Τι πρέπει να γνωρίζετε αν έχετε συγγενείς με υψηλή χοληστερόλη - 5 σημάδια

Η υψηλή χοληστερόλη συχνά συνδέεται με τη διατροφή και τον τρόπο ζωής, αλλά για ορισμένα άτομα, ξεκινά με τα γονίδιά τους.

Όταν η υψηλή χοληστερόλη υπάρχει στην οικογένεια, η LDL («κακή») χοληστερόλη μπορεί να παραμείνει υψηλή από την παιδική ηλικία ή την πρώιμη ενήλικη ζωή, αυξάνοντας τον κίνδυνο πρώιμης καρδιακής νόσου εάν δεν εντοπιστεί και δεν αντιμετωπιστεί.

Η πιο γνωστή κληρονομική μορφή είναι η οικογενής υπερχοληστερολαιμία. Επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο το σώμα καθαρίζει την LDL χοληστερόλη από το αίμα. Καθώς η LDL συσσωρεύεται, μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία πλάκας μέσα στις αρτηρίες.

Τι σημαίνει κληρονομική υψηλή χοληστερόλη;

Η κληρονομική υψηλή χοληστερόλη σημαίνει ότι ένα άτομο έχει γενετική τάση να έχει υψηλά επίπεδα LDL, ακόμη και με υγιεινή διατροφή, τακτική άσκηση και φυσιολογικό σωματικό βάρος.

Αυτό διαφέρει από την υψηλή χοληστερόλη που προκαλείται κυρίως από τον τρόπο ζωής, την ηλικία, το βάρος, τον διαβήτη, τυχόν νόσο του θυρεοειδούς ή ορισμένα φάρμακα. Στην πραγματική ζωή, και τα δύο μπορούν να αλληλεπικαλύπτονται: κάποιος μπορεί να κληρονομήσει έναν κίνδυνο χοληστερόλης και να επηρεάζεται ακόμα από τη διατροφή, το βάρος, το επίπεδο δραστηριότητας ή το κάπνισμα.

Η οικογενής υπερχοληστερολαιμία είναι ιδιαίτερα σημαντική επειδή η LDL χοληστερόλη είναι υψηλή για πολλά χρόνια, μερικές φορές από τη γέννηση. Αυτή η μακρά έκθεση είναι αυτή που αυξάνει τον κίνδυνο πρόωρης καρδιακής προσβολής, εγκεφαλικού επεισοδίου ή άλλης αρτηριακής νόσου.

Σημάδια ότι η υψηλή χοληστερόλη μπορεί να υπάρχει στην οικογένειά σας

Η υψηλή χοληστερόλη συνήθως δεν έχει εμφανή συμπτώματα, γι' αυτό και οι εξετάσεις είναι σημαντικές. Πολλοί ανακαλύπτουν το πρόβλημα μόνο μετά από μια εξέταση αίματος ρουτίνας ή αφότου ένας συγγενής υποστεί καρδιακή προσβολή σε νεαρή ηλικία.

Ενδείξεις ότι ίσως έχετε οικογενής υπερχοληστερολαιμία:

1. Πολύ υψηλή LDL χοληστερόλη, ειδικά σε νεαρή ηλικία
2. Ένας γονέας, αδελφός ή παιδί με πολύ υψηλή χοληστερόλη
3. Καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό επεισόδιο ή φραγμένες αρτηρίες σε συγγενείς σε νεότερες ηλικίες
4. Εναποθέσεις χοληστερόλης γύρω από τα μάτια ή στους τένοντες
5. Υψηλή χοληστερόλη παρά τον υγιή τρόπο ζωής

Τα σωματικά σημάδια δεν είναι πάντα εμφανή. Μια φυσιολογική εμφάνιση, φυσιολογικό βάρος και ένας ενεργός τρόπος ζωής δεν αποκλείουν την οικογενή υπερχοληστερολαιμία.

Γιατί η έγκαιρη διάγνωση είναι σημαντική

Ο κίνδυνος με την κληρονομική υψηλή χοληστερόλη δεν είναι μόνο το νούμερο στην εξέταση αίματος. Είναι ο αριθμός των ετών που οι αρτηρίες εκτίθενται σε υψηλή LDL.

Γι' αυτό η έγκαιρη ανίχνευση μπορεί να αλλάξει την πρόγνωση. Η έγκαιρη αντιμετώπιση της υψηλής LDL μπορεί να μειώσει τη συσσώρευση πλάκας και τον κίνδυνο πρώιμης καρδιαγγειακής νόσου.

Εάν κάποιος διαγνωστεί με οικογενή υπερχοληστερολαιμία θα πρέπει επίσης να ελεγχθούν και οι στενοί συγγενείς του. Αυτό θα βοηθήσει στον εντοπισμό των προσβεβλημένων συγγενών προτού αυτοί εμφανίσουν συμπτώματα ή καρδιακή νόσο.

Πώς αντιμετωπίζεται η οικογενής υπερχοληστερολαιμία;

Ο τρόπος ζωής εξακολουθεί να έχει σημασία, αλλά συχνά δεν είναι αρκετός από μόνος του. Τα άτομα με κληρονομική υψηλή χοληστερόλη συνήθως χρειάζονται φαρμακευτική αγωγή, για να μειώσουν την LDL σε ασφαλέστερα επίπεδα.

Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει:

• Υγιεινή για την καρδιά διατροφή με λιγότερα κορεσμένα λιπαρά
• Τακτική σωματική δραστηριότητα
• Αποχή από το κάπνισμα
• Διαχείριση του βάρους
• Φάρμακα μείωσης της χοληστερόλης, συχνά ξεκινώντας με στατίνες
• Επιπλέον φάρμακα εάν η LDL παραμένει υψηλή

Ορισμένα άτομα με πολύ σοβαρές κληρονομικές διαταραχές χοληστερόλης χρειάζονται εξειδικευμένη θεραπεία. Στόχος είναι η μακροπρόθεσμη μείωση της LDL, όχι ένας σύντομος «καθαρισμός της χοληστερόλης» ή ένα προσωρινό πρόγραμμα διατροφής.

Συχνές Ερωτήσεις

Γίνεται να έχω γενετική υψηλή χοληστερόλη ακόμα και εάν είμαι αδύνατος;

Ναι. Η κληρονομική υψηλή χοληστερόλη μπορεί να επηρεάσει άτομα οποιουδήποτε σωματικού μεγέθους. Ένα άτομο μπορεί να είναι λεπτό, δραστήριο και να έχει ακόμα πολύ υψηλή LDL λόγω του τρόπου με τον οποίο το σώμα του επεξεργάζεται τη χοληστερόλη.

Πρέπει να εξετάζονται τα παιδιά εάν ένας γονέας έχει οικογενή υπερχοληστερολαιμία;

Ναι. Ο έγκαιρος έλεγχος μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη δεκαετιών μη θεραπευμένης υψηλής χοληστερόλης.

Μπορεί η δίαιτα από μόνη της να διορθώσει την κληρονομική υψηλή χοληστερόλη;

Συνήθως όχι. Μια υγιεινή για την καρδιά διατροφή μπορεί να βοηθήσει, αλλά η οικογενής υπερχοληστερολαιμία συχνά απαιτεί φαρμακευτική αγωγή, επειδή το κύριο πρόβλημα είναι η γενετική κάθαρση της LDL, όχι απλώς η πρόσληψη τροφής.

Η υψηλή HDL ακυρώνει τη γενετική υψηλή LDL;

Όχι. Τα υγιή επίπεδα HDL δεν εξαλείφουν τον κίνδυνο πολύ υψηλής LDL. Οι αποφάσεις θεραπείας θα πρέπει να επικεντρώνονται στο πλήρες λιπιδαιμικό προφίλ και στον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Συμπέρασμα

Η υψηλή χοληστερόλη που υπάρχει στην οικογένεια μπορεί εύκολα να παραβλεφθεί επειδή συχνά δεν προκαλεί συμπτώματα. Τα βασικά προειδοποιητικά σημάδια είναι η πολύ υψηλή LDL, η πρώιμη καρδιακή νόσος σε συγγενείς ή η υψηλή χοληστερόλη παρά τον υγιεινό τρόπο ζωής.

Εάν υπάρχει υποψία για κληρονομική υψηλή χοληστερόλη, οι εξετάσεις έχουν σημασία όχι μόνο για το άτομο, αλλά και για την οικογένεια. Η έγκαιρη διάγνωση, η θεραπεία μείωσης της LDL και η μακροχρόνια παρακολούθηση μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού επεισοδίου.

Πηγές:
clevelandclinic.org (1)
clevelandclinic.org (2)
cdc.gov
heart.org
mayoclinic.org