Βουλή: Νέο πλαίσιο για τη στεγαστική αρωγή και τις ενισχύσεις μετά από φυσικές καταστροφές
Το νέο νομοσχέδιο εισάγει ένα αναμορφωμένο πλαίσιο στεγαστικής αρωγής και οικονομικών ενισχύσεων για πληγέντες από φυσικές καταστροφές με στόχο ταχύτερες και διαφανείς διαδικασίες
Snapshot
- Προβλέπεται ενιαία ηλεκτρονική διαδικασία μέσω του συστήματος «e-Άδειες» για την αναγνώριση δικαιούχων και καταβολή της στεγαστικής αρωγής με υποχρεωτικούς ελέγχους.
- Καθιερώνεται φορολογική προστασία και ακατάσχετο καθεστώς για τα ποσά της στεγαστικής αρωγής και τις ασφαλιστικές αποζημιώσεις των πληγέντων.
- Θεσπίζονται κανόνες για τη διαχείριση προσωρινών οικίσκων και διαδικασίες για την επιστροφή τους, με προβλεπόμενες διοικητικές κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασης.
- Ενισχύονται οι ελεγκτικοί μηχανισμοί με τη δημιουργία αυτοτελούς τμήματος και υποχρέωση διατήρησης στοιχείων από τις Περιφέρειες για τουλάχιστον δέκα χρόνια.
Νέο θεσμικό πλαίσιο για τη στεγαστική αρωγή και τις υπόλοιπες μορφές κρατικής στήριξης προς τους πολίτες που πλήττονται από φυσικές καταστροφές προβλέπει το σχέδιο νόμου του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή.
Το νομοσχέδιο, με τίτλο «Νέο πλαίσιο μέτρων στεγαστικής αρωγής και λοιπών ενισχύσεων μετά από φυσικές καταστροφές, βελτίωση πλαισίου κρατικής αρωγής και ιδιωτικής ασφάλισης επιχειρήσεων έναντι φυσικών καταστροφών - Τροποποιήσεις ν. 4797/2021 και ν. 5116/2024», επιχειρεί να αναμορφώσει τη διαδικασία στήριξης των πληγέντων, με στόχο ταχύτερες, πιο αποτελεσματικές και διαφανείς διαδικασίες.
Τι αλλάζει στη στεγαστική αρωγή
Με τις νέες διατάξεις προσδιορίζονται με μεγαλύτερη σαφήνεια οι προϋποθέσεις εφαρμογής του νέου πλαισίου, οι δικαιούχοι της στεγαστικής αρωγής και τα ανώτατα ποσά που μπορούν να λάβουν.
Παράλληλα, προβλέπεται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις η δυνατότητα συγκυρίου ενός πληγέντος ακινήτου να λάβει το σύνολο της προβλεπόμενης ενίσχυσης για την επισκευή ή την ανακατασκευή του κτιρίου. Παράλληλα, αποσαφηνίζονται οι περιπτώσεις στις οποίες δεν μπορεί να χορηγηθεί η σχετική ενίσχυση.
Αναδιαμορφώνονται επίσης οι όροι για την καταβολή πρώτης αρωγής έναντι της στεγαστικής συνδρομής σε περιπτώσεις σοβαρών και εκτεταμένων ζημιών. Από τη συγκεκριμένη διαδικασία εξαιρούνται τα κτίρια που εξακολουθούν να είναι κατάλληλα για χρήση.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη αφορά και το φορολογικό καθεστώς της στεγαστικής αρωγής. Καθιερώνεται οριζόντια η προστασία των σχετικών ποσών από φορολόγηση και κατάσχεση, ενώ αντίστοιχο αφορολόγητο και ακατάσχετο καθεστώς προβλέπεται και για τις ασφαλιστικές αποζημιώσεις που καταβάλλονται σε πληγέντες.
Για τις εγκαταστάσεις ασφαλισμένων επιχειρήσεων διευκρινίζεται ότι η κρατική στεγαστική αρωγή θα αφορά αποκλειστικά το μέρος της ζημιάς που δεν καλύπτεται από την ασφαλιστική εταιρεία.
Ενιαία ηλεκτρονική διαδικασία μέσω του «e-Άδειες»
Το νέο πλαίσιο προβλέπει μία ενιαία διαδικασία για την αναγνώριση των δικαιούχων και τη χορήγηση στεγαστικής αρωγής. Η διαδικασία θα πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω του πληροφοριακού συστήματος «e-Άδειες».
Παράλληλα, καθορίζονται αναλυτικά τα στάδια καταβολής της ενίσχυσης, ανάλογα με την περίπτωση, όπως η ανακατασκευή κτιρίου, η επισκευή πληγέντος ακινήτου ή η αυτοστέγαση. Για κάθε στάδιο προβλέπονται υποχρεωτικοί έλεγχοι, ώστε να διασφαλίζεται η ορθή αξιοποίηση των κρατικών ενισχύσεων.
Νέες ρυθμίσεις για τις λοιπές οικονομικές ενισχύσεις
Αλλαγές προβλέπονται και στις υπόλοιπες μορφές στήριξης των πολιτών που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές. Μεταξύ άλλων, επανακαθορίζεται το πλαίσιο για την επιδότηση συγκατοίκησης, με τη θέσπιση νέου ανώτατου ορίου.
Σε ό,τι αφορά τις εφάπαξ οικονομικές ενισχύσεις, όπως αυτές για την αντικατάσταση οικοσκευής και την κάλυψη βασικών βιοτικών αναγκών, διευρύνεται η δυνατότητα χορήγησής τους ώστε να καλύπτονται και απλές επισκευές σε βοηθητικούς χώρους, μαζί με τον απαραίτητο εξοπλισμό τους.
Παράλληλα, δημιουργείται ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα, μέσω της οποίας θα πραγματοποιείται στο εξής η διαδικασία καταβολής των συγκεκριμένων εφάπαξ ενισχύσεων.
Ρυθμίσεις για τους οικίσκους προσωρινής στέγασης
Το νομοσχέδιο θέτει επίσης κανόνες για τη διαχείριση των ενιαία μεταφερόμενων οικίσκων που χρησιμοποιούνται για την προσωρινή στέγαση πολιτών οι οποίοι έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές.
Προβλέπεται η δυνατότητα παραχώρησής τους στους δήμους, υπό συγκεκριμένους όρους και για καθορισμένο χρονικό διάστημα. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα παραχώρησης μεταχειρισμένων ή ακατάλληλων για προσωρινή στέγαση οικίσκων σε δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς που ασκούν κοινωφελή δραστηριότητα.
Σε περίπτωση που οι οικίσκοι δεν επιστραφούν εγκαίρως ή δεν επιστραφούν σύμφωνα με τους προβλεπόμενους όρους, προβλέπονται διοικητικές κυρώσεις αλλά και καταλογισμός των σχετικών δαπανών.
Τι προβλέπεται για τα δημόσια κτίρια
Για τις ζημιές που προκαλούνται από φυσικές καταστροφές σε κτίρια του Δημοσίου, το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι η στεγαστική αρωγή μπορεί να καλύψει το σύνολο της επιφάνειας του πληγέντος κτιρίου, εφόσον η αποκατάστασή του δεν αποτελεί αρμοδιότητα άλλου δημόσιου φορέα.
Παράλληλα, καθορίζονται διαδικασίες για τη διενέργεια τακτικών και έκτακτων ελέγχων στους υποψήφιους δικαιούχους. Δήμοι και Περιφέρειες θα υποχρεούνται να διατηρούν τα απαραίτητα στοιχεία και τους σχετικούς φακέλους για το προβλεπόμενο χρονικό διάστημα.
Ρυθμίζεται επίσης η διαδικασία με την οποία ένας δικαιούχος μπορεί να χάσει το δικαίωμα στην ενίσχυση, καθώς και ο τρόπος επιστροφής ποσών που καταβλήθηκαν χωρίς να δικαιολογούνται, τα οποία θα αντιμετωπίζονται ως δημόσια έσοδα.
Ειδική πρόβλεψη για Προβάλινθο και Αμπελούπολη
Ιδιαίτερες ρυθμίσεις περιλαμβάνονται για την αποκατάσταση κτιρίων στους οικισμούς Προβάλινθος και Αμπελούπολη, οι οποίοι επλήγησαν από τις καταστροφικές πυρκαγιές της 23ης και 24ης Ιουλίου 2018.
Για τους συγκεκριμένους οικισμούς προβλέπεται νέα προθεσμία υποβολής αιτήσεων για στεγαστική αρωγή, ενώ παράλληλα ενεργοποιούνται επιμέρους διατάξεις της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 28ης Ιουλίου 1978.
Ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών
Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση, βασικός στόχος του νομοσχεδίου είναι ο εκσυγχρονισμός του συστήματος κρατικής και στεγαστικής αρωγής, ώστε οι πολίτες που δοκιμάζονται από φυσικές καταστροφές να λαμβάνουν τη στήριξη της Πολιτείας με μεγαλύτερη ταχύτητα και αποτελεσματικότητα.
Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπεται η δημιουργία αυτοτελούς τμήματος που θα είναι αρμόδιο για τη διενέργεια των ελέγχων του άρθρου 21 του ν. 4797/2021. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να διασφαλιστεί μεγαλύτερη ανεξαρτησία της υπηρεσιακής μονάδας που πραγματοποιεί τους ελέγχους.
Παράλληλα, οι Περιφέρειες θα πρέπει να διατηρούν όλα τα αναγκαία στοιχεία για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δέκα ετών, προκειμένου να είναι δυνατή η αποτελεσματική διενέργεια των προβλεπόμενων ελέγχων.
Τέλος, τροποποιείται η σύνθεση του Παρατηρητηρίου Ιδιωτικής Ασφάλισης έναντι Φυσικών Καταστροφών και αποσαφηνίζεται ο τρόπος με τον οποίο θα ελέγχεται η συμμόρφωση των επιχειρήσεων με την υποχρέωση ασφάλισης, στο πλαίσιο εφαρμογής των μέτρων κρατικής αρωγής.
Η συζήτηση και επεξεργασία του νομοσχεδίου αναμένεται να ξεκινήσει την προσεχή Πέμπτη στη Διαρκή Κοινοβουλευτική Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου.
