Συνάντηση Τραμπ – Σι: Ποιοι είναι οι στόχοι, οι προσδοκίες και η ατζέντα των συνομιλιών

Snapshot

• Η επίσκεψη του Σι Τζινπίνγκ στην Ουάσινγκτον σηματοδοτεί την πρώτη του από το 2015 και την τρίτη συνάντηση του με τον Ντόναλντ Τραμπ μέσα στο έτος, με έντονο συμβολικό χαρακτήρα και στόχο την προβολή σταθερότητας στις διμερείς σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας.
• Κεντρικά θέματα της ατζέντας είναι η τεχνητή νοημοσύνη, το εμπόριο, η Ταϊβάν και οι γεωπολιτικές συγκρούσεις, χωρίς να αναμένεται ουσιαστική πρόοδος ή εμπορική συμφωνία σε αυτή τη συνάντηση.
• Η τεχνητή νοημοσύνη θα συζητηθεί ως πεδίο ασφάλειας και συνεργασίας, με προτάσεις για μηχανισμό επικοινωνίας, αλλά υπάρχει αμφιβολία για την αποτελεσματικότητά του λόγω προηγούμενων αποτυχιών.
• Η Κίνα επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση της ως ισότιμος εταίρος των ΗΠΑ, να προωθήσει εξαγωγές με μειωμένους δασμούς και να λάβει έγκριση για επενδύσεις σε τεχνολογικούς τομείς, ενώ η Ταϊβάν παραμένει «κόκκινη γραμμή» για το Πεκίνο.
• Ο Τραμπ θέλει να αναδείξει την προσωπική του σχέση με τον Σι και να προβάλλει μια εικόνα σταθερότητας και συνεργασίας, παρά τις διαφορές και την επιφυλακτικότητα για μακροχρόνιες εμπορικές συμφωνίες.

Snapshot powered by AI

Έντονοι συμβολισμοί, μεγαλοπρέπεια και φιλικό κλίμα που θα αναδεικνύουν την σταθερότητα στις διμερείς σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας αναμένεται να περιλαμβάνει η επίσκεψη του Κινέζου προέδρου, Σι Τζινπίνγκ στην Ουάσινγκτον.

Αυτή θα είναι η πρώτη επίσκεψη του Σι Τζινπίνγκ από το 2015 όταν επισκέφθηκε τον Λευκό Οίκο επί κυβέρνησης Ομπάμα και θα είναι η Τρίτη συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ για φέτος. Η επίσκεψη θα έχει έντονα συμβολικό χαρακτήρα και ο Κινέζος πρόεδρος θα απολαύσει τις τιμές και το κόκκινο χαλί που έχει στρώσει ο Ντόναλντ Τραμπ.

Αναλυτές, όμως, επιμένουν ότι δεν αναμένεται ουσιαστική πρόοδος σε ζητήματα της διμερούς ατζέντας. Αυτό που αναμένουν είναι ένα ακόμη σκληρό πόκερ μεταξύ των δύο χωρών σε κρίσιμα ζητήματα.

Ποια θέματα θα συζητηθούν

Αν και η τεχνητή νοημοσύνη δεν ήταν στα θέματα συζήτησης κατά την τελευταία συνάντηση του Σι και του Τραμπ, που πραγματοποιήθηκε στο Πεκίνο τον περασμένο Μάιο, τώρα αναμένεται να βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα.

Υπάρχουν εκκλήσεις προς τους δύο ηγέτες να συμφωνήσουν σε κάποιο είδος πλαισίου ασφάλειας για την τεχνητή νοημοσύνη, προκειμένου να μην ξεφύγει η τεχνολογία από τον ανθρώπινο έλεγχο. Βέβαια ο Τραμπ χαρακτήρισε τις προειδοποιήσεις για την ασφάλεια της ανθρωπότητας ως «φάρσα».

Από την πλευρά του ο Σι Τζινπίνγκ αν και έχει ζητήσει «ασφάλεια και προστασία στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης», εντούτοις θεωρεί την τεχνητή νοημοσύνη ως το κλειδί για την αξιοποίηση του εθνικού της δυναμικού και αντιδρά έντονα στις προσπάθειες των ΗΠΑ να περιορίσουν την πρόοδό της Κίνας.

Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, πρότεινε πρόσφατα οι δύο χώρες να θεσπίσουν έναν μηχανισμό επικοινωνίας για σημαντικά ζητήματα ασφάλειας της τεχνητής νοημοσύνης. Ο Σι και ο Τραμπ ενδέχεται να συζητήσουν λεπτομέρειες για αυτόν τον μηχανισμό.

Ωστόσο, η Αμάντα Χσιάο, διευθύντρια για την Κίνα στην Eurasia Group ανέφερε ότι «το ερώτημα που θα τεθεί είναι πώς ακριβώς θα τεθεί σε εφαρμογή και αν θα είναι αποτελεσματικός (σ.σ. ο μηχανισμός). Διότι οι ΗΠΑ και η Κίνα έχουν μακρά ιστορία τηλεφωνικών γραμμών επικοινωνίας σε περιπτώσεις κρίσης, οι οποίες δεν ήταν πάντα αποτελεσματικές».

Το μεγαλύτερο εμπόδιο στις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας είναι το εμπόριο. Όταν ο Τραμπ ξεκίνησε πέρυσι έναν παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο, με κύριο στόχο την Κίνα, υπήρχε ο κίνδυνος να γονατίσει την παγκόσμια οικονομία. Η Κίνα απάντησε με δικούς της δασμούς στα αμερικανικά προϊόντα που άγγιζαν το 150% και ανακοίνωσε μια σειρά άλλων αντιποίνων, με σημαντικότερη την επιβολή περιορισμών στην εξαγωγή σπάνιων γαιών, οι οποίες είναι ζωτικής σημασίας για τη μεταποιητική βιομηχανία των ΗΠΑ.

Από τότε, μια προσωρινή εκεχειρία στον εμπορικό πόλεμο και ο πόλεμος του Τραμπ στο Ιράν, έχουν σταθεροποιήσει τις εμπορικές σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Ωστόσο, η εκεχειρία του εμπορικού πολέμου αναμένεται να λήξει τον Νοέμβριο. Με δεδομένο ότι ο Τραμπ και ο Σι αναμένεται να συναντηθούν δύο ακόμη φορές φέτος, ενδέχεται να μην ανακοινωθεί εμπορική συμφωνία σε αυτή τη συνάντηση.

Ωστόσο, η Κίνα έχει αντέξει την αναμέτρηση με τις ΗΠΑ στον τομέα του εμπορίου με καλύτερο τρόπο από αυτό που αναμενόταν. Οι εξαγωγές της προς άλλες χώρες σημειώνουν άνθηση. Ο πρέσβης της Κίνας στις ΗΠΑ, Σι Φενγκ, δημοσίευσε την Τετάρτη ένα άρθρο στο οποίο περιγράφει τις «τέσσερις κόκκινες γραμμές» για τη σύνοδο κορυφής.

Πρώτη στη λίστα ήταν η Ταϊβάν.Η Ταϊβάν, ένα αυτόνομο νησί που η Κίνα διεκδικεί ως μέρος της επικράτειάς της, έχει καταστεί ένα όλο και πιο ευαίσθητο θέμα για το Πεκίνο. Η Κίνα επιθυμεί να απομονώσει την Ταϊβάν στη διεθνή σκηνή και να ασκήσει πίεση στις ΗΠΑ ώστε να μειώσουν τη στήριξή τους στην άμυνα της Ταϊβάν, καθώς και τα δύο αυτά μέτρα θα διευκόλυναν την προσάρτηση του νησιού.

Μετά τη σύνοδο κορυφής μεταξύ του Σι και του Τραμπ τον Μάιο, ο Τραμπ συμφώνησε να αναβάλει ένα πακέτο πωλήσεων όπλων προς την Ταϊβάν αξίας 14 δισ. δολαρίων, χαρακτηρίζοντάς το ως «πολύ καλό διαπραγματευτικό ατού».Το Πεκίνο απορρίπτει την ιδέα των διαπραγματεύσεων για την Ταϊβάν, χαρακτηρίζοντάς την ως εσωτερικό ζήτημα της Κίνας.

Όπως αναφέρει ο Γουίλιαμ Γιανγκ, ανώτερος αναλυτής της International Crisis Group, «η κινεζική πλευρά θεωρεί σίγουρα ότι ο Τραμπ είναι ένας σπάνιος Αμερικανός πρόεδρος που θα μπορούσε να τους προσφέρει μια σπάνια ευκαιρία να επηρεάσουν την αμερικανική πολιτική για την Ταϊβάν, ειδικότερα όσον αφορά την αμυντική υποστήριξη».

Οι ηγέτες ενδέχεται να συζητήσουν τις συγκρούσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, αλλά η Κίνα δεν έχει δείξει προθυμία να εμπλακεί ουσιαστικά στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.

Τι επιδιώκουν Τραμπ και Σι

Το βασικό ερώτημα όλων είναι τι πραγματικά επιδιώκουν οι δύο ηγέτες από αυτή τη νέα συνάντηση, που θα είναι η τρίτη μέσα σε έναν χρόνο. Ο ανώτερος σύμβουλος και αρμόδιος για θέματα Κίνας στο Κέντρο για τις Στρατηγικές και Διεθνείς Σπουδές, Έντγκαρντ Καγκάν εξήγησε ότι ο Τραμπ επιδιώκει να υπερτονίσει την καλή προσωπική σχέση που διατηρεί με τον Κινέζο πρόεδρο, καθώς και οι δύο χώρες θέλουν να προβάλλουν την εικόνα δύο υπερδυνάμεων που διαφωνούν αλλά συνομιλούν και στην μεταξύ τους σχέση υπάρχει σταθερότητα.

«Ο πρόεδρος Τραμπ επιθυμεί να αναδείξει την προσωπική του σχέση με τον Σι, προβάλλοντας παράλληλα τις Ηνωμένες Πολιτείες μέσα από εκτεταμένες τελετουργίες και εκδηλώσεις. Έτσι θα ανταποκριθεί και στην υποδοχή που του παρείχε η Κίνα κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής του Μαΐου στο Πεκίνο», ανέφερε ο Έντγκαρντ Καγκάν.

Και συνέχισε: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν περαιτέρω σταθερότητα στις διμερείς σχέσεις, τη συνέχιση των αποστολών σπάνιων γαιών και κρίσιμων ορυκτών, καθώς και περαιτέρω δεσμεύσεις για την αγορά αμερικανικών γεωργικών προϊόντων —όπως σόγια, σιτάρι και βόειο κρέας— και αεροσκαφών και κινητήρων τους».

«Ωστόσο, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ απέρριψε το αίτημα της Κίνας για διετή παράταση της εμπορικής εκεχειρίας και, σύμφωνα με πληροφορίες, πρότεινε παράταση μόλις έξι μηνών, αντανακλώντας την αντίληψη του προέδρου ότι η επιθυμία της Κίνας για μακρύτερη εκεχειρία ενδέχεται να δημιουργήσει διαπραγματευτικό πλεονέκτημα για τις Ηνωμένες Πολιτείες», τόνισε ο Έντγκαρντ Καγκάν.

Για τον Κινέζο πρόεδρο η επίσκεψη στην Ουάσινγκτον αποτελεί μία νίκη την οποία αναμένεται να εκμεταλλευθεί τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό της Κίνας. «Ο πρωταρχικός στόχος του Σι είναι να αναδείξει τη θέση της Κίνας ως ισότιμου εταίρου των Ηνωμένων Πολιτειών, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η προσωπική του σχέση με τον Ντόναλντ Τραμπ αποτελεί τον μοναδικό τρόπο για τη διατήρηση της σταθερότητας στις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας», τόνισε ο Έντγκαρντ Καγκάν.

«Η επιστροφή του Σι στον Λευκό Οίκο, μετά από σχεδόν μια δεκαετία αυξανόμενης διμερούς εχθρότητας και ανταγωνισμού - η οποία έχει σταθεροποιηθεί σε μεγάλο βαθμό χάρη στην ικανότητα του Πεκίνου να ανταποδίδει τα δασμολογικά μέτρα του Τραμπ - αποτελεί σημαντική νίκη για τον πρόεδρο της Κίνας», υπογράμμισε ο Έντγκαρντ Καγκάν.

Παράλληλα εξήγησε ότι η επίσκεψη θα δώσει ώθηση εν όψει της Πέμπτης Ολομέλειας του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ) τον Οκτώβριο, όπου θα συζητηθεί η επόμενη σύνθεση της ηγεσίας του ΚΚΚ.

«Εκτός από την παράταση της εμπορικής εκεχειρίας, η Κίνα θα επιδιώξει να λάβει έγκριση για εξαγωγές προς τις ΗΠΑ αξίας 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων με χαμηλούς ή μηδενικούς δασμούς, κάτι που πιστεύει ότι της είχε υποσχεθεί ο Τραμπ τον Μάιο, και θα ήθελε επίσης να λάβει σήματα ότι ο Λευκός Οίκος θα εγκρίνει επενδύσεις της Κίνας στις ΗΠΑ, ιδίως στους τομείς των ηλεκτρικών οχημάτων, των μπαταριών, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και άλλων τεχνολογιών», ανέφερε ο Έντγκαρντ Καγκάν.

Η Κίνα, σύμφωνα με τον αναλυτή, ελπίζει ακόμη σε περαιτέρω χαλάρωση των αμερικανικών ελέγχων στις εξαγωγές, ιδίως όσον αφορά τα προηγμένα τσιπ και τις συναφείς τεχνολογίες. «Ενδέχεται να είναι ανοιχτή σε έναν περιορισμένο διάλογο σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη, υπό την προϋπόθεση ότι αυτός δεν θα φαίνεται να παγιώνει τα πλεονεκτήματα των ΗΠΑ και δεν θα απαιτεί από την Κίνα να κοινοποιήσει λεπτομέρειες σχετικά με τις προσπάθειές της στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης», σημείωσε ο Έντγκαρντ Καγκάν.

Διαβάστε επίσης