Ο ΟΗΕ υιοθετεί νέο παγκόσμιο χάρτη - Ο Μερκάτορα αντικαθίσταται από τον Equal Earth
Η Γενική Συνέλευση ψήφισε με 164 ψήφους υπέρ και μία κατά την ενθάρρυνση της χρήσης των χαρτών Equal Earth αντί του χάρτη Μερκάτορα, ο οποίος χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες
Snapshot
- Η Γενική Συνέλευση του ΟΕ ενέκρινε με 164 ψήφους υπέρ και μία κατά την ενθάρρυνση χρήσης της προβολής Equal Earth αντί του χάρτη Μερκάτορα.
- Η προβολή Equal Earth αποτυπώνει με μεγαλύτερη ακρίβεια το μέγεθος των ηπείρων, ιδιαίτερα της Αφρικής, σε σύγκριση με τον παραμορφωτικό χάρτη Μερκάτορα.
- Το ψήφισμα δεν υποχρεώνει την αντικατάσταση των χαρτών Μερκάτορα, αλλά προτρέπει σε ευρύτερη χρήση προβολών ίσης επιφάνειας για ακριβέστερη σύγκριση.
- Οι Ηνωμένες Πολιτείες καταψήφισαν το ψήφισμα, θεωρώντας ότι προωθεί μια «ιδεολογική ατζέντα» και αποσπά την προσοχή από άλλες διεθνείς προκλήσεις.
- Η πρωτοβουλία υποστηρίχθηκε από το Τόγκο και την Αφρικανική Ένωση, με στόχο την αλλαγή της αντίληψης που διαμορφώνουν οι παραδοσιακοί χάρτες για το μέγεθος της Αφρικής.
Η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών ενέκρινε με συντριπτική πλειοψηφία ψήφισμα που ενθαρρύνει τη χρήση ενός νέου παγκόσμιου χάρτη, ο οποίος αποτυπώνει με μεγαλύτερη ακρίβεια το μέγεθος της Αφρικής σε σχέση με τις υπόλοιπες ηπείρους.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν η μοναδική χώρα που καταψήφισε το ψήφισμα.
Το ψήφισμα εγκρίθηκε την Παρασκευή με 164 ψήφους υπέρ και μία κατά, ενώ η Σερβία, η Εσθονία, η Γεωργία, η Λιθουανία, η Μολδαβία και η Ουκρανία απείχαν.
Η πρωτοβουλία, που προωθήθηκε από το Τόγκο και υποστηρίχθηκε από την Αφρικανική Ένωση, καλεί σε ευρύτερη χρήση της προβολής Equal Earth, αντί του χάρτη Μερκάτορα, ο οποίος χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες.
Η προβολή Μερκάτορα αναπτύχθηκε το 1569 από τον Φλαμανδό χαρτογράφο Γεράρδο Μερκάτορα για σκοπούς ναυσιπλοΐας. Ωστόσο, παραμορφώνει σημαντικά το σχετικό μέγεθος των χερσαίων μαζών, ιδιαίτερα των περιοχών που βρίσκονται μακριά από τον Ισημερινό.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Αφρική και η Γροιλανδία, οι οποίες εμφανίζονται περίπου ισομεγέθεις σε έναν χάρτη Μερκάτορα, παρότι στην πραγματικότητα η Αφρική είναι περίπου 14 φορές μεγαλύτερη.
Η προβολή Equal Earth, η οποία αναπτύχθηκε το 2018, σχεδιάστηκε ώστε να αποδίδει με μεγαλύτερη ακρίβεια τη σχετική επιφάνεια των ηπείρων, διατηρώντας παράλληλα μια οπτικά οικεία απεικόνιση του παγκόσμιου χάρτη.
Με την προβολή αυτή, η Αφρική εμφανίζεται πολύ μεγαλύτερη σε σχέση με τους χάρτες Μερκάτορα, ενώ περιοχές όπως η Βόρεια Αμερική, η Ευρώπη και η Γροιλανδία εμφανίζονται μικρότερες σε σχέση με την αφρικανική ήπειρο.
Ο ΟΗΕ υπογράμμισε ότι το ψήφισμα δεν απαγορεύει τη χρήση των χαρτών Μερκάτορα, ούτε υποχρεώνει τις χώρες και τους διεθνείς οργανισμούς να τους αντικαταστήσουν.
Αντίθετα, ενθαρρύνει κυβερνήσεις, σχολεία, διεθνείς οργανισμούς, εταιρείες τεχνολογίας και άλλους φορείς να χρησιμοποιούν την Equal Earth ή άλλες προβολές ίσης επιφάνειας, όταν είναι σημαντική η ακριβής σύγκριση του μεγέθους των ηπείρων.
«Οι χάρτες διαμορφώνουν την αντίληψή μας για τον κόσμο», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών του Τόγκο, Ρομπέρ Ντουσέ, ο οποίος προώθησε το ψήφισμα. «Καθοδηγούν την εκπαίδευση, τροφοδοτούν τη φαντασία και επηρεάζουν τις συλλογικές αντιλήψεις».
Η Γαλλία ήταν μεταξύ των χωρών που χαιρέτισαν την πρωτοβουλία. Ο υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό δήλωσε:
«Η αλλαγή του χάρτη προφανώς δεν αλλάζει τον κόσμο. Όμως η διόρθωση μιας αναπαράστασης που τον παραμορφώνει αποτελεί ήδη μια πράξη αλήθειας».
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιτάχθηκαν στο ψήφισμα, υποστηρίζοντας ότι προωθεί αυτό που η Ουάσινγκτον χαρακτήρισε «ιδεολογική ατζέντα» και ότι αποσπά την προσοχή από πιο επείγουσες διεθνείς προκλήσεις.
Οι υποστηρικτές της αλλαγής υποστηρίζουν ότι το ζήτημα ξεπερνά τα όρια της χαρτογραφίας. Η αφρικανική εκστρατεία «Correct the Map» υποστηρίζει ότι γενιές ανθρώπων έχουν εξοικειωθεί με μια οπτική αναπαράσταση του κόσμου που κάνει την Αφρική να φαίνεται δυσανάλογα μικρή, επηρεάζοντας τις αντιλήψεις στις σχολικές αίθουσες, στα μέσα ενημέρωσης και στη δημόσια ζωή.
Το ψήφισμα του ΟΗΕ επιδιώκει πλέον να καταστήσει τους αναλογικά ακριβέστερους χάρτες ευρύτερο παγκόσμιο πρότυπο, αφήνοντας παράλληλα στις κυβερνήσεις και τους οργανισμούς την ελευθερία να επιλέγουν ποια προβολή θα χρησιμοποιούν.
«Το Equal Earth διατηρεί τις σχετικές επιφάνειες των ηπείρων και, όσο το δυνατόν περισσότερο, δείχνει τα σχήματά τους όπως εμφανίζονται σε μια υδρόγειο σφαίρα», δήλωσε στο AFP το 2025 ένας από τους χαρτογράφους, ο Μπόγιαν Σάβριτς.
Η Γαλλία, η οποία συνυποστήριξε το ψήφισμα υπέρ του νέου χάρτη, ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι θα εγκαταλείψει την προβολή Mercator.
Σε αυτόν τον χάρτη, «οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία και η Κίνα αποκτούν δυσανάλογη οπτική προβολή σε σύγκριση με την Αφρική, τη Λατινική Αμερική ή τη νοτιοανατολική Ασία», ενώ «η Γροιλανδία φαίνεται σχεδόν τόσο μεγάλη όσο η Αφρική», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό.
«Η αλλαγή χαρτών προφανώς δεν αλλάζει τον κόσμο», είπε. «Αλλά η διόρθωση μιας παραμορφωμένης αναπαράστασης είναι ήδη μια πράξη αλήθειας».
Η πρωτοβουλία έρχεται καθώς η Γαλλία επιδιώκει να βελτιώσει τις σχέσεις της με την Αφρική, ιδίως στις πρώην αποικίες της με τις οποίες έχει τεταμένους δεσμούς.
