Τα πρώτα σημάδια ότι οι αρτηρίες σας αρχίζουν να συσσωρεύουν πλάκα χοληστερόλης
Ποια είναι τα πρώτα σημάδια της αθηροσκλήρωσης; Τι να προσέξετε.
Η αθηροσκλήρωση μπορεί να ξεκινήσει χρόνια πριν νιώσετε οτιδήποτε. Λιπαρή, πλούσια σε χοληστερόλη πλάκα αναπτύσσεται μέσα στα τοιχώματα των αρτηριών χωρίς εμφανή συμπτώματα. Έτσι, πολλοί δεν γνωρίζουν ότι έχουν αρχές αθηροσκλήρωσης μέχρι να περιοριστεί σημαντικά η ροή του αίματος.
Αυτό καθιστά τα «πρώτα σημάδια» ελαφρώς παραπλανητικά. Τα πρώτα σημάδια συχνά εντοπίζονται κατά τη διάρκεια ενός ελέγχου υγείας ή αγγειακής εξέτασης, ενώ ο πόνος στο στήθος ή οι κράμπες στα πόδια συνήθως σημαίνουν ότι η ασθένεια επηρεάζει ήδη την κυκλοφορία του αίματος.
Ποια είναι τα πρώτα σημάδια της αθηροσκλήρωσης;
Για τους περισσότερους, δεν υπάρχουν αισθητά πρώιμα συμπτώματα. Η ήπια αθηροσκλήρωση συνήθως δεν πονάει και τα συμπτώματα τείνουν να εμφανίζονται μόνο αφότου μια αρτηρία έχει στενέψει σημαντικά ή η πλάκα χοληστερόλης έχει προκαλέσει θρόμβο.
Μια εξέταση μπορεί να βρει πρώιμα σημάδια πριν αισθανθείτε αδιαθεσία. Πιθανές ενδείξεις περιλαμβάνουν:
- ένα υπόκωφο βουητό, έναν ήχο συριγμού που ακούγεται (με στηθοσκόπιο) πάνω από μια αρτηρία
- μειωμένη ροή αίματος σε ένα τεστ αστραγάλου-χεριού
- πλάκα και στένωση που παρατηρούνται σε αξονική τομογραφία ή υπερηχογράφημα
Αυτά είναι σημάδια υπάρχουσας αρτηριακής νόσου, όχι αισθήσεις που ένα άτομο μπορεί να ανιχνεύσει αξιόπιστα στο σπίτι.
Οι σχετικές έρευνες ενισχύουν το πόσο “ύπουλα” μπορεί να προοδεύσει η αθηροσκλήρωση. Σε μια δανέζικη έρευνα επί 9.533 ενηλίκων ηλικίας 40 ετών και άνω χωρίς γνωστή ισχαιμική καρδιοπάθεια, η στεφανιαία αγγειογραφία διαπίστωσε υποκλινική στεφανιαία αθηροσκλήρωση στο 46% εξ αυτών. Οι περισσότερες ήταν μη αποφρακτικές.
Ποια συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν μόλις μειωθεί η ροή του αίματος;
Το πρώτο αισθητό σύμπτωμα εξαρτάται από το ποιες αρτηρίες επηρεάζονται.
- Στις στεφανιαίες αρτηρίες, μια πρώιμη προειδοποίηση μπορεί να είναι η πίεση ή ο πόνος στο στήθος κατά την άσκηση, μερικές φορές με δύσπνοια. Νέος ή σοβαρός πόνος στο στήθος χρήζει επείγουσας ιατρικής αξιολόγησης.
- Στις αρτηρίες των ποδιών, η περιφερική αρτηριακή νόσος μπορεί να εμφανιστεί ως πόνος, βάρος ή κράμπες (συχνά στη γάμπα) κατά το περπάτημα, που βελτιώνεται με την ανάπαυση.
- Η αθηροσκλήρωση που επηρεάζει τις αρτηρίες προς τον εγκέφαλο μπορεί να γίνει αρχικά εμφανής μέσω μιας παροδικής ισχαιμικής προσβολής (“μίνι” εγκεφαλικό), με ξαφνική αδυναμία ή μούδιασμα, δυσκολία στην ομιλία, πτώση του προσώπου ή προσωρινή απώλεια όρασης. Αυτά απαιτούν επείγουσα φροντίδα, επειδή μπορούν να προηγηθούν ενός πλήρους εγκεφαλικού επεισοδίου.
Οι ειδικοί επισημαίνουν και τη στυτική δυσλειτουργία ως πιθανό πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι αγγειακής νόσου στους άνδρες, αν και έχει πολλές άλλες αιτίες και δεν αποτελεί απόδειξη αθηροσκλήρωσης.
Η υψηλή χοληστερόλη σημαίνει ότι o σχηματισμός πλάκας στις αρτηρίες έχει ήδη ξεκινήσει;
Όχι. Η υψηλή LDL (“κακή”) χοληστερόλη, η υπέρταση, ο διαβήτης και το κάπνισμα αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης αθηροσκλήρωσης, αλλά αποτελούν παράγοντες κινδύνου και όχι απόδειξη, ότι υπάρχει ήδη στις αρτηρίες αθηρωματική πλάκα.
Εξακολουθούν φυσικά να έχουν σημασία, επειδή η ασθένεια μπορεί να εξελιχθεί αθόρυβα. Οι τακτικοί έλεγχοι αρτηριακής πίεσης, χοληστερόλης και σακχάρου στο αίμα μπορούν να εντοπίσουν άτομα, που μπορεί να επωφεληθούν από την έγκαιρη πρόληψη ή την περαιτέρω αξιολόγηση καρδιαγγειακού κινδύνου.
Μπορούν οι γιατροί να ανιχνεύσουν την αθηροσκλήρωση πριν εμφανιστούν τα συμπτώματα;
Ναι. Ανάλογα με την ηλικία, τα συμπτώματα και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, οι γιατροί μπορούν να χρησιμοποιήσουν εξετάσεις αίματος, υπερηχογράφημα, αξονική τομογραφία, αγγειογραφία και άλλες εξετάσεις,, για να αναζητήσουν τυχόν αρτηριακή νόσο.
Η εξέταση εξατομικεύεται ανάλογα με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, το οικογενειακό ιστορικό και τα συμπτώματα.
Συχνές Ερωτήσεις
Μπορώ να νιώσω την αθηρωματική πλάκα να συσσωρεύεται στις αρτηρίες μου;
Όχι. Η πλάκα αναπτύσσεται μέσα στο τοίχωμα της αρτηρίας και δεν προκαλεί κάποια χαρακτηριστική αίσθηση. Τα συμπτώματα γενικά εμφανίζονται, όταν η στένωση μειώνει τη ροή του αίματος ή όταν μια πλάκα σπάει.
Μπορεί η αθηροσκλήρωση να ξεκινήσει σε νέους;
Ναι. Η διαδικασία μπορεί να ξεκινήσει στην παιδική ηλικία ή στην πρώιμη ενήλικη ζωή και να εξελιχθεί επί δεκαετίες. Αυτός είναι ένας λόγος για τον οποίο η διαχείριση της χοληστερόλης, της αρτηριακής πίεσης, του καπνίσματος και του διαβήτη νωρίς στη ζωή έχει σημασία.
Συμπέρασμα
Το πρώτο στάδιο της αθηροσκλήρωσης είναι συνήθως σιωπηλό. Μέχρι να εμφανιστούν πόνος στο στήθος, κράμπες στα πόδια λόγω άσκησης ή νευρολογικά συμπτώματα, η πλάκα μπορεί ήδη να περιορίζει τη ροή του αίματος.
Τα πιο χρήσιμα «πρώιμα σημάδια» συχνά δεν είναι καθόλου συμπτώματα, αλλά παράγοντες κινδύνου και ανωμαλίες, που εντοπίζονται κατά την κατάλληλη ιατρική αξιολόγηση. Η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων προσφέρει την καλύτερη ευκαιρία για την επιβράδυνση της εξέλιξης της πλάκας πριν προκαλέσει καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό επεισόδιο ή περιφερική αρτηριακή νόσο.
Πηγές:
