Χωρίς πόσα μέρη του σώματος μπορείτε να ζήσετε; Περισσότερα απ' όσα νομίζετε
Τα όργανα χωρίς τα οποία μπορείτε να ζήσετε και τι αλλάζει μετά την αφαίρεσή τους.
Το ανθρώπινο σώμα διαθέτει μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα απ' ό,τι πολλοί άνθρωποι συνειδητοποιούν. Ορισμένα όργανα μπορούν να αφαιρεθούν πλήρως, ενώ σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να αφαιρεθεί το ένα από ένα ζεύγος οργάνων.
Ωστόσο, το ότι «μπορείτε να ζήσετε χωρίς αυτό» δεν σημαίνει ότι το όργανο είναι άχρηστο ή ότι η αφαίρεσή του δεν έχει συνέπειες.
Χωρίς ποια όργανα μπορείτε να ζήσετε χωρίς ιδιαίτερο πρόβλημα;
Αρκετά όργανα μπορούν να αφαιρεθούν χωρίς να καθίσταται αδύνατη η φυσιολογική ζωή:
- Σκωληκοειδής απόφυση: Οι περισσότεροι συνήθως ζουν φυσιολογικά μετά από σκωληκοειδεκτομή. Η σκωληκοειδής απόφυση ενδέχεται να υποστηρίζει την λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και τα βακτήρια του εντέρου, αλλά δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση.
- Χοληδόχος κύστη: Αποθηκεύει τη χολή που παράγεται από το ήπαρ. Μετά την αφαίρεσή της, η χολή ρέει απευθείας στο έντερο και οι περισσότεροι μπορούν να επιστρέψουν σε μια φυσιολογική διατροφή.
- Σπλήνας: Άλλοι ιστοί μπορούν να αναλάβουν πολλές από τις λειτουργίες του, αλλά η απώλειά του αυξάνει τον δια βίου κίνδυνο σοβαρής λοίμωξης.
- Αμυγδαλές και αδενοειδείς εκβλαστήσεις (κρεατάκια): Αυτοί οι ιστοί του ανοσοποιητικού συστήματος μπορούν να αφαιρεθούν, όταν κρίνεται ιατρικά απαραίτητο, χωρίς να εμποδίζουν τη φυσιολογική ζωή.
- Μήτρα, ωοθήκες ή όρχεις: Αυτά τα αναπαραγωγικά όργανα γυναικών και αντρών δεν είναι απαραίτητα για την επιβίωση, αν και η αφαίρεσή τους μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα και τα επίπεδα των ορμονών.
- Παχύ έντερο: Μπορεί να αφαιρεθεί ολόκληρο το παχύ έντερο, αλλά η πέψη αλλάζει σημαντικά και ορισμένοι χρειάζονται ειλεοστομία ή άλλη χειρουργική ανακατασκευή.
- Στομάχι: Ενδεχομένως να χρειαστεί να αφαιρεθεί πλήρως λόγω καρκίνου. τότε ο οισοφάγος συνδέεται με το λεπτό έντερο, επιτρέποντας στην τροφή να παρακάμπτει το στομάχι που λείπει. Οι ασθενείς μπορούν να ζήσουν μετά από ολική γαστρεκτομή, αλλά συνήθως χρειάζονται μικρότερα γεύματα και διατροφική παρακολούθηση.
Από ποια ζεύγη οργάνων μπορείτε να χάσετε το ένα;
Ορισμένα όργανα παρέχουν επαρκή λειτουργική εφεδρεία, ώστε το ένα να μπορεί να επιτελέσει το έργο και των δύο:
- Ένας νεφρός: Οι περισσότεροι μπορούν να ζήσουν υγιείς με έναν μόνο λειτουργικό νεφρό, συμπεριλαμβανομένων των ζώντων δοτών νεφρού. Η νεφρική λειτουργία και η αρτηριακή πίεση πρέπει, ωστόσο, να παρακολουθούνται.
- Ένας πνεύμονας: Μπορεί να αφαιρεθεί ολόκληρος ο ένας πνεύμονας, όταν είναι απαραίτητο. Πολλοί προσαρμόζονται καλά, αν και η ικανότητα άσκησης ενδέχεται να είναι μειωμένη.
- Ένα μάτι ή ένα αυτί: Η απώλεια του ενός δεν απειλεί την επιβίωση, αν και η όραση, η αντίληψη του βάθους ή η ακοή μπορεί να επηρεαστούν.
Το ήπαρ διαφέρει. Δεν μπορεί να ζήσει κανείς χωρίς λειτουργικό ήπαρ, αλλά μπορεί να αφαιρεθεί ένα σημαντικό τμήμα του, καθώς ο εναπομείνας υγιής ιστός έχει τη δυνατότητα αναγέννησης.
Μήπως η φράση «ζω χωρίς αυτό» συνεπάγεται και απουσία επιπτώσεων;
Όχι. Ένα όργανο μπορεί να μην είναι απαραίτητο για την επιβίωση, ενώ επιτελεί σημαντικές λειτουργίες.
Η ζωή χωρίς σπλήνα αποτελεί καλό παράδειγμα. Ο σπλήνας συμβάλλει στην καταπολέμηση ορισμένων λοιμώξεων, επομένως τα άτομα, που έχουν υποβληθεί σε σπληνεκτομή διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρών βακτηριακών λοιμώξεων. Μπορεί να συσταθεί εμβολιασμός κατά του πνευμονιόκοκκου, του μηνιγγιτιδόκοκκου και του Haemophilus influenzae τύπου b, ενώ ορισμένοι ασθενείς ενδέχεται να χρειαστούν προληπτική χορήγηση αντιβιοτικών.
Αντίστοιχα, η ζωή με έναν νεφρό είναι συνήθως συμβατή με μια φυσιολογική καθημερινότητα, ωστόσο η προστασία του εναπομείναντος νεφρού καθίσταται ιδιαίτερα σημαντική. Σε περίπτωση ανεπάρκειας αυτού του νεφρού, απαιτείται αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση.
Χωρίς ποια όργανα είναι αδύνατο να ζήσει κανείς;
Ο εγκέφαλος (στο σύνολό του), η καρδιά, όλο το ζεύγος πνευμόνων και ολόκληρο το ήπαρ επιτελούν λειτουργίες, τις οποίες ο οργανισμός δεν μπορεί να αναπληρώσει από μόνος του. Η πλήρης νεφρική ανεπάρκεια είναι επίσης θανατηφόρα χωρίς αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση.
Η σύγχρονη ιατρική μπορεί ενίοτε να υποκαταστήσει τη λειτουργία ενός οργάνου, για παράδειγμα, η αιμοκάθαρση μπορεί να αναπληρώσει μέρος της λειτουργίας των νεφρών που έχουν υποστεί ανεπάρκεια. Αλλά αυτό διαφέρει σημαντικά από το να θεωρείται το όργανο «περιττό».
Συχνές Ερωτήσεις
Μπορεί κανείς να ζήσει χωρίς πάγκρεας;
Ναι, αλλά μόνο με σημαντική και δια βίου ιατρική αγωγή. Μετά από ολική παγκρεατεκτομή, ο ασθενής χρειάζεται ινσουλίνη, καθώς το σώμα δεν μπορεί πλέον να την παράγει, καθώς και θεραπεία υποκατάστασης παγκρεατικών ενζύμων για τη σωστή πέψη των τροφών.
Μπορεί κανείς να ζήσει χωρίς θυρεοειδή;
Ναι. Εντούτοις, εάν αφαιρεθεί πλήρως ο θυρεοειδής, απαιτείται γενικά δια βίου θεραπεία υποκατάστασης θυρεοειδικών ορμονών, ώστε να αντικατασταθούν οι ορμόνες, που θα παρήγαγε φυσιολογικά ο αδένας.
Μπορεί κανείς να ζήσει χωρίς ουροδόχο κύστη;
Ναι. Μετά την αφαίρεση της ουροδόχου κύστης, οι χειρουργοί μπορούν να δημιουργήσουν έναν εναλλακτικό τρόπο αποβολής ή αποθήκευσης των ούρων στο σώμα, όπως για παράδειγμα έναν ουρητηρικό πόρο (ουρητηροειλεοστομία) ή μια ανακατασκευασμένη δεξαμενή ούρων.
Συμπέρασμα
Ο ανθρώπινος οργανισμός διαθέτει εκπληκτική προσαρμοστικότητα. Οι άνθρωποι μπορούν να ζήσουν χωρίς σκωληκοειδή απόφυση, χοληδόχο κύστη, σπλήνα, στομάχι, παχύ έντερο ή αναπαραγωγικά όργανα, καθώς και με έναν μόνο νεφρό ή πνεύμονα.
Ωστόσο, το ότι ένα όργανο «δεν είναι απαραίτητο για την επιβίωση» δεν σημαίνει ότι είναι «ασήμαντο»: οι συνέπειες μπορεί να κυμαίνονται από σχεδόν μηδαμινές έως την ανάγκη για δια βίου ιατρική παρακολούθηση, διατροφικές αλλαγές ή λήψη προληπτικών μέτρων κατά των λοιμώξεων.
Πηγές:
