Ευρωπαϊκή Ένωση: Αποφασίστηκε η νέα πολιτική επιστροφής μεταναστών - Προς εξέταση η ελληνική πρόταση
Συμφωνήθηκε μεταξύ άλλων η επιστροφή όσων δεν έχουν δικαίωμα παραμονής σε χώρες εκτός ΕΕ
Snapshot
- Η Ευρωπαϊκή Ένωση συμφώνησε σε νέους κανονισμούς που προβλέπουν την επιστροφή μεταναστών χωρίς δικαίωμα παραμονής σε τρίτες χώρες εκτός ΕΕ, με σεβασμό στα θεμελιώδη δικαιώματα.
- Δημιουργείται προαιρετική Ευρωπαϊκή Εντολή Επιστροφής για αμοιβαία αναγνώριση αποφάσεων, η οποία θα επανεξεταστεί σε τρία χρόνια για ενδεχόμενη υποχρεωτικότητα.
- Οι κανόνες επιτρέπουν την επιβολή μέτρων σε μετανάστες που θεωρούνται απειλή για την ασφάλεια, όπως απαγόρευση εισόδου αόριστης διάρκειας και κράτηση πέραν των 24 μηνών.
- Επιτρέπεται ο επαναπατρισμός σε χώρες εκτός ΕΕ με τις οποίες υπάρχουν συμφωνίες, με την προϋπόθεση σεβασμού των διεθνών προτύπων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εξαιρώντας τους ασυνόδευτους ανηλίκους.
- Η ελληνική πρόταση για έκτακτο μηχανισμό στήριξης στα σύνορα, που περιλαμβάνει αυξημένη επιτήρηση, αναστολή ασύλου και επιστροφές, εξετάζεται από την Κομισιόν και θα συζητηθεί στο επόμενο Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων.
Ολοκληρώθηκε η νέα συμφωνία των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μετανάστευση, ύστερα από τη συνεδρίαση των υπουργών Εσωτερικών στο Λουξεμβούργο.
Οι νέοι κανονισμοί αναμένεται να τεθούν άμεσα σε ισχύ και προβλέπουν μεταξύ άλλων τη συνεργασία με κράτη εκτός ΕΕ για την αποστολή όσων δεν έχουν δικαίωμα παραμονής. Παράλληλα, παρέχουν περισσότερα εργαλεία στα κράτη μέλη για την υλοποίηση των επιστροφών και επιβάλλουν αυστηρότερες κυρώσεις σε όσους δεν συνεργάζονται με τις Αρχές.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όλα τα μέτρα που σχετίζονται με την επιστροφή πρέπει να εφαρμόζονται με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Υποχρεώσεις για όσους δεν έχουν δικαίωμα διαμονής
Οι νέοι κανόνες επιβάλλουν στους υπηκόους χωρών εκτός ΕΕ που δεν έχουν δικαίωμα διαμονής στην ΕΕ την υποχρέωση να εγκαταλείψουν το οικείο κράτος μέλος και να συνεργαστούν με τις αρχές. Η μη τήρηση της υποχρέωσης συνεργασίας μπορεί να οδηγήσει σε κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των παροχών και επιδομάτων που χορηγούνται σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, της άρνησης παροχής κινήτρων που χορηγούνται για την προώθηση της εθελοντικής επιστροφής, οικονομικών ή ακόμη και ποινικών κυρώσεων, όπου αυτές προβλέπονται από την εθνική νομοθεσία.
Ευρωπαϊκή εντολή επιστροφής και αμοιβαία αναγνώριση των αποφάσεων επιστροφής
Δημιουργείται μία Ευρωπαϊκή Εντολή Επιστροφής, κατά την οποία τα κράτη-μέλη θα πρέπει να συμπληρώνουν ένα έντυπο με τους βασικούς λόγους επιστροφής, έτσι ώστε αυτές να γίνονται γνωστές σε όλες τις χώρες.
Πρόκειται για μία προαιρετική απόφαση η οποία θα επανεξεταστεί σε τρία χρόνια αφού ξεκινήσει η εφαρμογή των κανονισμών. Η Επιτροπή μπορεί στη συνέχεια να υποβάλει νομοθετική πρόταση για να καταστεί υποχρεωτική η αμοιβαία αναγνώριση.
Επαναπροώθηση ατόμων που ενέχουν κινδύνους για την ασφάλεια
Οι νέοι κανόνες θεσπίζουν ειδικά μέτρα για υπηκόους χωρών εκτός ΕΕ που ενέχουν κίνδυνο για την ασφάλεια. Για παράδειγμα, τα κράτη μέλη μπορούν να επιβάλλουν απαγόρευση εισόδου αόριστης διάρκειας, όταν αυτό δικαιολογείται και είναι αναλογικό ως προς τον κίνδυνο για την ασφάλεια που ενέχουν, ή να κρατούν υπό κράτηση τους εν λόγω υπηκόους χωρών εκτός ΕΕ για περίοδο μεγαλύτερη των 24 μηνών.
Κέντρα επαναπατρισμού σε χώρες εκτός ΕΕ
Οι νέοι κανόνες θα επιτρέπουν στα κράτη μέλη να επαναπατρίζουν πρόσωπα που δεν έχουν δικαίωμα διαμονής στην ΕΕ σε χώρες εκτός της ΕΕ, αφού έχει προηγηθεί συμφωνία με την εκάστοτε χώρα.
Σημειώνεται ότι βασική αρχή αυτής της συμφωνίας είναι η τρίτη χώρα να σέβεται τα διεθνή πρότυπα για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις αρχές του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της αρχής της μη επαναπροώθησης.
Πρόκειται για μία απόφαση με την οποία όσοι δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ θα ταξιδεύουν σε χώρα με την οποία δεν υπάρχει απαραίτητα προηγούμενη σχέση, δηλαδή δεν είναι η χώρα προέλευσής τους ούτε χώρα στην οποία παρέμειναν για ορισμένο χρονικό διάστημα.
Από τη συγκεκριμένη διαδικασία εξαιρούνται οι ασυνόδευτοι ανήλικοι.
Οι προτάσεις της Ελλάδας
Σύμφωνα με την ertnews,gr, ο Έλληνας υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, δήλωσε στη συνεδρίαση ότι «το Σύμφωνο Μετανάστευσης και ο Κανονισμός των επιστροφών δείχνουν τα πρώτα αποτελέσματα», σημειώνοντας ότι οι ροές προς την Ευρώπη μειώνονται και οι επιστροφές αυξάνονται.
Ωστόσο, ανέφερε ότι τα υφιστάμενα εργαλεία δεν αρκούν σε έκτακτες συνθήκες, όπως στη Θεούτα ή στον Έβρο και παρουσίασε την πρόταση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για έναν έκτακτο μηχανισμό στήριξης. Σύμφωνα με την πρόταση, προβλέπεται αυξημένη επιτήρηση των συνόρων, αναστολή του ασύλου και δρομολόγηση επιστροφών.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Μάγκνους Μπρούνερ ευχαρίστησε την Ελλάδα για την πρωτοβουλία, και δήλωσε ότι η Κομισιόν, κατόπιν εντολής της Προέδρου φον ντερ Λάιεν, επεξεργάζεται ήδη τις ελληνικές προτάσεις.
Όπως ανέφερε η ΕΡΤ, το ζήτημα αναμένεται να ενταχθεί στην ημερήσια διάταξη του επόμενου Συμβουλίου Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, στις αρχές Δεκεμβρίου στις Βρυξέλλες, ώστε να εξεταστεί πώς ο εν λόγω μηχανισμός μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά με το ισχύον Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και τους σχετικούς κανονισμούς.
