Financial Times: Η παγκόσμια αύξηση των superyatchs προκαλεί ανταγωνισμό για τις θέσεις ελλημενισμού

Snapshot

• Η ζήτηση για σκάφη αναψυχής αυξάνεται λόγω πλούτου, τεχνολογίας και νέων καταναλωτικών συνηθειών, αλλά οι θέσεις ελλιμενισμού παραμένουν ανεπαρκείς.
• Ο παγκόσμιος στόλος σκαφών μεγάλου μήκους αυξάνεται γρήγορα, με έντονο ανταγωνισμό στη Μεσόγειο και άλλες παραδοσιακές αγορές.
• Η κατασκευή νέων μαρινών είναι χρονοβόρα και περιορίζεται από περιβαλλοντικούς και ρυθμιστικούς περιορισμούς, καθώς και από τη σπανιότητα παραθαλάσσιας γης.
• Η αύξηση των τιμών ελλιμενισμού επιβαρύνει τον προγραμματισμό και το κόστος χρήσης σκαφών αναψυχής, ιδίως για μεγάλα σκάφη.
• Η επενδυτική δραστηριότητα στρέφεται σε νέες αγορές στην Ασία και τη Μέση Ανατολή, ενώ η Μεσόγειος διατηρεί τη σημασία της ως κορυφαίος προορισμός.

Snapshot powered by AI

Ο αυξανόμενος πλούτος, η τεχνολογική πρόοδος και οι νέες συνήθειες των εύπορων πολιτών ενισχύουν τη ζήτηση για σκάφη αναψυχής.

Ωστόσο, οι διαθέσιμες θέσεις ελλιμενισμού δεν επαρκούν, μετατρέποντας τις μαρίνες σε ένα ολοένα πιο πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο.

Όπως αναδεικνύει δημοσίευμα των Financial Times, η αύξηση του αριθμού των σκαφών, σε συνδυασμό με τις περιορισμένες δυνατότητες επέκτασης των λιμενικών εγκαταστάσεων, δημιουργεί μια σημαντική ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης. Λόγω ρυθμιστικών εμποδίων, περιβαλλοντικών περιορισμών και περιορισμένης προσφοράς κατάλληλων τοποθεσιών, περιορίζεται αισθητά η κατασκευή και επέκταση νέων λιμανιών.

Παράλληλα, αλλάζει και ο χαρακτήρας της περιοχής γύρω από τις μαρίνες, αφού πλέον προορίζεται για άτομα με μεγαλύτερο πλούτο και δεν υπάρχει χώρος για τους εργαζομένους των πληρωμάτων.

Αύξηση 8.000 σκαφών κάθε χρόνο

Ο συνολικός αριθμός των γιοτ μήκους άνω των 12 μέτρων, τα οποία είναι πολύ μεγάλα για να αποθηκευτούν εύκολα στην ξηρά, αναμενόταν να φτάσει τα 210.000 περίπου πέρυσι, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε η εταιρεία συμβούλων McKinsey, σημειώνοντας αύξηση κατά περίπου 8.000 ετησίως. Αυτό σε σύγκριση με τις μόλις 160.000 θέσεις ελλιμενισμού σε μαρίνες για τέτοια σκάφη, δημιουργεί μεγάλο ανταγωνισμό στις θέσεις.

H αύξηση είναι ακόμη πιο έντονη στην κορυφή της αγοράς. Ο παγκόσμιος στόλος των σούπερ γιοτ, μήκους άνω των 30 μέτρων, αυξήθηκε κατά περίπου 40% και έφτασε τα 6.239 σκάφη μέχρι το 2025, σύμφωνα με το κλαδικό περιοδικό SuperYacht Times. Οι Oceanco και Feadship στις Κάτω Χώρες και η Benetti στην Ιταλία συγκαταλέγονται στα κορυφαία ναυπηγεία που έχουν εκπληρώσει παραγγελίες για προσωπικότητες όπως ο ιδρυτής της Amazon, Τζεφ Μπέζος, τα τελευταία χρόνια.

Η ανισορροπία είναι ιδιαίτερα εμφανής στη Μεσόγειο, η οποία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους προορισμούς παγκοσμίως για τα σκάφη αναψυχής. Η περιοχή διαθέτει περίπου 400 μαρίνες υψηλών προδιαγραφών, αλλά η αυξανόμενη παρουσία μεγάλων και πολυτελών σκαφών εντείνει τον ανταγωνισμό για τις διαθέσιμες θέσεις, με τις επιπτώσεις να είναι ήδη ορατές στις τιμές.

Όπως εξηγεί η McKinsey, από τις περίπου 6.000 παραθαλάσσιες μαρίνες παγκοσμίως, το 65% βρίσκεται στις ΗΠΑ. Οι υπόλοιπες είναι διάσπαρτες σε άλλες περιοχές της Ευρώπης και της Καραϊβικής, ενώ ο κλάδος βρίσκεται σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης στην Ασία και τη Μέση Ανατολή. Εν τω μεταξύ, κάθε χρόνο παραδίδονται περίπου 6.500 γιοτ, ενώ η κατασκευή μιας νέας μαρίνας διαρκεί συνήθως από πέντε έως δέκα χρόνια, προσθέτοντας κατά μέσο όρο μόνο περίπου 300 θέσεις ελλιμενισμού, σύμφωνα με τη McKinsey.

«Το γεγονός ότι η ζήτηση ξεπερνά την προσφορά είναι αναμφισβήτητο», λέει ο John Nery, διευθύνων εταίρος της Squircle Capital, η οποία κατέχει τον όμιλο επισκευής σούπερ γιοτ MB92. «Η παραθαλάσσια γη είναι σπάνια και, όπου κι αν βρίσκεσαι, η απόκτηση αδειών είναι δύσκολη. Υπάρχουν υψηλά εμπόδια εισόδου στην αγορά.». Για παράδειγμα, σε μια μαρίνα κοντά στο Σιάτλ, περισσότερα από 200 σκάφη βρίσκονται στη λίστα αναμονής για θέσεις ελλιμενισμού μήκους άνω των 20 μέτρων.

Αύξηση κόστους διανυκτέρευσης

Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές στις τιμές. Σε δημοφιλείς προορισμούς κατά την περίοδο αιχμής, το κόστος ελλιμενισμού ενός μεγάλου σκάφους μπορεί να φτάσει περίπου τα 3.500 ευρώ ανά διανυκτέρευση. Η εξασφάλιση θέσης δεν αποτελεί πλέον απλώς λειτουργική ανάγκη για τον ιδιοκτήτη, αλλά και σημαντικό παράγοντα που επηρεάζει τον προγραμματισμό και το κόστος των ταξιδιών του.

Η ανάπτυξη της αγοράς δεν οφείλεται σε μία μόνο αιτία. Αντίθετα, είναι αποτέλεσμα της σύμπτωσης οικονομικών, κοινωνικών και τεχνολογικών εξελίξεων.

Γιατί αυξάνεται η ζήτηση

Η άνοδος των χρηματιστηριακών αγορών, η δημιουργία νέων μεγάλων περιουσιών και η ανάπτυξη επιχειρηματικών κλάδων που παράγουν υψηλές αποδόσεις έχουν ενισχύσει τη δυνατότητα αγοράς και συντήρησης υπερπολυτελών σκαφών. Για αρκετούς εύπορους ιδιοκτήτες, ένα superyacht αποτελεί μέσο αναψυχής, ιδιωτικό χώρο φιλοξενίας και σύμβολο οικονομικής ισχύος.

Παράλληλα, η πανδημία της COVID-19 επιτάχυνε την τάση προς τις ιδιωτικές διακοπές και τις δραστηριότητες που προσφέρουν μεγαλύτερη αυτονομία και απομόνωση. Για ορισμένους εύπορους αγοραστές, το σκάφος αποτέλεσε εναλλακτική λύση έναντι των πολυσύχναστων ξενοδοχείων και των συμβατικών τουριστικών επιλογών. Παρότι οι έκτακτες συνθήκες της πανδημίας έχουν παρέλθει, μέρος αυτής της νέας καταναλωτικής συμπεριφοράς διατηρήθηκε.

Σημαντική είναι και η συμβολή του δορυφορικού διαδικτύου και των συστημάτων συνδεσιμότητας, όπως το Starlink, το οποίο έχει περιορίσει έναν σημαντικό πρακτικό περιορισμό της ζωής στη θάλασσα. Οι ιδιοκτήτες μπορούν πλέον να συμμετέχουν σε επαγγελματικές συναντήσεις, να επικοινωνούν με τις επιχειρήσεις τους και να εργάζονται εξ αποστάσεως, ακόμη και όταν βρίσκονται μακριά από την ακτή. Η τάση αυτή, που περιγράφεται συχνά ως «yacht-desking», διευκολύνει τον συνδυασμό επαγγελματικής δραστηριότητας και πολυτελούς διαβίωσης.

Τέλος, περισσότεροι νέοι και εύποροι επιχειρηματίες στρέφονται στη συγκεκριμένη αγορά, καθώς ενδιαφέρονται όχι μόνο για την πολυτέλεια αλλά και για την εμπειρία της εξερεύνησης νέων προορισμών. Η εξέλιξη αυτή διευρύνει τη ζήτηση και δημιουργεί νέες απαιτήσεις για υπηρεσίες, υποδομές και δυνατότητες ελλιμενισμού.

Γιατί δεν αυξάνονται οι θέσεις στις μαρίνες;

Η κατασκευή μιας νέας μαρίνας είναι σύνθετη και χρονοβόρα διαδικασία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στο δημοσίευμα, η ανάπτυξη μιας νέας εγκατάστασης απαιτεί συνήθως πέντε έως δέκα χρόνια και προσθέτει κατά μέσο όρο περίπου 300 θέσεις ελλιμενισμού.

Οι περιορισμοί είναι ιδιαίτερα έντονοι σε καθιερωμένους προορισμούς της Μεσογείου, των ΗΠΑ και της Καραϊβικής. Η διαθέσιμη παραθαλάσσια γη είναι περιορισμένη, οι περιβαλλοντικοί κανόνες αυστηροί και η εξασφάλιση αδειών δύσκολη. Επιπλέον, οι μαρίνες που μπορούν να εξυπηρετήσουν superyachts χρειάζονται μεγαλύτερα βάθη, εκτεταμένες θέσεις πρόσδεσης και εξειδικευμένες υπηρεσίες.

Το πρόβλημα επιτείνεται από το γεγονός ότι τα σκάφη μεγαλώνουν σε διαστάσεις. Μια θέση κατάλληλη για ένα μεσαίο σκάφος δεν μπορεί απαραίτητα να εξυπηρετήσει ένα γιοτ μήκους 80 ή 100 μέτρων. Επομένως, η πραγματική έλλειψη δεν αφορά μόνο τον συνολικό αριθμό των θέσεων, αλλά και τη διαθεσιμότητα κατάλληλων υποδομών για τα μεγαλύτερα σκάφη.

Ο νέος χώρος επενδύσεων

Η μεγάλη ζήτηση και η περιορισμένη προσφορά προσελκύουν το ενδιαφέρον θεσμικών επενδυτών και εταιρειών ιδιωτικών κεφαλαίων. Οι μαρίνες θεωρούνται υποδομές που μπορούν να παράγουν επαναλαμβανόμενα έσοδα από ελλιμενισμό, υπηρεσίες συντήρησης, ανεφοδιασμό και άλλες δραστηριότητες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η D-Marin, η οποία διαθέτει δίκτυο μαρινών στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή. Η συμφωνία για την εξαγορά της από την InfraVia αποτιμήθηκε, σύμφωνα με σχετικά δημοσιεύματα, σε περίπου 1 έως 1,5 δισ. ευρώ. Παράλληλα, η εξαγορά της Safe Harbor Marinas από την Blackstone έναντι περίπου 5,7 δισ. δολαρίων αποτελεί ένδειξη του μεγέθους του επενδυτικού ενδιαφέροντος για τον κλάδο.

Οι επενδυτές επιδιώκουν να επωφεληθούν από την αύξηση των τιμών, την αξιοποίηση υφιστάμενων εγκαταστάσεων και τη δημιουργία μεγαλύτερων δικτύων μαρινών. Ωστόσο, η εμπορική αξιοποίηση αυτών των υποδομών ενδέχεται να οδηγήσει σε υψηλότερο κόστος για μικρότερους ιδιοκτήτες και να περιορίσει την πρόσβαση των τοπικών κοινωνιών σε παραθαλάσσιους χώρους.

Νέοι προορισμοί στην Ασία και τη Μέση Ανατολή

Καθώς η επέκταση των μαρινών στις παραδοσιακές αγορές γίνεται δυσκολότερη, επενδυτές και διαχειριστές στρέφονται σε περιοχές όπου υπάρχουν περισσότερες δυνατότητες ανάπτυξης. Η Ασία και η Μέση Ανατολή αποκτούν μεγαλύτερη σημασία, τόσο ως αγορές νέων ιδιοκτητών όσο και ως προορισμοί για την κατασκευή νέων εγκαταστάσεων.

Ενδεικτικά, στο Χονγκ Κονγκ σχεδιάζεται μαρίνα περίπου 500 θέσεων για superyachts, ενώ στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αναπτύσσονται νέες εγκαταστάσεις για την εξυπηρέτηση της αγοράς πολυτελών σκαφών. Αντίστοιχες ευκαιρίες εξετάζονται και σε άλλες περιοχές της Ασίας και της ευρύτερης Μεσογείου.

Η γεωγραφική διαφοροποίηση δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι οι παραδοσιακοί προορισμοί θα χάσουν σύντομα τη σημασία τους. Η Μεσόγειος εξακολουθεί να προσελκύει ιδιοκτήτες από ολόκληρο τον κόσμο, χάρη στο κλίμα, τις τουριστικές υποδομές και τη συγκέντρωση δημοφιλών προορισμών σε σχετικά μικρές αποστάσεις.

Διαβάστε επίσης