«Ιστορική ανορθογραφία» το Casus Belli, είπε ο Μητσοτάκης -Oι Τούρκοι δεν το ξέρουν, λέει ο Ερντογάν
«Είναι μια ιστορική ανορθογραφία» είπε ο πρωθυπουργός - «Η συντριπτική πλειοψηφία του έθνους μου δεν γνωρίζει καν τι αφορά το ζήτημα του casus belli. Αν τους ρωτήσεις τι είναι, δεν θα ξέρουν» είπε ο πρόεδρος της Τουρκίας
Snapshot
- Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε την ανάγκη της Ελλάδας να ενισχύσει την αποτρεπτική της ισχύ και επιβεβαίωσε την προγραμματισμένη εκπαίδευση Ελλήνων πιλότων στα F35 έως το 2027.
- Η Ελλάδα αποστασιοποιείται από τις αμερικανικές αποφάσεις για την Τουρκία και στηρίζεται στην αμερικανική νομοθεσία που εμποδίζει την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F35 λόγω των S400.
- Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η Ελλάδα δεν δέχεται υποδείξεις για την άμυνά της και διατηρεί την αυτονομία των εθνικών επιλογών της, ενώ διατηρεί στενή συνεργασία με τις ΗΠΑ.
- Αναγνώρισε θετικά βήματα στη ελληνοτουρκική συνεργασία, αλλά τόνισε ότι η βασική διαφορά παραμένει η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και το casus belli, το οποίο χαρακτήρισε «ιστορική ανορθογραφία».
- Η ελληνική διπλωματία επιδιώκει ισορροπία μεταξύ στενών σχέσεων με τη Δύση και διατήρησης της εθνικής κυριαρχίας χωρίς υποχωρήσεις στα κρίσιμα ζητήματα ασφάλειας.
Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ ανέδειξε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τις σύνθετες ισορροπίες που καλείται να διαχειριστεί η ελληνική κυβέρνηση. Με τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις να βρίσκονται ξανά στο επίκεντρο, τον Ντόναλντ Τραμπ να εμφανίζεται πρόθυμος να διατηρήσει ανοικτό δίαυλο με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και την Άγκυρα να πιέζει για επιστροφή στο πρόγραμμα των F-35, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να κινηθεί με ιδιαίτερη προσοχή.
Οι δημόσιες παρεμβάσεις του Έλληνα πρωθυπουργού δεν είχαν χαρακτήρα σύγκρουσης ούτε με την Ουάσιγκτον ούτε με την Άγκυρα. Είχαν όμως σαφή πολιτικά μηνύματα, τόσο για τις ελληνικές «κόκκινες γραμμές» όσο και για την αποφασιστικότητα της Αθήνας να συνεχίσει την ενίσχυση της αποτρεπτικής της ισχύος.
Στήριξη στον Τραμπ, αλλά χωρίς λευκή επιταγή
Ο πρωθυπουργός δεν δίστασε να αναγνωρίσει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είχε από τα προηγούμενα χρόνια επισημάνει την ανάγκη οι ευρωπαϊκές χώρες να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες.
Κατά τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η Ευρώπη αντιλήφθηκε -έστω και με καθυστέρηση- ότι δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στην αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας και οφείλει να επενδύσει περισσότερο στη δική της άμυνα.
Την ίδια ώρα εμφανίστηκε βέβαιος ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρόκειται να αποχωρήσουν από το ΝΑΤΟ, επιχειρώντας να διασκεδάσει τα σενάρια περί αποδυνάμωσης της Συμμαχίας.
Τα F-35 και το μήνυμα προς την Τουρκία
Η πιο κρίσιμη παρέμβαση αφορούσε το ζήτημα των F-35. Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι μέσα στο 2027 οι πρώτοι Έλληνες πιλότοι θα ξεκινήσουν εκπαίδευση στα μαχητικά πέμπτης γενιάς, επισημαίνοντας ότι η ελληνική παραγγελία προχωρά κανονικά.
Παράλληλα, υπενθύμισε ότι η Τουρκία εξακολουθεί να συναντά σοβαρά νομικά εμπόδια στην αμερικανική νομοθεσία εξαιτίας της αγοράς των ρωσικών S-400, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η επανένταξή της στο πρόγραμμα δεν είναι ούτε εύκολη ούτε δεδομένη.
Με αυτόν τον τρόπο η Αθήνα επιλέγει να στηρίζεται περισσότερο στα αντικειμενικά δεδομένα της αμερικανικής νομοθεσίας παρά σε δημόσιες πιέσεις προς τον Λευκό Οίκο.
«Δεν δίνω συμβουλές στις ΗΠΑ, ούτε δέχομαι συμβουλές για την άμυνά μας»
Από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της συνέντευξης ήταν η απάντηση του πρωθυπουργού όταν ρωτήθηκε εάν σκοπεύει να ζητήσει από την αμερικανική κυβέρνηση να μην προμηθεύσει την Τουρκία με F-35.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι δεν θεωρεί πως είναι δουλειά της Ελλάδας να υποδεικνύει στις Ηνωμένες Πολιτείες ποια οπλικά συστήματα θα διαθέσουν και σε ποιες χώρες.
Ωστόσο, αμέσως μετά έστειλε ένα σαφές μήνυμα ισοτιμίας στις διμερείς σχέσεις.
«Όπως δεν υποδεικνύουμε εμείς στις ΗΠΑ τι θα κάνουν, έτσι δεν δεχόμαστε και υποδείξεις για τις αποφάσεις που αφορούν την άμυνα της χώρας μας και την προστασία της εθνικής μας κυριαρχίας», ήταν ουσιαστικά το πολιτικό μήνυμα που εξέπεμψε.
Η φράση αυτή αποτυπώνει τη φιλοσοφία της ελληνικής κυβέρνησης: στενή συνεργασία με την Ουάσιγκτον, αλλά χωρίς διάθεση να εμφανιστεί ότι εκχωρεί την αυτονομία των ελληνικών επιλογών.
Άνοιγμα στον Ερντογάν, χωρίς υποχώρηση στις διαφορές
Στις αναφορές του προς την Τουρκία, ο πρωθυπουργός επιχείρησε επίσης να κρατήσει ισορροπίες.
Αναγνώρισε ότι το τελευταίο διάστημα έχουν υπάρξει θετικά βήματα στη συνεργασία των δύο χωρών, ιδιαίτερα στο μεταναστευτικό και στις επαφές των δύο λαών.
Ταυτόχρονα, όμως, υπογράμμισε ότι η βασική ελληνοτουρκική διαφορά παραμένει η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών και ότι αυτή μπορεί να επιλυθεί μόνο με βάση το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας.
Το casus belli παραμένει αγκάθι
Ξεχωριστή ήταν και η αναφορά του στο τουρκικό casus belli.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε την απειλή πολέμου «ιστορική ανορθογραφία», σημειώνοντας ότι δεν μπορεί να συνυπάρχει με τη Διακήρυξη των Αθηνών ούτε με το πνεύμα συνεργασίας που επιδιώκουν -τουλάχιστον σε επίπεδο δηλώσεων- οι δύο κυβερνήσεις.
Ήταν μια ακόμη υπενθύμιση ότι, παρά τη βελτίωση του κλίματος, οι θεμελιώδεις διαφορές παραμένουν ανοικτές.
Η Αθήνα επιλέγει τη διπλωματία των ισορροπιών
Οι παρεμβάσεις του πρωθυπουργού στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ αποτυπώνουν τη στρατηγική που ακολουθεί σήμερα η ελληνική διπλωματία.
Η Αθήνα αποφεύγει να έρθει σε ευθεία αντιπαράθεση με την αμερικανική ηγεσία, αναγνωρίζει τον καθοριστικό ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών στη Συμμαχία και επιδιώκει να διατηρήσει ισχυρούς δεσμούς με την Ουάσιγκτον.
Την ίδια στιγμή, όμως, δεν αφήνει αναπάντητες τις τουρκικές διεκδικήσεις, επιμένει στην ανάγκη σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου και υπενθυμίζει ότι η ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων αποτελεί αποκλειστικά ελληνική απόφαση.
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς ισορροπίες μεταβάλλονται με ταχύτητα και οι γεωπολιτικές εξελίξεις είναι απρόβλεπτες, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δείχνει να ακολουθεί μια πολιτική προσεκτικών κινήσεων. Μια στρατηγική που επιδιώκει να διατηρήσει την Ελλάδα σταθερά αγκυροβολημένη στη Δύση, χωρίς όμως να εμφανίζεται πρόθυμη να κάνει εκπτώσεις στα ζητήματα εθνικής ασφάλειας και κυριαρχίας.
Διαβάστε επίσης
