Εκλογές ΗΠΑ - Τουρκικά ΜΜΕ: «Ο Τραμπ έσπρωξε τα F-35 στην Ελλάδα και τα Boeing στην Τουρκία»

Snapshot

• Τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ προκαλούν ανησυχία στην Άγκυρα για την πιθανή αποδυνάμωση του Ντόναλντ Τραμπ και τις επιπτώσεις στις διπλωματικές σχέσεις.
• Η επικράτηση των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο περιορίζει τις δυνατότητες της Τουρκίας να προωθήσει κρίσιμα εξοπλιστικά αιτήματα προς τις ΗΠΑ.
• Η τουρκική αντιπολίτευση επικρίνει την κυβέρνηση Ερντογάν για την αποτυχία επανένταξης στο πρόγραμμα F-35 και την εξάρτηση από αγορές Boeing.
• Η Τουρκία παρακολουθεί με δυσφορία την πρόοδο της Ελλάδας στα εξοπλιστικά, ειδικά στην ένταξη των F-35 και τον εκσυγχρονισμό των F-16.
• Η ενίσχυση της επιρροής των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο θεωρείται πιθανό να δημιουργήσει αυστηρότερο πολιτικό περιβάλλον για τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις και εξοπλισμούς.

Snapshot powered by AI

Έντονο προβληματισμό προκαλούν στην Τουρκία τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, καθώς οι σημαντικές απώλειες των Ρεπουμπλικανών και η πολιτική αποδυνάμωση του Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να ανατρέψουν τις ισορροπίες στην Ουάσινγκτον.

Η επικράτηση των Δημοκρατικών σε Κογκρέσο και Βουλή Αντιπροσώπων δημιουργεί νέα δεδομένα για την Άγκυρα, η οποία βλέπει να περιορίζονται τα περιθώρια διπλωματικών χειρισμών και να γίνεται ακόμη πιο δύσκολη η προώθηση κρίσιμων εξοπλιστικών αιτημάτων της προς τις ΗΠΑ.

Στο επίκεντρο βρίσκεται, φυσικά, το ζήτημα των F-35, αλλά και η γενικότερη σύγκριση με την Ελλάδα, η οποία προχωρά το δικό της εξοπλιστικό πρόγραμμα.

Η κριτική της τουρκικής αντιπολίτευσης και τα Boeing αντί για F-35

Επισήμως, η τουρκική κυβέρνηση αποφεύγει να πάρει θέση για τις πολιτικές εξελίξεις στις ΗΠΑ, ωστόσο ο προβληματισμός είναι εμφανής στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης και στους πολιτικούς αναλυτές. Η εκτίμηση που διατυπώνεται είναι ότι ένας αποδυναμωμένος Τραμπ, με ένα Κογκρέσο που ενδέχεται να λειτουργήσει ως αντίβαρο στις επιλογές του, δύσκολα θα μπορέσει να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις της Άγκυρας.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης στην Τουρκία, Οζγκιούρ Οζέλ, εξαπέλυσε επίθεση στην κυβέρνηση Ερντογάν, αμφισβητώντας την αποτελεσματικότητα της προσωπικής διπλωματίας που επικαλείται η τουρκική ηγεσία στις σχέσεις της με τον Λευκό Οίκο.

Όπως υποστήριξε, παρά τις διακηρύξεις για τις καλές προσωπικές σχέσεις με τον Αμερικανό πρόεδρο, η Τουρκία δεν κατάφερε να εξασφαλίσει ούτε την επιστροφή της στο πρόγραμμα των F-35 ούτε τους κινητήρες που χρειάζεται για το εγχώριο πρόγραμμα ανάπτυξης μαχητικού αεροσκάφους.

Αντίθετα, όπως σχολίασε με αιχμηρό τρόπο, αυτό που προέκυψε ήταν εμπορικές συμφωνίες για την αγορά αεροσκαφών Boeing, χωρίς να υπάρξει αντίστοιχη πρόοδος στα κρίσιμα ζητήματα της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας.

Τα F-35, η Ελλάδα και η ανησυχία της Άγκυρας

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην Τουρκία και στη σύγκριση της δικής της εξοπλιστικής πορείας με εκείνη της Ελλάδας και του Ισραήλ.

Τουρκικά μέσα ενημέρωσης και σχολιαστές παρακολουθούν με δυσφορία την εξέλιξη των ελληνικών εξοπλιστικών προγραμμάτων, επισημαίνοντας ότι η Αθήνα συνεχίζει τον εκσυγχρονισμό των F-16, ενισχύει το οπλοστάσιό της με προηγμένα συστήματα και προετοιμάζει την ένταξη των F-35 στην Πολεμική Αεροπορία.

Την ίδια ώρα, η Άγκυρα εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με τις συνέπειες των αμερικανικών κυρώσεων και τις εκκρεμότητες που συνοδεύουν την απομάκρυνσή της από το πρόγραμμα των F-35, μετά την αγορά των ρωσικών συστημάτων S-400.

Το ενδεχόμενο ενίσχυσης της επιρροής των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία, καθώς στην Τουρκία εκτιμούν ότι μπορεί να διαμορφωθεί ένα πιο αυστηρό πολιτικό περιβάλλον απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις.

Έτσι, η εκλογική υποχώρηση του Τραμπ δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως μια εσωτερική πολιτική εξέλιξη στις ΗΠΑ, αλλά ως μια εξέλιξη που ενδέχεται να επηρεάσει άμεσα τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και την προσπάθεια της Τουρκίας να ανακτήσει τη θέση της στα αμερικανικά εξοπλιστικά προγράμματα.

Τι αναφέρουν τα κορυφαία φιλοκυβερνητικά μέσα

A Haber: «Οι Δημοκρατικοί αποτελούν εμπόδιο για την Τουρκία»

Φιλοκυβερνητικό μέσοΤο A Haber είναι από τις πιο ενδιαφέρουσες περιπτώσεις, καθώς αφιέρωσε εκτενή τηλεοπτική κάλυψη στις επιπτώσεις των εκλογών για την Τουρκία.

Στο δημοσίευμά του με τίτλο «Γιατί έχασαν οι Ρεπουμπλικανοί; Το παρασκήνιο των αμερικανικών εκλογών στο A Haber», που δημοσιεύτηκε στις 4 Νοεμβρίου, καταγράφονται οι ακόλουθες εκτιμήσεις:

Ο διεθνολόγος Μεχμέτ Τσελίκ υποστηρίζει ότι οι Δημοκρατικοί αντιμετωπίζουν την Τουρκία περισσότερο ιδεολογικά και όχι με βάση τον πραγματισμό και τα κοινά συμφέροντα.

Εκτιμά ότι η προσωπική σχέση Τραμπ - Ερντογάν μπορεί πλέον να συναντήσει σοβαρά εμπόδια.- Συνδέει τις δυσκολίες με την προοπτική επανένταξης της Τουρκίας στα F-35, την άρση των CAATSA και τις υπόλοιπες αμυντικές συμφωνίες.

Η χαρακτηριστική διατύπωση που χρησιμοποιείται είναι «ιδεολογικοί Δημοκρατικοί», οι οποίοι, σύμφωνα με τον Τσελίκ, ακολουθούν μια προσέγγιση εχθρική προς την Τουρκία.

Ακόμη πιο συγκεκριμένη είναι η παρέμβαση του δημοσιογράφου Ορχάν Σαλί στο ίδιο μέσο. Επισημαίνει ότι υπάρχουν ήδη νομοθετικές πρωτοβουλίες και εκκρεμότητες στις αρμόδιες επιτροπές του Κογκρέσου για την Τουρκία. Εκτιμά ότι εάν ο Τραμπ επιχειρήσει να προωθήσει ξανά τα ζητήματα των F-35 και των κυρώσεων, θα συναντήσει ισχυρές αντιδράσεις από την αντιπολίτευση.

Μάλιστα, χρησιμοποιεί τον όρο «βέτο» για να περιγράψει την πολιτική αντίσταση που αναμένει από τους Δημοκρατικούς στις επιτροπές.

Ο Τραμπ μπορεί να χρησιμοποιήσει την ήττα ως άλλοθι

Σε δεύτερη ανάλυση, η συντονίστρια του A Para, Οζλέμ Ντογανέρ, προχωρά σε μια ενδιαφέρουσα εκτίμηση για την επόμενη ημέρα στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις.

Υποστηρίζει ότι η απώλεια του ελέγχου του Κογκρέσου μπορεί να προσφέρει στον Τραμπ ένα επιχείρημα για να εξηγήσει γιατί δεν προχωρούν οι δεσμεύσεις του απέναντι στην Άγκυρα.

Η χαρακτηριστική της φράση είναι ότι ο Αμερικανός πρόεδρος μπορεί πλέον να επικαλεστεί την απώλεια της Βουλής και της Γερουσίας ως δικαιολογία για τις καθυστερήσεις.

Πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα διαφοροποίηση, καθώς δεν αποδίδεται όλη η ευθύνη στους Δημοκρατικούς, αλλά τίθεται και το ερώτημα κατά πόσο ο ίδιος ο Τραμπ θα θελήσει ή θα μπορέσει να υλοποιήσει όσα έχει υποσχεθεί στον Ερντογάν.

Yeni Şafak: Η ανησυχία για την αποδυνάμωση του Τραμπ

Η Yeni Şafak είχε ήδη πριν από τις εκλογές αναδείξει το ενδεχόμενο επικράτησης των Δημοκρατικών ως αρνητική εξέλιξη για την Άγκυρα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει άρθρο γνώμης του Μελίχ Αλτινόκ, στις 2 Νοεμβρίου, με τίτλο «Αυτοί που περιμένουν τους Δημοκρατικούς».

Ο αρθρογράφος υποστηρίζει ότι οι περιφερειακοί ανταγωνιστές της Τουρκίας περιμένουν την πολιτική αποδυνάμωση του Τραμπ, καθώς η προσωπική του σχέση με τον Ερντογάν αφήνει ανοιχτή την πόρτα για διευθετήσεις σε τρία κρίσιμα ζητήματα:

• F-35.
• - Κυρώσεις CAATSA
• - Κινητήρες για το τουρκικό μαχητικό KAAN.

Στο ίδιο άρθρο εκτιμά ότι μια ενισχυμένη παρουσία των Δημοκρατικών θα μπορούσε να ενδυναμώσει το αμερικανικό κατεστημένο που αντιτίθεται στην αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συρία, δημιουργώντας πρόσθετες δυσκολίες στην τουρκική πολιτική στην περιοχή.

Ekonomim: Η προσωπική σχέση Ερντογάν - Τραμπ δεν αρκεί

Το οικονομικό μέσο Ekonomim δημοσίευσε ανάλυση της Νιχάν Χιτζιλμάζ με τίτλο «Κρίσιμη περίοδος στη γραμμή Ερντογάν - Τραμπ: Πώς θα επηρεάσουν την Τουρκία οι αμερικανικές εκλογές;»

Το δημοσίευμα επισημαίνει ότι η επικράτηση των Δημοκρατικών μπορεί να οδηγήσει σε αυστηρότερο έλεγχο των αμυντικών συμφωνιών και των αποφάσεων που αφορούν την Τουρκία.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην εκτίμηση του πρώην αξιωματούχου του Λευκού Οίκου Μαρκ Φάιφλ, σύμφωνα με την οποία η καλή προσωπική σχέση των δύο προέδρων δεν είναι αρκετή για να ξεπεραστούν τα πολιτικά και νομικά εμπόδια που μπορεί να προκύψουν στο Κογκρέσο.

Το μέσο επισημαίνει τρία ανοιχτά μέτωπα:

• Την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35.
• - Την άρση των κυρώσεων CAATSA.
• - Την προμήθεια περίπου 80 κινητήρων F110 για το πρόγραμμα του τουρκικού μαχητικού KAAN. Για τους κινητήρες, μάλιστα, αναφέρεται ότι η διαδικασία γνωστοποίησης της πιθανής πώλησης στο Κογκρέσο ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2026, αλλά έχουν ήδη εκφραστεί αντιρρήσεις από Αμερικανούς νομοθέτες.

Gazete Oksijen: Το Κογκρέσο μπορεί να μπλοκάρει τις προσδοκίες της Άγκυρας

Η Gazete Oksijen δημοσίευσε ανάλυση με τίτλο «KAAN, CAATSA, F-35: Πώς θα επηρεάσουν την Τουρκία τα αποτελέσματα των αμερικανικών εκλογών;»

Το δημοσίευμα χαρακτηρίζει τον Τραμπ «κουτσή πάπια» (σ.σ.: lame duck), καθώς πλέον θα πρέπει να κυβερνήσει με ένα Κογκρέσο που ελέγχεται από τους πολιτικούς του αντιπάλους.

Ειδικά για τα F-35, υπογραμμίζει ότι:

• Η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα δεν εξαρτάται μόνο από τις διαθέσεις του Τραμπ.
• - Η νομοθεσία του 2020 προβλέπει περιορισμούς στην πώληση F-35 στην Τουρκία λόγω των S-400.
• - Η άρση των CAATSA ενδέχεται να γίνει ακόμη δυσκολότερη.
• - Η αλλαγή των συσχετισμών στις επιτροπές Εξωτερικών Υποθέσεων και Άμυνας μπορεί να επηρεάσει τις εγκρίσεις πωλήσεων αμερικανικών οπλικών συστημάτων.Ενδιαφέρον έχει και η αναφορά στην Ελλάδα και το Ισραήλ. Το δημοσίευμα εκτιμά ότι οι δύο χώρες ενδέχεται να εντείνουν τις πιέσεις τους προς τη νέα σύνθεση του Κογκρέσου μέσω των οργανωμένων λόμπι τους, προκειμένου να αποτραπούν πωλήσεις αμερικανικών μαχητικών στην Τουρκία.

Η ελληνική διάσταση που αναδεικνύουν οι Τούρκοι

Ένα στοιχείο που αξίζει να αξιοποιηθεί δημοσιογραφικά είναι ότι στην τουρκική συζήτηση η Ελλάδα δεν εμφανίζεται απλώς ως παρατηρητής των εξελίξεων. Στην ανάλυση του T24, η οποία βασίζεται και σε στοιχεία του BBC Türkçe, επισημαίνεται ότι η Αθήνα και το Ισραήλ έχουν ασκήσει πιέσεις στην Ουάσιγκτον για να αποτραπεί η πώληση αμερικανικών μαχητικών στην Τουρκία.

Η τουρκική ανησυχία αφορά κυρίως τρία ζητήματα:

• Την ελληνική επιρροή στο αμερικανικό Κογκρέσο.
• - Τη δυνατότητα ενίσχυσης των αντιδράσεων απέναντι στην πώληση F-35 στην Τουρκία.
• - Τη διατήρηση της υφιστάμενης στρατιωτικής ισορροπίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Διαβάστε επίσης