Μητσοτάκης στον ΟΗΕ: «Δεν μπορεί να υπάρξει πρόοδος με απειλές πολέμου»– Μηνύματα για Τουρκία, Κύπρo

Snapshot

• Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε την ανάγκη σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου και της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας στην επίλυση των ελληνοτουρκικών διαφορών.
• Τόνισε ότι δεν μπορεί να υπάρξει πρόοδος με απειλές πολέμου και μονομερείς ενέργειες που αμφισβητούν τη διεθνή έννομη τάξη.
• Αναφέρθηκε στην ανάγκη επανέναρξης ουσιαστικών διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό, καταδικάζοντας την παραμονή της τουρκικής κατοχής ως παράβαση του Διεθνούς Δικαίου.
• Επισήμανε τους κινδύνους της ανεξέλεγκτης ανάπτυξης της Τεχνητής Νοημοσύνης και κάλεσε σε αυστηρούς διεθνείς κανόνες και ρυθμιστικό πλαίσιο, ζητώντας συνεργασία κυρίως με τις ΗΠΑ.
• Υπογράμμισε τη σημασία της Ελλάδας ως πυλώνα σταθερότητας και γεωπολιτικής γέφυρας στην ευρύτερη περιοχή, με έμφαση στη θαλάσσια ασφάλεια και τη συνεργασία με χώρες της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου.

Snapshot powered by AI

Με αναφορά στον ρόλο της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη άνοιξε την ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ο ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

«Αποτελεί μεγάλη τιμή για εμένα να απευθύνομαι στη Γενική Συνέλευση για όγδοη φορά ως Πρωθυπουργός της Ελλάδας», είπε, υπενθυμίζοντας ότι η χώρα πλησιάζει στο τέλος του δεύτερου έτους της θητείας της στο Συμβούλιο Ασφαλείας και ετοιμάζεται να αναλάβει εκ νέου την προεδρία του τον επόμενο μήνα.

Ο πρωθυπουργός περιέγραψε ένα διεθνές περιβάλλον σαφώς πιο ασταθές σε σχέση με έναν χρόνο πριν, με περισσότερες συγκρούσεις, βαθύτερες εντάσεις και ολοένα μεγαλύτερη πίεση στους κανόνες που επί δεκαετίες συγκρατούσαν τις διακρατικές αντιπαραθέσεις.

Δίκαιο της Θάλασσας και ασφάλεια της ναυσιπλοΐας

Από τα πρώτα σημεία της ομιλίας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

«Με 172 συμβαλλόμενα μέρη, η UNCLOS παρέχει το δεσμευτικό νομικό πλαίσιο εντός του οποίου οι διαφορές μπορούν να επιλύονται ειρηνικά και όχι με τη χρήση βίας», ανέφερε.

Συνέδεσε το Δίκαιο της Θάλασσας με όσα συμβαίνουν σήμερα σε κρίσιμες θαλάσσιες οδούς, από τα Στενά του Ορμούζ και την Ερυθρά Θάλασσα έως τον Ινδο-Ειρηνικό. Εμπορικά πλοία γίνονται στόχοι και ζωτικής σημασίας δίαυλοι μετατρέπονται σε μέσα γεωπολιτικής πίεσης, με συνέπειες στις αγορές ενέργειας και στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στη συμμετοχή της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «ASPIDES» στην Ερυθρά Θάλασσα, προαναγγέλλοντας ότι η θαλάσσια ασφάλεια θα παραμείνει ψηλά στις προτεραιότητες της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας.

«Είμαστε γεφυροποιοί, όχι ταραχοποιοί»

Περνώντας στον ρόλο της Ελλάδας στην περιοχή, ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε τη γεωγραφική θέση της χώρας ως φυσική γέφυρα μεταξύ Ευρώπης, Ανατολικής Μεσογείου, Μέσης Ανατολής και Κόλπου.

Χαρακτήρισε την Ελλάδα «πυλώνα σταθερότητας, συνδεσιμότητας και ειρήνης» και αναφέρθηκε στις στρατηγικές συνεργασίες με το Ισραήλ, την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν και το Κατάρ.

«Είμαστε γεφυροποιοί, όχι ταραχοποιοί», είπε, περιγράφοντας παράλληλα μια εποχή «τεκτονικών γεωπολιτικών αλλαγών».

Γάζα: «Κανέναν ρόλο» για τη Χαμάς

Στη Μέση Ανατολή, ο πρωθυπουργός ζήτησε την αποτελεσματική εφαρμογή του σχεδίου ειρήνης για τη Γάζα και την παράδοση των όπλων από τη Χαμάς.

«Δεν μπορεί να έχει οποιονδήποτε ρόλο -επαναλαμβάνω: κανέναν ρόλο- στο μέλλον της Γάζας», τόνισε.

Για την επόμενη ημέρα, υποστήριξε ότι οι ίδιοι οι Παλαιστίνιοι πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη για το μέλλον της Γάζας και επανέλαβε τη θέση της Ελλάδας υπέρ της λύσης των δύο κρατών, με Ισραήλ και Παλαιστίνη να συνυπάρχουν με ειρήνη και ασφάλεια.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξέφρασε παράλληλα βαθιά ανησυχία για τη Δυτική Όχθη, σημειώνοντας ότι δεν μπορεί να επιτραπεί η συνέχιση ενεργειών που είναι παράνομες βάσει του Διεθνούς Δικαίου και υπονομεύουν τη βιωσιμότητα ενός μελλοντικού παλαιστινιακού κράτους.

Λίβανος, Συρία, Λιβύη και ορθόδοξη χριστιανική μειονότητα

Για τον Λίβανο, έκανε λόγο για πραγματική ευκαιρία οικοδόμησης μιας ειρήνης με διάρκεια, τάχθηκε υπέρ ενός κυρίαρχου και ενωμένου λιβανέζικου κράτους και στήριξε τις προσπάθειες της κυβέρνησης να αποκαταστήσει τον αποκλειστικό έλεγχο του κράτους ως προς την κατοχή όπλων.

Στη Συρία, έδωσε ιδιαίτερο βάρος στην προστασία των θρησκευτικών και εθνοτικών κοινοτήτων. Όπως είπε, η σταθερότητα στη Μέση Ανατολή προϋποθέτει μια συμπεριληπτική Συρία, απαλλαγμένη από ξένες παρεμβάσεις και περιφερειακές αντιπαλότητες.

Ειδική ήταν η αναφορά στην ορθόδοξη χριστιανική μειονότητα, η οποία, όπως σημείωσε, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει βία από ισλαμιστές εξτρεμιστές.

Για τη Λιβύη, η Αθήνα χαιρετίζει τις προσπάθειες επανένωσης της χώρας και παραμένει, όπως είπε ο πρωθυπουργός, προσηλωμένη στην επίτευξη συμφωνίας για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών των δύο χωρών.

Το μήνυμα στην Τουρκία

Ιδιαίτερο βάρος είχε το σκέλος της ομιλίας για τις σχέσεις με την Τουρκία.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνώρισε ότι τα τελευταία τρία χρόνια έχει καταβληθεί προσπάθεια για αποκλιμάκωση, αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας.

Έθεσε, ωστόσο, ως σαφή βάση για την πορεία των σχέσεων τον «πλήρη σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και των αρχών των σχέσεων καλής γειτονίας».

«Δεν μπορούμε, άλλωστε, όπως έχω πει επανειλημμένα, να αλλάξουμε τη γεωγραφία, είναι το πεπρωμένο μας να ζούμε ο ένας δίπλα στον άλλον», ανέφερε.

Για τη διαφορά Αθήνας και Άγκυρας, επανέλαβε χωρίς αμφισημίες την ελληνική θέση:

«Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας παρέχει το μόνο θεσμικό πλαίσιο για την επίλυση της μοναδικής μακροχρόνιας διαφοράς μας, που αφορά την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών».

«Ουσιαστικός διάλογος» χωρίς απειλές πολέμου

Το επόμενο μήνυμα προς την Άγκυρα αφορούσε τις μονομερείς ενέργειες και τις απειλές χρήσης βίας.

«Ένας ουσιαστικός διάλογος δεν μπορεί να συνυπάρχει με μονομερείς ενέργειες που αμφισβητούν τη διεθνή έννομη τάξη, ούτε μπορεί να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με απειλές πολέμου ως απάντηση στην άσκηση νόμιμων δικαιωμάτων σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο», είπε.

Ο πρωθυπουργός πρόσθεσε ότι τέτοιες ενέργειες δεν οδηγούν σε επίλυση των διαφορών, αλλά αντίθετα τις επιδεινώνουν και δημιουργούν κινδύνους για τη σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής.

Κυπριακό: Η «ανοιχτή πληγή» 52 χρόνια μετά

Από τις ελληνοτουρκικές σχέσεις ο Κυριάκος Μητσοτάκης πέρασε απευθείας στο Κυπριακό, μιλώντας για μια «ανοιχτή πληγή» που παραμένει στην περιοχή.

«Έχουν περάσει 52 χρόνια από την παράνομη τουρκική εισβολή και τη συνεχιζόμενη κατοχή μέρους της Κύπρου. Μια κατάφωρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου», ανέφερε.

Χαρακτήρισε ακόμη την Κύπρο «λυδία λίθο» για την αξιοπιστία των Ηνωμένων Εθνών και την ικανότητά τους να εφαρμόζουν τα δικά τους ψηφίσματα.

Ο πρωθυπουργός επανέλαβε τη στήριξη της Αθήνας στις προσπάθειες του Αντόνιο Γκουτέρες για επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, με στόχο «την επανένωση της Κύπρου, απαλλαγμένης από δυνάμεις κατοχής».

Ουκρανία: «Η Ευρώπη δεν μπορεί να απουσιάζει»

Στον πόλεμο στην Ουκρανία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι η Ελλάδα παραμένει στο πλευρό του Κιέβου και καταδίκασε τις επιθέσεις εναντίον αμάχων και πολιτικών υποδομών.

Η διπλωματία, όπως είπε, πρέπει πλέον να οδηγήσει σε άμεση κατάπαυση του πυρός και σε μια ειρήνη που θα έχει διάρκεια και θα στηρίζεται στις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

«Η Ουκρανία πρέπει να έχει καθοριστικό λόγο για το δικό της μέλλον και η Ευρώπη δεν μπορεί να απουσιάζει από αυτές τις διαπραγματεύσεις», τόνισε.

Η προειδοποίηση για το Σουδάν

Ο πρωθυπουργός στάθηκε και στον πόλεμο στο Σουδάν, κάνοντας λόγο για μια «συγκλονιστική ανθρωπιστική καταστροφή» και για αναφορές περί εγκλημάτων πολέμου.

Ζήτησε να σταματήσουν οι ξένες παρεμβάσεις και να μην υπάρξει ατιμωρησία, ενώ τάχθηκε υπέρ μιας πολιτικής διαδικασίας με πρωταγωνιστές τους ίδιους τους Σουδανούς.

Προειδοποίησε μάλιστα ότι, εάν ο πόλεμος συνεχιστεί, η Ευρώπη μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με ένα νέο, μαζικό μεταναστευτικό κύμα.

Οικονομία: «Το χρέος μειώνεται ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη χώρα του ΟΟΣΑ»

Από τα διεθνή μέτωπα ο Κυριάκος Μητσοτάκης πέρασε στην ελληνική οικονομία, επιχειρώντας να συνδέσει την εσωτερική οικονομική ανθεκτικότητα με τη διεθνή ισχύ της χώρας.

Υπενθύμισε ότι πριν από επτά χρόνια η Ελλάδα έβγαινε ακόμη από μια οικονομική κρίση που είχε κοστίσει περισσότερο από το 25% του ΑΕΠ της. Σήμερα, είπε, η οικονομία αναπτύσσεται με υψηλότερο ρυθμό από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και προσελκύει σημαντικές ξένες επενδύσεις.

«Το δημόσιο χρέος μας μειώνεται ταχύτερα από ό,τι σε οποιαδήποτε άλλη χώρα του ΟΟΣΑ», ανέφερε.

Στάθηκε επίσης στις μεταρρυθμίσεις, στην ψηφιοποίηση του κράτους και στις πρόσφατες αναβαθμίσεις από διεθνείς οίκους αξιολόγησης, επισημαίνοντας ότι το κόστος δανεισμού της Ελλάδας βρίσκεται πλέον χαμηλότερα από αυτό τεσσάρων χωρών της G7.

Η αναφορά στον Μακρόν και η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης

Στο ευρωπαϊκό σκέλος της ομιλίας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε ειδική αναφορά στον Εμανουέλ Μακρόν και στη συνάντησή τους στη Ρωμαϊκή Αγορά της Αθήνας νωρίτερα μέσα στη χρονιά.

Όπως είπε, οι δύο ηγέτες συζήτησαν τη θέση της Ευρώπης σε ένα ρευστό γεωπολιτικό τοπίο και το πώς μπορεί να μετατρέψει τις σημερινές κρίσεις σε ευκαιρία για μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία και ανταγωνιστικότητα.

Ο πρωθυπουργός συνέδεσε τη συζήτηση αυτή με την ελληνική προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027.

Στόχος, όπως είπε, είναι μια Ευρώπη «πιο ανταγωνιστική, πιο ασφαλής, πιο ικανή να υπερασπιστεί τον εαυτό της και πιο αποτελεσματική στην προστασία των εξωτερικών της συνόρων».

Ενέργεια και συνδεσιμότητα

«Η συνδεσιμότητα είναι το απτό πρόσωπο της γεωπολιτικής», ήταν η φράση με την οποία ο πρωθυπουργός πέρασε στον ρόλο των ενεργειακών και ψηφιακών δικτύων, των λιμανιών και των θαλάσσιων μεταφορών.

Αναφέρθηκε ειδικά στο GREGY, που σχεδιάζεται να μεταφέρει καθαρή ηλεκτρική ενέργεια από την Αίγυπτο στην Ευρώπη, και στο Great Sea Interconnector, με στόχο τη σύνδεση των ευρωπαϊκών δικτύων με την Κύπρο και το Ισραήλ.

«Η γεωγραφία έχει σημασία», σημείωσε, παρουσιάζοντας ως στόχο της Αθήνας την ενίσχυση των δεσμών της Ευρώπης με τη Μέση Ανατολή, τον Κόλπο και τη Βόρεια Αφρική.

Υπενθύμισε ακόμη ότι πάνω από το 90% του παγκόσμιου εμπορίου πραγματοποιείται διά θαλάσσης, προειδοποιώντας ότι η συστηματική απειλή κατά της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας μπορεί να πλήξει ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία.

Τεχνητή Νοημοσύνη: Από τους Talking Heads στην ανεξέλεγκτη AI

Το τελευταίο και ένα από τα πιο εκτενή τμήματα της ομιλίας ήταν αφιερωμένο στην Τεχνητή Νοημοσύνη.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκίνησε με μια προσωπική αναφορά στους Talking Heads και στον στίχο «We are on a road to nowhere», τον οποίο χαρακτήρισε σχεδόν προφητικό τέσσερις δεκαετίες αργότερα.

Για πρώτη φορά, είπε, η ανθρωπότητα έχει δημιουργήσει μια τεχνολογία που θέτει υπό αμφισβήτηση την υπεροχή του ανθρώπινου νου.

«Μία ανεξέλεγκτη πρόοδος της τεχνητής νοημοσύνης, δίχως ρυθμιστικό πλαίσιο, εγκυμονεί κινδύνους που ενδεχομένως υπερβαίνουν κατά πολύ τα πιθανά οφέλη της», προειδοποίησε.

Οι προειδοποιήσεις των ίδιων των δημιουργών της AI

Ο πρωθυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι οι ίδιοι οι άνθρωποι που αναπτύσσουν τα πιο προηγμένα μοντέλα παραδέχονται πως γνωρίζουν μόνο ένα μικρό μέρος του τι ακριβώς συμβαίνει στο εσωτερικό τους.

Αναφέρθηκε ειδικά στην αναδρομική αυτοβελτίωση, δηλαδή στη δυνατότητα ενός συστήματος Τεχνητής Νοημοσύνης να δημιουργεί συνεχώς καλύτερες εκδοχές του εαυτού του.

Στην εξίσωση έβαλε επίσης τον κίνδυνο μαζικής απώλειας θέσεων εργασίας, τη συγκέντρωση πρωτοφανούς πλούτου στα χέρια λίγων και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η AI στην ίδια τη φύση των ανθρώπινων σχέσεων, ιδιαίτερα για τα παιδιά.

Ο συνδυασμός αυτός, προειδοποίησε, μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για «πολιτική και κοινωνική αναταραχή δίχως προηγούμενο».

«Αφελής» η αυτορρύθμιση των εταιρειών

Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν απέναντι στην ιδέα ότι οι ίδιες οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας μπορούν να θέσουν από μόνες τους τα αναγκαία όρια.

«Η ιδέα ότι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας θα καταλήξουν οικειοθελώς σε κάποια συμφωνία για αυτορρύθμιση της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης είναι αφελής», είπε.

Κατά τον πρωθυπουργό, τα οικονομικά οφέλη για όσους επικρατήσουν στην κούρσα της AI είναι τόσο μεγάλα ώστε δεν μπορεί η διεθνής κοινότητα να βασιστεί αποκλειστικά στην αυτοσυγκράτηση των εταιρειών.

Η σύγκριση με τα πυρηνικά

Για το είδος της ρύθμισης που θεωρεί αναγκαίο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έφερε ως ιστορικό προηγούμενο την πυρηνική τεχνολογία.

Υπενθύμισε ότι τις δεκαετίες του 1940 και του 1950 η αμερικανική κυβέρνηση επέβαλε αυστηρούς κανόνες σε μια τεχνολογία που μπορούσε να προσφέρει τεράστιες δυνατότητες, αλλά και να προκαλέσει καταστροφή.

«Το ίδιο πρέπει να συμβεί και τώρα. Και πρέπει να συμβεί γρήγορα», είπε.

Ζήτησε τα προηγμένα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης να υπόκεινται σε αδειοδότηση, με συγκεκριμένες απαιτήσεις για ασφάλεια, διαφάνεια και προσήλωση στις ανθρώπινες αξίες.

Παράλληλα, δήλωσε ότι λαμβάνει σοβαρά υπόψη τις εκκλήσεις στελεχών του κλάδου για εθελοντική παύση στην ανάπτυξη των μοντέλων, αλλά μόνο ως προσωρινό μέτρο μέχρι να δημιουργηθεί μια ισχυρή ρυθμιστική αρχή.

Το μήνυμα στις ΗΠΑ για την Τεχνητή Νοημοσύνη

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στo κλείσιμο της ομιλίας του, αναγνώρισε ότι για την αντιμετώπιση της πρόκλησης απαιτείται συνεργασία με την Κίνα και τον υπόλοιπο κόσμο, σημείωσε όμως ότι οι πιο κρίσιμες αποφάσεις θα ληφθούν πρωτίστως στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου αναπτύσσονται τα πιο προηγμένα μοντέλα AI.

«Η μεγάλη δύναμη συνεπάγεται μεγάλη ευθύνη. Ας ελπίσουμε ότι η χώρα που μας φιλοξενεί θα σταθεί στο ύψος των περιστάσεων», ήταν το μήνυμα με το οποίο έκλεισε την ομιλία του.

Διαβάστε επίσης