Τα σημάδια ότι ο Τρίτος Παγκόσμιος έχει ήδη αρχίσει: Τι λέει αναλυτής των New York Times
Γεωπολιτικοί αναλυτές και στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες προειδοποιούν ότι η συσσώρευση περιφερειακών μετώπων από την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή έως την Ταϊβάν παραπέμπει ευθέως στη δεκαετία του 1930.
Snapshot
- Υπάρχουν 15 έως 30 ενεργές ένοπλες συγκρούσεις παγκοσμίως, με τα μέτωπα να συγκλίνουν και να μην λειτουργούν απομονωμένα.
- Η συσσώρευση περιφερειακών κρίσεων θυμίζει την προπολεμική περίοδο πριν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και ενδέχεται να σηματοδοτεί την έναρξη μιας παγκόσμιας σύρραξης.
- Η Μόσχα, το Πεκίνο, η Πιονγιάνγκ και η Τεχεράνη έχουν σχηματίσει στρατιωτικό συνασπισμό με ανταλλαγή στρατιωτικής υποστήριξης και τεχνολογίας.
- Η δυτική συνοχή δοκιμάζεται λόγω πολιτικών και οικονομικών προβλημάτων, με τη Βρετανία να συζητά την επαναφορά της στρατιωτικής θητείας λόγω της αυξανόμενης ρωσικής απειλής.
- Οι οικονομικές εντάσεις και το αυξανόμενο δημόσιο χρέος επηρεάζουν τη στρατιωτική ικανότητα των δημοκρατιών, ενώ τα αυταρχικά καθεστώτα γίνονται πιο επιθετικά.
Οι φόβοι για μια γενικευμένη στρατιωτική σύρραξη, παγκόσμιου μεγέθους, έχουν φτάσει στο υψηλότερο σημείο των τελευταίων δεκαετιών. Στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες και πολιτικοί επιστήμονες επισημαίνουν ότι μια παγκόσμια σύρραξη δεν βρίσκεται απλώς προ των πυλών, αλλά ενδέχεται να εξελίσσεται ήδη. Αυτή τη στιγμή, σημειώνουν, καταγράφονται 15 έως 30 ενεργές ένοπλες συγκρούσεις διεθνώς. Από τους αιματηρούς εμφυλίους στην Αφρική μέχρι την άμεση στρατιωτική εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στο Ιράν και τον πόλεμο φθοράς στην Ουκρανία, τα επιμέρους μέτωπα παύουν να λειτουργούν απομονωμένα.
Ο γεωπολιτικός αναλυτής και αρθρογράφος των New York Times - βραβευμένος με Πούλιτζερ -, Μπρετ Στίβενς, τονίζει ότι η ιστορική εμπειρία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου δείχνει πως οι μεγάλες αναφλέξεις δεν ξεκινούν μέσα σε μία ημέρα. Το 1939 και η γερμανική εισβολή στην Πολωνία δεν ήταν η αρχή, αλλά το καταληκτικό σημείο μιας σειράς περιφερειακών κρίσεων που συσσωρεύονταν επί χρόνια. Σύμφωνα με τον Στίβενς, η σύγκλιση των επιδιώξεων των αυταρχικών καθεστώτων, σε συνδυασμό με τη διστακτικότητα και τον κατακερματισμό των δημοκρατιών, δημιουργεί ένα επικίνδυνο μείγμα. Οι απολυταρχικές δυνάμεις αξιοποιούν τις αλλαγές στη στρατιωτική τεχνολογία και την τακτική για να αποκτήσουν αρχικό επιθετικό πλεονέκτημα, όντας πρόθυμες να υποστούν και να επιβάλουν επίπεδα βίας που οι δυτικές κοινωνίες διστάζουν να αποδεχθούν.
Η σύγκλιση των μετώπων και ο στρατιωτικός συντονισμός
Η δυναμική της παγκόσμιας αντιπαράθεσης επιταχύνεται. Οι αμερικανικές δυνάμεις συμμετείχαν ενεργά στις αεροπορικές επιχειρήσεις του Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Την ίδια ώρα, η χρήση εκατοντάδων αναχαιτιστικών πυραύλων στη Μέση Ανατολή έχει εξαντλήσει κρίσιμα αποθέματα αεράμυνας, στερώντας πολύτιμα πυρομαχικά από το ουκρανικό μέτωπο.
Η Μόσχα, το Πεκίνο, η Πιονγιάνγκ και η Τεχεράνη έχουν διαμορφώσει έναν λειτουργικό στρατιωτικό συνασπισμό. Η Βόρεια Κορέα δεν προμηθεύει απλώς πυρομαχικά στο Κρεμλίνο. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει προειδοποιήσει για την αποστολή 30.000 έως 50.000 Βορειοκορεατών στρατιωτών σε ρωσικό έδαφος. Η Κίνα τροφοδοτεί τη ρωσική πολεμική βιομηχανία με ηλεκτρονικά εξαρτήματα διπλής χρήσης για μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Σε αντάλλαγμα, η Ρωσία παρέχει στην Τεχεράνη πληροφορίες στοχοποίησης μέσω δορυφόρων. Στρατιωτικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι σε ένα ενδεχόμενο κινεζικό χτύπημα στην Ταϊβάν, το Πεκίνο θα μπορούσε να ζητήσει την ενεργοποίηση του ρωσικού στόλου υποβρυχίων στον Ειρηνικό.
Το ρήγμα στη Δύση και η συζήτηση για επιστράτευση
Η πολιτική συνοχή του δυτικού μπλοκ δοκιμάζεται έντονα. Ο Ντόναλντ Τραμπ συνεχίζει να επικρίνει τη στρατιωτική αδυναμία των ευρωπαϊκών κρατών και τις ελλιπείς αμυντικές δαπάνες. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η μεταναστευτική κρίση και οι έντονες διαφωνίες μεταξύ των κυβερνήσεων υπονομεύουν την ενότητα, προσφέροντας στις αντίπαλες δυνάμεις την εικόνα ενός παραλύοντος αντιπάλου.
Η ρητορική της Μόσχας γίνεται όλο και πιο επιθετική. Ο Ρώσος τηλεοπτικός σχολιαστής Βλαντιμίρ Σολοβιόφ χλεύασε ανοιχτά τις δυνατότητες της Βρετανίας, θέτοντας το ερώτημα γιατί η Ρωσία δεν πλήττει άμεσα βρετανικά εργοστάσια όπλων. Στο στόχαστρο των ρωσικών απειλών έχει βρεθεί συγκεκριμένα η πόλη Σουίντον στη νοτιοδυτική Αγγλία, όπου λειτουργούν εννέα μονάδες παραγωγής drones.
Υπό το βάρος αυτών των εξελίξεων, στο Λονδίνο άνοιξε η συζήτηση για επαναφορά της στρατιωτικής θητείας. Ο Άντι Μπέρναμ προειδοποίησε δημόσια ότι η Βρετανία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια αναπόφευκτη ρωσική απειλή κατά της ασφάλειάς της εξαιτίας της στήριξης προς το Κίεβο. Ιστορικοί υπενθυμίζουν ότι το 1939 η βρετανική κυβέρνηση είχε ξεκινήσει την επιστράτευση των νέων 20 έως 22 ετών έξι μήνες πριν από την κήρυξη του πολέμου, διευρύνοντας το μέτρο στις ηλικίες 18 έως 41 ετών αμέσως μετά την έναρξη των εχθροπραξιών.
Τα οικονομικά προβλήματα ως ο πυροκροτητής της σύγκρουσης
Παρότι το διεθνές περιβάλλον δεν αντιμετωπίζει προς το παρόν μια κατάρρευση ανάλογη της Μεγάλης Ύφεσης του 1929, οι ενδείξεις χρηματοπιστωτικής αστάθειας συσσωρεύονται. Το δημόσιο χρέος των ΗΠΑ, το οποίο βρισκόταν στα 20 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2016, πλησιάζει πλέον τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια. Η κόπωση από το κόστος διαβίωσης, οι πιέσεις στα αμερικανικά ομόλογα και οι κραδασμοί στην τεχνολογική αγορά δημιουργούν αμφιβολίες για τη μακροπρόθεσμη αντοχή της αμερικανικής πολεμικής μηχανής.
Όπως καταγράφει ο Μπρετ Στίβενς, οι οικονομικές κρίσεις αλλάζουν ριζικά τη συμπεριφορά των κρατών. Σε συνθήκες έντονης πίεσης, οι δημοκρατίες γίνονται πιο διστακτικές και αποφεύγουν τη σύγκρουση, ενώ τα αυταρχικά καθεστώτα επιλέγουν μεγαλύτερα ρίσκα και γίνονται πιο επιθετικά. Η σύμπτωση αυτών των παραγόντων φέρνει τον πλανήτη αντιμέτωπο με τον κίνδυνο μιας γενικευμένης καταιγίδας.
