Κρίση πανικού ή κρίση άγχους; Πώς διαφέρουν και γιατί είναι σημαντικό

Και οι δύο καταστάσεις περιλαμβάνουν έντονα σωματικά και συναισθηματικά συμπτώματα, ωστόσο διαφέρουν στον τρόπο που ξεκινούν, πόσο διαρκούν και πώς ορίζονται ιατρικά.

Τι είναι μια κρίση πανικού;

Μια κρίση πανικού είναι μια ξαφνική έκρηξη έντονου φόβου ή δυσφορίας που κορυφώνεται σύντομα, συχνά μέσα σε λίγα λεπτά. Μπορεί να συμβεί χωρίς κάποια προφανή αιτία και μπορεί να είναι συντριπτική και τρομακτική.

Οι ιατρικές οδηγίες αναγνωρίζουν τις κρίσεις πανικού ως ένα συγκεκριμένο κλινικό συμβάν. Είναι επίσης ένα βασικό χαρακτηριστικό της διαταραχής πανικού, αν και μπορούν να εμφανιστούν και σε άλλες καταστάσεις.

Συνήθη συμπτώματα μιας κρίσης πανικού:

• ταχυκαρδία ή αίσθημα παλμών
• δύσπνοια
• πόνος ή σφίξιμο στο στήθος
• ζάλη
• τρέμουλο
• εφίδρωση
• ναυτία
• αίσθημα απώλειας ελέγχου ή επικείμενης καταστροφής

Επειδή αυτά τα συμπτώματα μπορεί να είναι σοβαρά και ξαφνικά, οι παθόντες μερικές φορές μπερδεύουν μια κρίση πανικού με καρδιακή προσβολή ή άλλη ιατρική έκτακτη ανάγκη.

Τι είναι η κρίση άγχους;

Σε αντίθεση με τις κρίσεις πανικού, ο όρος «κρίση άγχους» δεν αποτελεί επίσημη ιατρική διάγνωση. Είναι ένας συνηθισμένος τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι περιγράφουν περιόδους έντονου άγχους που συσσωρεύονται σταδιακά.

Μια κρίση άγχους συνήθως αναπτύσσεται ως απόκριση του οργανισμού σε έναν συγκεκριμένο παράγοντα άγχους, όπως μια δύσκολη κατάσταση, μια συνεχιζόμενη ανησυχία ή μια προσμονή ενός αγχωτικού γεγονότος.

Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

• επίμονη ανησυχία ή φόβο
• μυϊκή ένταση
• ανησυχία
• ευερεθιστότητα
• δυσκολία συγκέντρωσης
• κόπωση
• προβλήματα ύπνου

Η βασική διαφορά είναι ότι τα συμπτώματα άγχους συνήθως αυξάνονται σταδιακά και μπορούν να διαρκέσουν για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα, μερικές φορές ώρες ή και ημέρες.

Με μια ματιά: Οι διαφορές μεταξύ κρίσης πανικού και κρίσης άγχους

Παρόλο που κάποια συμπτώματα επικαλύπτονται, πολλά χαρακτηριστικά βοηθούν στη διάκριση των δύο καταστάσεων.

Αυτές οι διαφορές είναι σημαντικές, επειδή επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι κλινικοί γιατροί αξιολογούν τα συμπτώματα και προτείνουν θεραπεία.

Γιατί οι κρίσεις πανικού είναι τόσο έντονες σωματικά

Κατά τη διάρκεια μιας κρίσης πανικού, το σώμα ενεργοποιεί την λεγόμενη αντίδραση μάχης-ή-φυγής, έναν μηχανισμό επιβίωσης που έχει σχεδιαστεί για να βοηθά τους ανθρώπους να αντιδρούν στις απειλές.

Αυτή η αντίδραση απελευθερώνει ορμόνες του στρες, όπως η αδρεναλίνη, οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν:

• ταχύτερη αναπνοή
• αυξημένο καρδιακό ρυθμό
• αυξημένη εγρήγορση
• αλλαγές στη ροή του αίματος

Παρόλο που το σώμα αντιδρά σαν να αντιμετωπίζει κίνδυνο, η καθαυτή κρίση πανικού δεν είναι σωματικά επιβλαβής, αν και μπορεί να είναι εξαιρετικά δυσάρεστη.

Πότε το άγχος και οι κρίσεις πανικού επικαλύπτονται

Σε πολλές περιπτώσεις, το άγχος και ο πανικός συνδέονται. Το επίμονο άγχος μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα εμφάνισης κρίσης πανικού, ειδικά όταν τα επίπεδα στρες παραμένουν υψηλά με την πάροδο του χρόνου.

Τα άτομα με αγχώδεις διαταραχές μπορεί να εμφανίσουν:

• επαναλαμβανόμενες κρίσεις πανικού
• συνεχιζόμενη ανησυχία μεταξύ των επεισοδίων
• αυξημένη ευαισθησία στο στρες

Η κατανόηση αυτών των μοτίβων βοηθά τους κλινικούς γιατρούς να προσδιορίσουν εάν τα συμπτώματα μπορεί να σχετίζονται με διαταραχή πανικού, γενικευμένη διαταραχή άγχους ή άλλη πάθηση.

Πότε πρέπει να αναζητήσετε ιατρική συμβουλή

Το περιστασιακό άγχος είναι ένα φυσιολογικό μέρος της ζωής. Ωστόσο, τα συχνά ή σοβαρά επεισόδια πανικού ή άγχους μπορεί να σηματοδοτούν μια υποκείμενη ψυχική πάθηση που θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί με ψυχοθεραπεία.

Οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας μπορούν να προτείνουν προσεγγίσεις όπως:

• γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία
• τεχνικές διαχείρισης στρες
• αλλαγές στον τρόπο ζωής
• φαρμακευτική αγωγή όταν είναι απαραίτητο

Η αναζήτηση καθοδήγησης από έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό των πιο αποτελεσματικών στρατηγικών.

Συχνές Ερωτήσεις

Μπορεί μια κρίση πανικού να συμβεί κατά τη διάρκεια του ύπνου;

Ναι. Μερικοί βιώνουν νυχτερινές κρίσεις πανικού, οι οποίες εμφανίζονται κατά τη διάρκεια του ύπνου και προκαλούν το άτομο να ξυπνήσει ξαφνικά με συμπτώματα όπως ταχυπαλμία, εφίδρωση ή έντονο φόβο.

Είναι επικίνδυνες οι κρίσεις πανικού;

Οι κρίσεις πανικού δεν είναι σωματικά επικίνδυνες, αλλά μπορεί να είναι εξαιρετικά τρομακτικές. Ωστόσο, συμπτώματα όπως πόνος στο στήθος ή σοβαρή δυσκολία στην αναπνοή θα πρέπει να αξιολογούνται από γιατρό για να αποκλειστούν άλλες ιατρικές παθήσεις.

Μπορούν οι κρίσεις άγχους να μετατραπούν σε κρίσεις πανικού;

Σε ορισμένες περιπτώσεις, το παρατεταμένο άγχος ή το έντονο στρες μπορεί να κλιμακωθεί και να οδηγήσει σε κρίση πανικού. Ωστόσο, οι κρίσεις πανικού μπορούν επίσης να εμφανιστούν απροσδόκητα χωρίς σαφή αιτία.

Τι βοηθά να σταματήσει γρήγορα μια κρίση πανικού;

Στρατηγικές που μπορούν να βοηθήσουν στην μείωση των συμπτωμάτων πανικού περιλαμβάνουν αργή αναπνοή, τεχνικές γείωσης και εστίαση της προσοχής σε σωματικές αισθήσεις, όπως η αίσθηση των ποδιών στο έδαφος.

Συμπέρασμα

Οι κρίσεις πανικού και οι κρίσεις άγχους μπορεί να μοιάζουν πολύ, αλλά διαφέρουν με σημαντικούς τρόπους. Οι κρίσεις πανικού συνήθως εμφανίζονται ξαφνικά και φτάνουν στο μέγιστο της έντασής τους μέσα σε λίγα λεπτά, συχνά χωρίς προφανή αιτία. Οι κρίσεις άγχους, από την άλλη πλευρά, τείνουν να αναπτύσσονται σταδιακά και συνήθως συνδέονται με συνεχές άγχος ή ανησυχία.

Πηγές:
clevelandclinic.org
nih.gov
nhs.uk
apa.org
mayoclinic.org