«Φάμπρικα» πτυχίων-εξπρές: Ευρωπαϊκό μπλόκο στα πιστοποιητικά γλωσσομάθειας «κατ' οίκον»
Η ευρωπαϊκή ένωση ALTE ετοιμάζει παρέμβαση στις ελληνικές αρχές για τα προσόντα χωρίς γνώσεις, ενώ ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ προτείνει κρατικές εξετάσεις από το 2029 έπειτα από κοινό φόρουμ στην Αθήνα την 1η Οκτωβρίου 2026.
Snapshot
- Η ευρωπαϊκή ένωση ALTE εντοπίζει συστημικό πρόβλημα στην ελληνική αγορά πιστοποιήσεων ξένων γλωσσών και ετοιμάζει παρέμβαση προς τις ελληνικές αρχές.
- Υπάρχουν περιπτώσεις «πτυχίων-εξπρές» που εκδίδονται χωρίς πραγματικές εξετάσεις, με τίτλους να παραδίδονται κατ’ οίκον έναντι χρημάτων.
- Ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ προτείνει την έναρξη κρατικών εξετάσεων ξένων γλωσσών από το 2029 και αυστηρούς ελέγχους στις ιδιωτικές διαδικασίες πιστοποίησης έως τότε.
- Η αναγνώριση επαγγελματικών τίτλων προτείνεται να μεταφερθεί από το ΑΤΕΕΝ στον ΔΟΑΤΑΠ για καλύτερο έλεγχο και αξιοπιστία.
- Η κατάσταση υπονομεύει την εμπιστοσύνη στο ελληνικό σύστημα πιστοποίησης και πλήττει τους αποφοίτους που αναζητούν μεταπτυχιακά προγράμματα στην Ευρώπη.
Έρευνα της Ένωσης Εξεταστών Γλωσσών στην Ευρώπη (ALTE) αποκαλύπτει ένα βαθύ, συστημικό πρόβλημα στην ελληνική αγορά πιστοποίησης ξένων γλωσσών, ανοίγοντας μέτωπο με τη βιομηχανία των τίτλων χωρίς πραγματικό αντίκρισμα. Η ευρωπαϊκή ένωση συγκέντρωσε στοιχεία για εξετάσεις-παρωδία και αμφίβολα πτυχία, ετοιμάζοντας πλέον επίσημη παρέμβαση προς τις ελληνικές αρχές ώστε να μπει φραγμός στην κατάσταση.
Ο Ντάρεν Πέρετ, μέλος της Μόνιμης Επιτροπής και ελεγκτής της ALTE, περιέγραψε απερίφραστα την εικόνα: «Αυτό συμβαίνει εδώ και πολλά χρόνια και έχει έρθει πλέον η ώρα να αντιμετωπιστεί». Όπως εξήγησε, οι πρώτες ανησυχίες έφτασαν στον οργανισμό κατά τη διάρκεια του διεθνούς συνεδρίου του στο Μόναχο. Οι πληροφορίες οδήγησαν άμεσα σε σχετικό έλεγχο. «Ενημερωθήκαμε για ορισμένα ζητήματα εμπιστοσύνης και ποιότητας στην Ελλάδα. Αφού κάναμε κάποια έρευνα, μπορέσαμε να διαπιστώσουμε ότι το πρόβλημα είναι συστημικό και, στην πραγματικότητα, διαδεδομένο σε ολόκληρη την Ελλάδα», ανέφερε ο Πέρετ.
Για να ανοίξει το ζήτημα δημόσια, η ALTE οργάνωσε την Πέμπτη 1 Οκτωβρίου ειδικό φόρουμ στο Ινστιτούτο Γκαίτε της Αθήνας. Εκεί κάθισαν στο ίδιο τραπέζι εκπρόσωποι εξεταστικών φορέων, πανεπιστημίων και κρατικών αρχών. Ο ευρωπαϊκός οργανισμός σκοπεύει να πιέσει άμεσα την κυβέρνηση: «Θα συνοψίσουμε όλα όσα συζητήθηκαν και θα τα υποβάλουμε στους αρμόδιους φορείς», ξεκαθάρισε ο Πέρετ, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να δώσει τα συμπεράσματα στον Τύπο αν οι αρχές αδρανήσουν.
«Παιχνίδι εμπιστοσύνης και εξαπάτησης» με πτυχία στο σπίτι
Στη συζήτηση μπήκε αμέσως το ευρύτερο αποτύπωμα που αφήνει αυτή η πρακτική έξω από τα ελληνικά σύνορα, καθώς υπονομεύει τους αποφοίτους που αναζητούν μεταπτυχιακά προγράμματα στην Ευρώπη. Ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ALTE, Βάλντεμαρ Μαρτίνιουκ, έθεσε το πρόβλημα στη ρίζα του: «Νομίζω ότι αυτό που αντιμετωπίζουμε εδώ είναι ένα παιχνίδι ανάμεσα στην εμπιστοσύνη και την εξαπάτηση. Και ακούσαμε πολλά παραδείγματα που δείχνουν αυτή την ανισορροπία». Στρέφοντας το βλέμμα στο ακροατήριο, ρώτησε ευθέως: «Ποιο είναι, από τη δική σας οπτική, το πρώτο πράγμα που πρέπει να γίνει για να αποκατασταθεί αυτή η ισορροπία και να επανέλθει η εμπιστοσύνη σε ολόκληρο το σύστημα;»
Τα στοιχεία που κατέθεσαν οι ομιλητές δικαιολογούν απόλυτα την ανησυχία του. Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας (ΟΙΕΛΕ), Γιώργος Χριστόπουλος, κατέφθασε στο φόρουμ κρατώντας εκτυπωμένες διαδικτυακές καταχωρίσεις. «Πιστοποιητικό αγγλικών μόλις σε τρεις μέρες, από το σπίτι σου; Εύκολα, γρήγορα και οικονομικά. Αναγνωρισμένο από το ΑΣΕΠ», διάβασε στο κοινό, δείχνοντας πώς λειτουργεί η εμπορευματοποίηση.
Κι όμως, οι καταγγελίες της ΟΙΕΛΕ περιγράφουν ακόμη πιο ακραίες μεθόδους. Ο Χριστόπουλος αποκάλυψε υπόθεση κέντρου ξένων γλωσσών στην Ελευσίνα, όπου ο υποψήφιος δεν πατάει καν το πόδι του σε αίθουσα εξετάσεων. Πληρώνει ένα ποσό από 500 έως 1.500 ευρώ και παραλαμβάνει το χαρτί στο σπίτι του με ταχυμεταφορά. Αυτός ο μηχανισμός μοιράζει τίτλους C2, δηλαδή άριστης γνώσης, σε ανθρώπους που γνωρίζουν αγγλικά μόλις επιπέδου B1. «Δεν θέλουμε μόνο διαφάνεια. Θέλουμε και ποιότητα», τόνισε με έμφαση.
Το σχέδιο Παπαϊωάννου για κρατικές εξετάσεις από το 2029
Την ίδια ώρα, η πραγματικότητα στην Ελλάδα προκαλεί ίλιγγο αν συγκριθεί με την υπόλοιπη Ευρώπη. Στη χώρα δραστηριοποιούνται 53 φορείς πιστοποίησης αγγλικών, ενώ στη Γερμανία υπάρχουν μόλις τρεις. Το ΑΣΕΠ δίνει την αρχική έγκριση, αλλά στη συνέχεια κανένας κρατικός μηχανισμός δεν ελέγχει τι συμβαίνει στις αίθουσες ή στα δίκτυα. Ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ, Θάνος Παπαϊωάννου, αναφέρθηκε και στο τέχνασμα του «master in Italy, notes in Greek», όπου ένα μεταπτυχιακό στην Ιταλία με σημειώσεις στα ελληνικά χαρίζει αυτόματα μόρια άριστης ιταλομάθειας για διορισμούς, παρακάμπτοντας κάθε ουσιαστικό έλεγχο γλωσσικής επάρκειας.
Ο Παπαϊωάννου ζητά να ξεκινήσει άμεσα διάλογος ανάμεσα σε όλες τις αρμόδιες αρχές και ρίχνει στο τραπέζι μια ριζική λύση: να αναλάβει το ίδιο το ΑΣΕΠ τη διενέργεια εξετάσεων στα αγγλικά, τα γαλλικά και τα γερμανικά από το 2029, εφόσον το κράτος εξασφαλίσει τους απαραίτητους πόρους.
Μέχρι τότε, ζητά εξονυχιστικούς ελέγχους στους ιδιωτικούς φορείς και ιδιαίτερα στις εξ αποστάσεως διαδικασίες, ώστε να διαπιστώνεται ποιος κάθεται μπροστά στην οθόνη και αν δέχεται εξωτερική βοήθεια. Προτείνει επίσης να φύγει η αναγνώριση των επαγγελματικών τίτλων από το Αυτοτελές Τμήμα Εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας (ΑΤΕΕΝ) του υπουργείου Παιδείας και να περάσει στον ΔΟΑΤΑΠ.
«Προχωρούμε βήμα βήμα», σχολίασε ο επικεφαλής του ΑΣΕΠ, επιβεβαιώνοντας ότι έχει ήδη ενημερώσει την αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή και ότι θα εντάξει το σύνολο των προτάσεών του στην ετήσια έκθεση της αρχής εντός του Οκτωβρίου.
