NASA: Το Perseverance «κοιτάζει» κάτω από την επιφάνεια του πλανήτη Άρη και φανερώνει τα μυστικά του

Snapshot

• Το ρομποτικό όχημα Perseverance της NASA συμπλήρωσε πέντε χρόνια εξερεύνησης στον Άρη,νύοντας σχεδόν 42 χιλιόμετρα και πραγματοποιώντας εκατοντάδες πειράματα.
• Οι γεωτρήσεις στον κρατήρα Jezero επιβεβαίωσαν την ύπαρξη παλαιάς λίμνης με λιμναία ιζήματα, ενώ το ραντάρ RIMFAX αποκάλυψε ομαλά, οριζόντια στρώματα ιζημάτων κάτω από την επιφάνεια.
• Το Perseverance κατέγραψε το 2022 μια ηλιακή έκλειψη από τον Φόβο με υψηλή λεπτομέρεια, χρησιμοποιώντας ειδικό ηλιακό φίλτρο στην κάμερά του Mastcam
• Z.
• Παρά τις επιτυχημένες δειγματοληψίες, το αρχικό σχέδιο επιστροφής των δειγμάτων στη Γη κρίθηκε πολύ δαπανηρό και επανεξετάζεται, με πιθανή εναλλακτική την επανδρωμένη αποστολή για συλλογή δειγμάτων από αστροναύτες.
• Τα δείγματα που συλλέχθηκαν φυλάσσονται σε σωλήνες από αποστειρωμένο ζαφείρι, θεωρούμενους εξαιρετικά ανθεκτικούς και ικανούς να διατηρηθούν στον Άρη για δεκαετίες.

Snapshot powered by AI

Ένα σημαντικό ορόσημο συμπλήρωσε το ρομποτικό όχημα Perseverance της NASA, κλείνοντας πρόσφατα πέντε χρόνια επιτυχημένης δραστηριότητας στον Κόκκινο Πλανήτη. Το υπερσύγχρονο ρομποτικό εργαστήριο έχει ήδη διανύσει 26,2 μίλια (περίπου 42 χιλιόμετρα) στην επιφάνεια του πλανήτη Άρη -απόσταση που ισοδυναμεί με έναν πλήρη αθλητικό μαραθώνιο. Έχοντας πραγματοποιήσει εκατοντάδες πειράματα, τα δεδομένα που έχει στείλει το rover έχουν αναβαθμίσει ριζικά την κατανόησή μας για τον Άρη.

Οι ανακαλύψεις στον κρατήρα Jezero και το αρχαίο δέλτα

Μέσω των γεωτρήσεων που πραγματοποίησε στον πυθμένα του κρατήρα Jezero, όπου και προσγειώθηκε, το Perseverance βοήθησε τους επιστήμονες να επιβεβαιώσουν ότι ο κρατήρας ήταν κάποτε γεμάτος με νερό, αφήνοντας λιμναία ιζήματα στη βάση του. Το 2022, το όχημα ανέβηκε από τον πυθμένα του κρατήρα προς το δέλτα, μια τεράστια έκταση ιζημάτων ηλικίας 3 δισεκατομμυρίων ετών που μοιάζει εντυπωσιακά με τα ποτάμια δέλτα της Γης.

Κατά την κίνησή του στο δέλτα, το ειδικό ραντάρ RIMFAX (Radar Imager for Mars’ Subsurface Experiment) εξέπεμπε κύματα ανά 10 εκατοστά, μετρώντας τους παλμούς που έκαναν αντανάκλαση από βάθος περίπου 20 μέτρων (65 ποδιών). Με τη βοήθεια αυτού του ραντάρ, οι επιστήμονες απέκτησαν τη δυνατότητα να «κοιτάξουν» κάτω από τα ιζήματα, αποκαλύπτοντας την κρυμμένη επιφάνεια του κρατήρα. Οι εικόνες έδειξαν ότι τα στρώματα των ιζημάτων είναι ομαλά και οριζόντια, ακριβώς όπως αυτά που σχηματίζονται στις λίμνες της Γης.

Την ίδια χρονιά, το ρομπότ κατέγραψε σε βίντεο μια αρειανή ηλιακή έκλειψη με τη συμμετοχή του μικρού φεγγαριού Φόβου. Αν και ο ακανόνιστος, σε σχήμα πατάτας, δορυφόρος δεν κρύβει εντελώς τον ήλιο, το θέαμα ήταν μοναδικό. Η κάμερα Mastcam-Z του Perseverance χρησιμοποίησε ένα ειδικό ηλιακό φίλτρο (που λειτουργεί σαν γυαλιά ηλίου) μειώνοντας την ένταση του φωτός, κάτι που επέτρεψε την καταγραφή της έκλειψης με ασύλληπτη λεπτομέρεια και χρώμα.

Μέχρι το τέλος του 2023, το Perseverance ολοκλήρωσε την εξερεύνηση του κρατήρα Jezero και στράφηκε στα πιο απομακρυσμένα σημεία του φαραγγιού, απ' όπου κάποτε έρεε το ποτάμι προς τη λίμνη. Πλούσια κοιτάσματα ανθρακικών αλάτων εντοπίστηκαν κατά μήκος των ορίων, ξεχωρίζοντας ακόμη και από τις δορυφορικές εικόνες.

«Επιλέξαμε τον κρατήρα Jezero ως σημείο προσγείωσης επειδή οι τροχιακές εικόνες έδειχναν ένα δέλτα — σαφή απόδειξη ότι μια μεγάλη λίμνη γέμιζε κάποτε τον κρατήρα. Μια λίμνη αποτελεί ένα δυνητικά κατοικήσιμο περιβάλλον και τα πετρώματα του δέλτα είναι ιδανικά για να "φυλακίσουν" στοιχεία αρχαίας ζωής ως απολιθώματα στο γεωλογικό αρχείο», εξήγησε ο επικεφαλής επιστήμονας του προγράμματος, Κεν Φάρλεϊ από το πανεπιστήμιο Caltech.

Γεωλογικός θησαυρός και το αδιέξοδο της επιστροφής

Τον Απρίλιο του 2025, το Perseverance συνέχισε τις εντατικές γεωλογικές του μελέτες με τον ταχύτερο ρυθμό από την έναρξη της αποστολής. Έχοντας ήδη φτάσει στο χείλος του κρατήρα, πραγματοποίησε σχεδόν 100 δειγματοληψίες. Μεταξύ των ευρημάτων περιλαμβάνονται μερικά από τα παλαιότερα πετρώματα που σχηματίστηκαν στον Άρη από λιωμένο μάγμα, καθώς και υπόγειοι ογκόλιθοι που βρίσκονται δίπλα σε καλοδιατηρημένα στρωματοποιημένα πετρώματα, τα οποία φαίνεται να έχουν σμιλευτεί από τρεχούμενο νερό — ένας πραγματικός γεωλογικός θησαυρός που ενδέχεται να περιέχει το αρχαιότερο δείγμα που έχει βρεθεί ποτέ.

Ωστόσο, παρά την επιτυχία του ρομπότ να ξεπεράσει το όριο του «μαραθωνίου», παραμένει το μεγάλο ερωτηματικό για το πώς αυτά τα αποθηκευμένα δείγματα θα επιστρέψουν στη Γη. Το αρχικό πλάνο της αποστολής (Sample Return) κρίθηκε ασύμφορο καθώς το κόστος του εκτοξεύθηκε στα 11 δισεκατομμύρια δολάρια. Αυτό ανάγκασε τη NASA να αναθεωρήσει πλήρως το σχέδιο και να ζητήσει νέες, πιο οικονομικές και ταχύτερες προτάσεις από την αεροδιαστημική βιομηχανία και την ακαδημαϊκή κοινότητα.

Στο πλαίσιο αυτό, ο διοικητής της NASA, Τζάρεντ Άιζακμαν, έριξε στο τραπέζι την ιδέα μιας επανδρωμένης αποστολής στον Άρη, όπου οι αστροναύτες θα μπορούσαν απλώς να συλλέξουν τα δείγματα με τα χέρια τους. Μια τέτοια αποστολή αποτελεί εξάλλου τον απώτερο στόχο της NASA και του βασικού της συμμάχου, της SpaceX, κάτι που θα καθιστούσε περιττή μια πανάκριβη ρομποτική αποστολή επιστροφής.

Τα δείγματα έχουν τοποθετηθεί σε σωλήνες από αποστειρωμένο ζαφείρι —επιφάνειες που έχουν χαρακτηριστεί ως οι «πιο καθαρές στο σύμπαν»— και ως εκ τούτου θεωρούνται εξαιρετικά ανθεκτικά, ικανά να αντέξουν για μερικές δεκαετίες στον Άρη, εκτός βέβαια αν κάποιος μετεωρίτης τα καταστρέψει.

*Με πληροφορίες από goodnewsnetwork

Διαβάστε επίσης