Σούπερ μάρκετ: Ο τζίρος αυξάνεται αλλά οι αλυσίδες… μειώνονται - Έρχεται νέος κύκλος εξαγορών
Νέο κύμα συγκέντρωσης που θα οδηγήσει σταδιακά σε ακόμα μικρότερο αριθμό μεγάλων και μεσαίων αλυσίδων στη χώρα αναμένουν οι εκπρόσωποι της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας στα επόμενα χρόνια.
Snapshot
- Ο κλάδος των σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα αναμένεται να μειωθεί σε αριθμό αλυσίδων λόγω των χαμηλών περιθωρίων κέρδους, που το 2025 έφτασαν το 1,39%, τη χαμηλότερη πανευρωπαϊκά.
- Το 2025, ο κύκλος εργασιών των περίπου 40 αλυσίδων ήταν €13,6 δισ., με λειτουργικά έξοδα €3,4 δισ. και κέρδη προ φόρων €189 εκατ., ενώ οι τιμές τροφίμων παρουσίασαν συγκρατημένη αύξηση πληθωρισμού στο 0,53%.
- Οι καταναλωτές θεωρούν βασική προτεραιότητα τις χαμηλές τιμές και τις προσφορές, με το 69% να ζητά χαμηλότερες καθημερινές τιμές και το 37% περισσότερες προσφορές.
- Ο κλάδος επενδύει στην τεχνολογία, την τεχνητή νοημοσύνη και τους αυτοματισμούς για βελτίωση της λειτουργίας και της αγοραστικής εμπειρίας, παρά τις πιέσεις στα περιθώρια κέρδους.
- Τα σούπερ μάρκετ είναι σημαντικός εργοδότης με 125.000 εργαζόμενους και συνεισφέρουν στο 5,6% του ΑΕΠ, ενώ ενισχύουν την εγχώρια παραγωγή με 9 στους 10 προμηθευτές να είναι ελληνικές επιχειρήσεις.
Ο κυριότερος λόγος που η συγκεκριμένη αγορά οδηγείται σε όλο και λιγότερους «παίκτες» είναι τα συνεχώς χαμηλότερα περιθώρια κέρδους με τα οποία καλείται να επιβιώσει ο κλάδος. Το 2025 υποχώρησαν στα επίπεδα του 1,39% ποσοστό που αποτελεί την χειρότερη επίδοση πανευρωπαϊκά.
Ταυτόχρονα τα λειτουργικά έξοδα των σούπερ μάρκετ «τρέχουν» κάθε χρόνο με πολύ υψηλότερο ρυθμό από τις πωλήσεις. Πρόκειται δηλαδή, σύμφωνα πάντα με τους εκπροσώπους της ΕΣΕ για συνθήκες οριακής επιβίωσης των επιχειρήσεων στο οργανωμένο λιανεμπόριο καθώς με βάση τα διεθνή δεδομένα ένα σούπερ μάρκετ για να είναι βιώσιμο θα πρέπει να έχει καθαρό περιθώριο κέρδους τουλάχιστον στο 3%.
Όπως ανέφεραν ο πρόεδρος της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας, Γιάννης Μασούτης, και ο αντιπρόεδρος της Ένωσης, Αριστοτέλης Παντελιάδης στο πλαίσιο της ετήσιας Συνέντευξης Τύπου της ΕΣΕ, «το πιθανότερο είναι ότι σε λίγα χρόνια αν ξαναμετρηθούμε εδώ θα είμαστε λιγότεροι».
Παρόλα αυτά ο κύκλος εργασιών των περίπου 40 αλυσίδων που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά διαμορφώθηκε το 2025 στα €13,6 δισ., τα λειτουργικά έξοδα στα €3,4 δισ. και τα κέρδη προ φόρων στα €189 εκατ.
Την ίδια στιγμή, συγκρατημένη παραμένει η εικόνα των τιμών στο οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων.
Με βάση τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, ο πληθωρισμός τροφίμων στα σούπερ μάρκετ διαμορφώθηκε τον Οκτώβριο στο 0,53%, έναντι 2,1% βάσει ΕΛΣΤΑΤ και 1,60% βάσει Eurostat. Στην εξέλιξη αυτή συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, ο έντονος ανταγωνισμός μεταξύ των αλυσίδων, οι προσφορές, τα προγράμματα πιστότητας και η διεύρυνση των επιλογών σε διαφορετικά επίπεδα τιμών, μέσα από τα οποία ο κλάδος επιδιώκει καθημερινά να προσφέρει μεγαλύτερη αξία στον καταναλωτή.
Οι προκλήσεις του κλάδου στο μέλλον και οι προτεραιότητες των καταναλωτών
Στη συνέχεια, ο Πρόεδρος του ΙΕΛΚΑ, Καθηγητής κ. Γεώργιος Δουκίδης, παρουσίασε τις «11+1 Προκλήσεις για το Σούπερ Μάρκετ του 2035», καθώς και βασικά ευρήματα από την Πανελλαδική Έρευνα για την εμπιστοσύνη και την αντίληψη του κοινού για τον κλάδο των σούπερ μάρκετ.
Οι αλλαγές στην καταναλωτική συμπεριφορά, η τεχνητή νοημοσύνη, οι νέες ανάγκες σε ανθρώπινο δυναμικό και δεξιότητες, καθώς και οι περιβαλλοντικές απαιτήσεις διαμορφώνουν ένα νέο περιβάλλον για το οργανωμένο λιανεμπόριο. Σε αυτό το πλαίσιο, η εμπιστοσύνη του καταναλωτή αναδεικνύεται σε μία από τις βασικές προκλήσεις για την επόμενη ημέρα του κλάδου.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η έρευνα αποτυπώνει τις προσδοκίες των καταναλωτών από τα σούπερ μάρκετ, με τις προσιτές τιμές και τις προσφορές να βρίσκονται στο επίκεντρο.
Συγκεκριμένα, το 69% των καταναλωτών θέτει ως βασική προτεραιότητα τις χαμηλότερες καθημερινές τιμές, το 37% ζητά περισσότερες και μεγαλύτερες προσφορές, ενώ το 56% αναγνωρίζει ότι μία αύξηση τιμής μπορεί να είναι δικαιολογημένη όταν αυξάνεται το κόστος παραγωγής.
Ως βασική αξία του κλάδου αναγνωρίζονται κυρίως η μεγάλη ποικιλία προϊόντων (35%), η πρόσβαση σε χαμηλότερες τιμές έναντι άλλων καναλιών αγορών (26%) και η ευκολία των αγορών (17%).
Ο καταναλωτής σταθερά στο επίκεντρο της επόμενης ημέρας του κλάδου
Ο Αντιπρόεδρος της ΕΣΕ, Αριστοτέλης Παντελιάδης, σημείωσε ότι η ελληνική αγορά σούπερ μάρκετ βρίσκεται σε περίοδο ωρίμανσης και μετασχηματισμού, με σταθερή προτεραιότητα τη δημιουργία περισσότερης αξίας για τον καταναλωτή. Σε ένα περιβάλλον πίεσης του διαθέσιμου εισοδήματος, ο ανταγωνισμός μεταξύ των αλυσίδων, οι προσφορές και η μεγαλύτερη λειτουργική αποτελεσματικότητα αποτελούν βασικά εργαλεία για τη στήριξη του καθημερινού καλαθιού. Παράλληλα, η τεχνολογία, η τεχνητή νοημοσύνη και οι αυτοματισμοί δημιουργούν νέες δυνατότητες για αποτελεσματικότερη λειτουργία και καλύτερη αγοραστική εμπειρία γι’ αυτό και ο κλάδος αρχίζει να επενδύει σ’ αυτά.
Το περιθώριο κέρδους του κλάδου παρουσίασε περαιτέρω μείωση το 2025, μία τάση που αν συνεχιστεί καθιστά τη βιωσιμότητα ορισμένων επιχειρήσεων αμφίβολη. Το περιθώριο αυτό είναι σημαντικά μικρότερο από εκείνο αλυσίδων του εξωτερικού και καταδεικνύει ότι τα σούπερ μάρκετ όχι μόνο δεν έχουν συμβάλει στην αύξηση των τιμών, αλλά αντίθετα με σημαντικό κόστος έχουν συγκρατήσει όσο το δυνατόν τις όποιες αυξήσεις του κόστους των προϊόντων. Όπως ανέφερε, για το 2027 είναι ακόμη νωρίς για ασφαλείς προβλέψεις ως προς την πορεία των τιμών, ωστόσο ο κλάδος παραμένει συγκρατημένα αισιόδοξος και συνεχίζει να επενδύει στην επόμενη ημέρα της εξυπηρέτησης του καταναλωτή.
Ισχυρό οικονομικό και κοινωνικό αποτύπωμα
Ο Γενικός Διευθυντής της ΕΣΕ, κ. Απόστολος Πεταλάς, ανέδειξε στη συνέχεια την οικονομική διάσταση αυτής της καθημερινής παρουσίας, επισημαίνοντας ότι η ανάπτυξη και η βιωσιμότητα του οργανωμένου λιανεμπορίου συνδέονται άμεσα με τη δυνατότητα του κλάδου να συνεχίζει να επενδύει και να δημιουργεί αξία για τον καταναλωτή.
Παρά το ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον και τις πιέσεις στο λειτουργικό κόστος, οι επενδύσεις συνεχίζονται με υψηλή ένταση, με €660 εκατ. μόνο το 2025 και €3,8 δισ. συνολικά την τελευταία δεκαετία, ενισχύοντας την παραγωγικότητα και τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να εξυπηρετούν καλύτερα τον καταναλωτή.
Αντίστοιχα, ο κ. Πεταλάς ανέφερε πως στην περίοδο 2023-2025 η συνολική αξία των προωθητικών ενεργειών του κλάδου ανήλθε σε περίπου €5 δισ. Παράλληλα, ο κ. Πεταλάς ανέδειξε την αξία που προσφέρει το οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων στην οικονομία και την κοινωνία.
Ο κλάδος αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους εργοδότες της χώρας, με 125.000 εργαζομένους σε περισσότερα από 3.800 καταστήματα, ενώ συνδέεται άμεσα με την εγχώρια παραγωγή, καθώς 9 στους 10 προμηθευτές είναι ελληνικές επιχειρήσεις.
Η συνολική συνεισφορά του στην ελληνική οικονομία εκτιμάται στο 5,6% του ΑΕΠ, με το 40% των εργαζομένων να απασχολείται εκτός Αττικής και Θεσσαλονίκης, το 62% να είναι γυναίκες και το 38% άνω των 50 ετών.