Ηχηρό «χαστούκι» της Κομισιόν σε Τουρκία για τουρκολιβυκό μνημόνιο, καλώδιο, casus belli, Κυπριακό
Αυστηρή προειδοποίηση των Βρυξελλών στην Άγκυρα για τις διεκδικήσεις στο Αιγαίο, τη «Γαλάζια Πατρίδα» και το Κυπριακό. «Άκυρο και ανυπόστατο» το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η Κομισιόν καταγράφει την αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας και την επιμονή της Τουρκίας στην απειλή πολέμου για τα 12 ναυτικά μίλια
Snapshot
- Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτηρίζει άκυρο και ανυπόστατο το τουρκολιβυκό μνημόνιο, τονίζοντας ότι δεν δημιουργεί έννομες συνέπειες για τρίτες χώρες.
- Η Κομισιόν υπενθυμίζει ότι η επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης έως τα 12 ναυτικά μίλια είναι δικαίωμα της Ελλάδας βάσει του Δικαίου της Θάλασσας και απορρίπτει την απειλή πολέμου από την Τουρκία.
- Καταγράφονται παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου και χωρικών υδάτων από την Τουρκία, καθώς και υπερπτήσεις πάνω από ελληνικά νησιά τον Σεπτέμβριο του 2026.
- Η Τουρκία παρεμποδίζει τις έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου, γεγονός που δυσχεραίνει τις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
- Η Άγκυρα παραμένει αμετακίνητη στην προώθηση λύσης δύο κρατών στο Κυπριακό και αυξάνει τη στρατιωτική παρουσία στα κατεχόμενα, παρά τις αποφάσεις του ΟΗΕ και τις εκκλήσεις της Κομισιόν.
Την αναθεωρητική πολιτική της Τουρκίας σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο καυτηριάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην ετήσια έκθεσή της για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας στην ΕΕ, που δημοσιοποιήθηκε σήμερα, περιλαμβάνοντας σειρά αυστηρών επισημάνσεων για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, τη «Γαλάζια Πατρίδα», το casus belli και το Κυπριακό.
Η Κομισιόν χαρακτηρίζει «άκυρο και ανυπόστατο» το τουρκολιβυκό μνημόνιο, εκφράζει ανησυχία για την ενσωμάτωση της θεωρίας της «Γαλάζιας Πατρίδας» στα τουρκικά σχολικά βιβλία και υπενθυμίζει ότι η απειλή πολέμου κατά της Ελλάδας για την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια εξακολουθεί να ισχύει.
Το πλέον κρίσιμο στοιχείο της έκθεσης είναι ότι οι Βρυξέλλες, παρά την αναγνώριση της βελτίωσης του κλίματος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, επικρίνουν τη στάση της Άγκυρας σε ό,τι αφορά την αμφισβήτηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
«Άκυρο και ανυπόστατο» το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Ιδιαίτερα αυστηρή είναι η θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019. Στην έκθεση επισημαίνεται ότι το μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας.
Παραπέμποντας στην κοινή δήλωση των προέδρων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, οι Βρυξέλλες επαναλαμβάνουν ότι το μνημόνιο είναι «άκυρο και ανυπόστατο» και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτες χώρες.
Η αναφορά αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα μετά την επικύρωση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, με έδρα τη Βεγγάζη, τον Οκτώβριο του 2026.
Μάλιστα, η Κομισιόν συνδέει ευθέως τη συγκεκριμένη εξέλιξη με την αστάθεια στην Ανατολική Μεσόγειο.
Πρόκειται για μια σαφή αποδοκιμασία των τουρκικών κινήσεων, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν περιορίζεται στην επανάληψη της ευρωπαϊκής νομικής θέσης, αλλά εντάσσει το τουρκολιβυκό στον πυρήνα των προβλημάτων που εξακολουθούν να απειλούν την περιφερειακή σταθερότητα.
«Το μνημόνιο αυτό είναι άκυρο και ανυπόστατο και δεν μπορεί να παράγει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη» αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Casus belli: Παραμένει η απειλή πολέμου για τα 12 ναυτικά μίλια
Αιχμηρή είναι η αναφορά της Κομισιόν και στην «απειλή πολέμου» που διατηρεί η Τουρκία από το 1995, σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο.
Η έκθεση υπενθυμίζει ότι το δικαίωμα επέκτασης έως τα 12 ναυτικά μίλια προβλέπεται από το άρθρο 3 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Παράλληλα, καταγράφει ότι η απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995, σύμφωνα με την οποία μια μονομερής ελληνική ενέργεια επέκτασης των χωρικών υδάτων θα αντιμετωπιστεί ως αιτία πολέμου, εξακολουθεί να ισχύει.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί την Τουρκία να αποφεύγει απειλές και ενέργειες που πλήττουν τις σχέσεις καλής γειτονίας και να σέβεται την κυριαρχία όλων των κρατών-μελών της ΕΕ στα χωρικά ύδατα και στον εναέριο χώρο τους, καθώς και τα κυριαρχικά τους δικαιώματα.
«Η Τουρκία να αποφεύγει απειλές που υπονομεύουν την καλή γειτονία και να σέβεται την κυριαρχία των κρατών-μελών της ΕΕ στα χωρικά ύδατα και στον εναέριο χώρο τους, καθώς και τα κυριαρχικά τους δικαιώματα» σειώνεται χαρακτηριστικά.
Στο ίδιο πλαίσιο, καταγράφει την αύξηση των πτήσεων τουρκικών στρατιωτικών αεροσκαφών πάνω από ελληνικά νησιά, ακόμη και κατοικημένα, αλλά και περιστατικά παραβιάσεων των ελληνικών χωρικών υδάτων.
«Γαλάζια Πατρίδα»: Ανησυχία για τη διδασκαλία της στα τουρκικά σχολεία
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στη θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας» (Mavi Vatan), η οποία έχει ενταχθεί στα τουρκικά σχολικά βιβλία.
Η Κομισιόν εκφράζει ανησυχία για τη συγκεκριμένη εξέλιξη, προειδοποιώντας ότι ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά τον ελληνοτουρκικό διάλογο και την περιφερειακή συνεργασία.
Η επισήμανση έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς η «Γαλάζια Πατρίδα» αποτελεί βασικό στοιχείο του τουρκικού αφηγήματος για τη διεκδίκηση θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει παράλληλα ότι η Τουρκία συνεχίζει να εκδίδει συστηματικά μη εγκεκριμένες ναυτικές αναγγελίες και να προβάλλει αξιώσεις περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι συγκεκριμένες πρακτικές οδηγούν σε έμμεση αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας, των κυριαρχικών δικαιωμάτων και της δικαιοδοσίας της Ελλάδας.
Η στάση της Άγυρας στο καλώδιο εμπόδιο στις σχέσεις της με τις Βρυξέλλες
Σημαντική θέση στην έκθεση καταλαμβάνει και ο Great Sea Interconnector, το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταγράφει ρητά ότι η Τουρκία εξακολουθεί να παρεμποδίζει τις ερευνητικές δραστηριότητες για την υλοποίηση του έργου.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει τη συνεχιζόμενη παρεμπόδιση των ερευνητικών δραστηριοτήτων από την Τουρκία, παρά τον ευρωπαϊκό χαρακτήρα του έργου.
Υπογραμμίζεται στην έκθεση της Κομισιόν ότι η ηλεκτρική διασύνδεση αποτελεί έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος και αποσκοπεί στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και στον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου.
Η στάση της Άγκυρας αναδεικνύεται έτσι σε πρόσθετο εμπόδιο για την περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεών της με την Ευρωπαϊκή Ένωση, σε μια περίοδο κατά την οποία επιδιώκει στενότερη συνεργασία με τις Βρυξέλλες.
Κύπρος: Απορρίπτει η Κομισιόν τη λύση δύο κρατών
Αυστηρές είναι οι επισημάνσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και για τη στάση της Τουρκίας στο Κυπριακό.
Η έκθεση καταγράφει ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να μην αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία και επιμένει στην προώθηση λύσης δύο κρατών, κατά παράβαση των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Η Κομισιόν ξεκαθαρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνωρίζει αποκλειστικά την Κυπριακή Δημοκρατία ως υποκείμενο του διεθνούς δικαίου.
Παράλληλα, επισημαίνει τη συνεχιζόμενη προσπάθεια της Άγκυρας να προωθήσει τη διεθνή αναγνώριση του ψευδοκράτους, αλλά και τη δημιουργία πολιτικών, διπλωματικών και οικονομικών σχέσεων με αυτό.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και η κατάσταση στα Βαρώσια. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητεί την άμεση αναστροφή των μονομερών ενεργειών της Τουρκίας, επαναλαμβάνοντας την ανάγκη πλήρους συμμόρφωσης με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Η έκθεση καταγράφει ακόμη την αναβάθμιση της τουρκικής βάσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών στο Λευκόνοικο και της ναυτικής βάσης στο Μπογάζι, καθώς και τη συνέχιση των τουρκικών στρατιωτικών ασκήσεων στις θαλάσσιες ζώνες της Κύπρου.
Καυτηριάζει, επίσης, στο μνημόνιο που υπέγραψε η Τουρκία με την τουρκοκυπριακή πλευρά τον Ιούλιο του 2026 για την κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου, χωρίς τη συναίνεση της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ολόκληρη η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
