Νεπάλ: Από τα 6.200 μέτρα στα 150 χλμ./ώρα - Πώς προκλήθηκε η τεράστια καταστροφή
Η αποκόλληση προκάλεσε τη διάρρηξη φυσικού φράγματος λίμνης και δημιούργησε πλημμυρικό κύμα που διένυσε περίπου 100 χιλιόμετρα, προκαλώντας εκτεταμένες καταστροφές.
Snapshot
- Η καταστροφή στο Νεπάλ προκλήθηκε από αλληλουχία φυσικών φαινομένων, ξεκινώντας με την αποκόλληση μεγάλων ποσοτήτων πάγου και εδάφους από παγετώνα λόγω υψηλών θερμοκρασιών.
- Η αποκόλληση προκάλεσε τη διάρρηξη φυσικού φράγματος λίμνης και δημιούργησε πλημμυρικό κύμα που διένυσε περίπου 100 χιλιόμετρα, προκαλώντας εκτεταμένες καταστροφές.
- Το φαινόμενο ξεκίνησε σε υψόμετρο περίπου 6.200 μέτρων και το αποκολλημένο τμήμα παγετώνα είχε πλάτος περίπου 610 μέτρα.
- Υπάρχει συνεχής κίνδυνος νέων κατολισθήσεων και πλημμυρικών επεισοδίων λόγω διάβρωσης και υποσκαφής των πρανών από προηγούμενες καταστροφές.
- Η αποστολή του ΟΑΣΠ επικεντρώνεται στην καταγραφή των φυσικών κινδύνων, την εκτίμηση της τρωτότητας υποδομών και την αντιμετώπιση των δυσκολιών πρόσβασης που επιτείνουν την αποκατάσταση.
Μια αλληλουχία φυσικών φαινομένων και όχι ένα μεμονωμένο περιστατικό φαίνεται να βρίσκεται πίσω από την καταστροφή που σημειώθηκε στο Νεπάλ. Ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ και καθηγητής Ευθύμιος Λέκκας, ο οποίος βρίσκεται στην περιοχή για την επιτόπια μελέτη του φαινομένου, εξηγεί πώς εξελίχθηκε το καταστροφικό ντόμινο.
Από τον παγετώνα στην πλημμύρα
Σύμφωνα με τον κ. Λέκκα, η καταστροφή ξεκίνησε από τις ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες, οι οποίες προκάλεσαν ρωγμές και ασυνέχειες στη μάζα του παγετώνα, αυξάνοντας την αστάθειά του.
Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, τεράστιες ποσότητες πάγου, πετρωμάτων και εδαφικού υλικού αποκολλήθηκαν από υψόμετρο περίπου 3.000 μέτρων και κατέληξαν σε μια λίμνη που είχε δημιουργηθεί από παλαιότερη κατολίσθηση.
Η ισχυρή πρόσκρουση προκάλεσε διάρρηξη του φυσικού φράγματος της λίμνης. Ως αποτέλεσμα, απελευθερώθηκαν μεγάλες ποσότητες νερού και φερτών υλικών, δημιουργώντας ένα ξαφνικό πλημμυρικό κύμα.
Η ροή, που εξελίχθηκε σε ένα ιδιαίτερα ισχυρό flash flood, διένυσε περίπου 100 χιλιόμετρα, παρασύροντας λάσπη, βράχια, δρόμους και υποδομές και αφήνοντας πίσω της εκτεταμένες καταστροφές.
Στα 6.200μ. ξεκίνησε η καταστροφή
Οι πρώτες αναλύσεις δείχνουν ότι το φαινόμενο ξεκίνησε στην περιοχή των Ιμαλαΐων, σε υψόμετρο περίπου 6.200 μέτρων. Ενδεικτικό του μεγέθους της αποκόλλησης είναι το γεγονός ότι το τμήμα του παγετώνα που αποκολλήθηκε εκτιμάται ότι είχε πλάτος περίπου 610 μέτρα.
Παραμένει ο κίνδυνος για νέες κατολισθήσεις
Οι φόβοι, ωστόσο, δεν έχουν εκλείψει. Η περιοχή εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο νέων κατολισθήσεων και πλημμυρικών επεισοδίων.
Όπως επισημαίνει ο Ευθύμιος Λέκκας, υπάρχουν εκατοντάδες σημεία όπου θα μπορούσαν να σημειωθούν νέες κατολισθήσεις. Τα προηγούμενα πλημμυρικά φαινόμενα έχουν προκαλέσει διάβρωση και υποσκαφή των πρανών στη βάση των μεγάλων φαραγγιών, με αποτέλεσμα να έχει αυξηθεί η αστάθεια των υπερκείμενων γεωλογικών μαζών.
Ήδη έχουν εντοπιστεί νέες κατολισθήσεις στις δύο πλευρές των φαραγγιών, ενώ η έντονη βροχόπτωση επιβαρύνει περαιτέρω την κατάσταση. Η αποκόλληση βράχων και μεγάλων ποσοτήτων εδάφους, σε συνδυασμό με το νερό, θα μπορούσε να προκαλέσει νέα πλημμυρικά κύματα.
Στο επίκεντρο η καταγραφή των καταστροφών
Η αποστολή του ΟΑΣΠ στην περιοχή έχει ως βασικό στόχο την καταγραφή ολόκληρης της αλληλουχίας των φυσικών κινδύνων. Οι ειδικοί εξετάζουν τα στάδια από τις κατολισθήσεις και τις πλημμύρες έως τη διάβρωση του εδάφους και τη μεταφορά τεράστιων ποσοτήτων λάσπης.
Παράλληλα, μελετάται η τρωτότητα των κτιρίων, των υποδομών και των δικτύων, ώστε να διαπιστωθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια πώς προκλήθηκαν οι εκτεταμένες ζημιές.
Η επιχείρηση αντιμετώπισης παραμένει ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς οι καταστροφές είναι διάσπαρτες σε χωριά και οικισμούς που βρίσκονται στη βάση των φαραγγιών, ενώ μεγάλο τμήμα του οδικού δικτύου έχει υποστεί σοβαρές ζημιές.
Περίπου 60 χιλιόμετρα οδικού δικτύου προς την πλευρά του Θιβέτ δεν είναι πλέον προσβάσιμα, γεγονός που δυσχεραίνει σημαντικά τόσο την πρόσβαση των συνεργείων όσο και την προσπάθεια αποκατάστασης.
Ανάλογες δυσκολίες είχαν καταγραφεί και μετά τον μεγάλο σεισμό του 2015, όταν η αποκατάσταση των οδικών υποδομών στην ιδιαίτερα δύσβατη περιοχή αποδείχθηκε μια μακρά και απαιτητική διαδικασία.
Βίντεο καταγράφουν τη στιγμή της αποκόλλησης
Την εξέλιξη του φαινομένου αποτυπώνουν και βίντεο που ήρθαν στη δημοσιότητα. Σε ένα από αυτά, που καταγράφηκε τυχαία από Κινέζο ξεναγό και δημοσιοποιήθηκε από το κινεζικό πρακτορείο Xinhua, διακρίνεται το πυκνό σύννεφο που σχηματίστηκε τη στιγμή της αποκόλλησης.
Παράλληλα, οπτικό υλικό που παρουσίασαν οι New York Times καταγράφει πιο αναλυτικά τη στιγμή κατά την οποία τεράστιες μάζες πάγου και βράχων αποκολλώνται από μεγάλο ύψος.
Σύμφωνα με το αμερικανικό Γεωλογικό Ινστιτούτο, η αποκόλληση συνδέθηκε με σεισμική δόνηση μεγέθους 5,2 βαθμών της Κλίμακας Ρίχτερ.
Οι εικόνες αποτυπώνουν την ταχύτητα με την οποία εξελίχθηκε η καταστροφή. Τα συντρίμμια φέρεται να κάλυψαν τα πρώτα 20 χιλιόμετρα σε περίπου επτά λεπτά, ενώ η ροή, καθώς κατευθυνόταν με μεγάλη ταχύτητα προς την απότομη κοιλάδα, έφτασε ακόμη και τα 150 χιλιόμετρα την ώρα.
