, κατηγόρησε την Τετάρτη το ΕΔΔΑ ότι εξέδωσε πολιτικά υποκινούμενη απόφαση και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο η Τουρκία να επανεξετάσει τη συμμετοχή της στο ευρωπαϊκό σύστημα προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Παρότι ο Ουτσούμ συμβουλεύει τον Ερντογάν σε ζητήματα νομικής πολιτικής, οι δηλώσεις του δεν συνιστούν επίσημη ανακοίνωση ότι η Τουρκία προτίθεται να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
