Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας: Ποια μορφή είναι «σιωπηλός δολοφόνος» και ποια είναι ανίατη

Η ιογενής ηπατίτιδα μπορεί επί χρόνια να βλάπτει το συκώτι χωρίς εμφανή συμπτώματα. Γι' αυτό η Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας, που γιορτάζεται ετησίως στις 28 Ιουλίου, δεν είναι απλώς μια ημερομηνία ευαισθητοποίησης: είναι μια υπενθύμιση ότι οι λοιμώξεις που μπορούν να προληφθούν και να θεραπευτούν προκάλεσαν περίπου 1,3 εκατομμύρια θανάτους το 2024.

Το θέμα της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας είναι «Ηπατίτιδα: Ας την αναλύσουμε» και επικεντρώνεται στην άρση των οικονομικών, κοινωνικών και υγειονομικών εμποδίων, που εμποδίζουν τους ανθρώπους να εμβολιαστούν, να κάνουν εξετάσεις και να λάβουν θεραπεία. Ο Π.Ο.Υ. εκτιμά ότι 287 εκατομμύρια άνθρωποι ζούσαν με χρόνια ηπατίτιδα Β ή C το 2024, ωστόσο πολλοί δεν γνώριζαν καν ότι είχαν μολυνθεί.

Ποιοι είναι οι κύριοι τύποι ιογενούς ηπατίτιδας;

Ηπατίτιδα σημαίνει φλεγμονή του ήπατος.

• Οι ιοί Α και Ε συνήθως προκαλούν βραχυπρόθεσμες λοιμώξεις και συνήθως μεταδίδονται μέσω μολυσμένων τροφίμων ή νερού.
• Η ηπατίτιδα Β, C και D μπορεί να γίνει χρόνια και να οδηγήσει σε κίρρωση, ηπατική ανεπάρκεια και καρκίνο του ήπατος.
• Η ηπατίτιδα Β μεταδίδεται μέσω του αίματος και των σωματικών υγρών και μπορεί να περάσει από την μητέρα στο μωρό κατά τη γέννηση, αλλά ευτυχώς υπάρχει ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό εμβόλιο.
• Η ηπατίτιδα C μεταδίδεται κυρίως με το αίμα. Δεν υπάρχει εμβόλιο, αλλά η σύγχρονη αντιική θεραπεία μπορεί να την θεραπεύσει.
• Η ηπατίτιδα D εμφανίζεται μόνο σε άτομα που έχουν επίσης ηπατίτιδα Β και μπορεί να επιταχύνει την εξέλιξη της ηπατικής νόσου.

Τι πρέπει να κάνετε για να προστατευθείτε

Τα πιο σημαντικά βήματα είναι ο εμβολιασμός κατά της ηπατίτιδας Β, ο έγκαιρος έλεγχος και η θεραπεία.

Οι άνθρωποι πρέπει επίσης:

• να αποφεύγουν την κοινή χρήση βελονών, ξυραφιών και οδοντοβουρτσών, που μπορεί να περιέχουν αίμα
• να χρησιμοποιούν αποστειρωμένο εξοπλισμό για τατουάζ και piercing και
• να εφαρμόζουν πρακτικές ασφαλούς σεξ, όταν είναι πιθανή η έκθεση σε αίμα ή σωματικά υγρά

Η υγιεινή των τροφίμων και του νερού βοηθά στην πρόληψη της ηπατίτιδας Α και Ε. Άτομα που μπορεί να έχουν εκτεθεί, γεννήθηκαν σε χώρα όπου η ηπατίτιδα Β ή C είναι συχνή, έλαβαν μη ελεγμένα προϊόντα αίματος, έκαναν ένεση ναρκωτικών ή έχουν μη φυσιολογικές ηπατικές εξετάσεις θα πρέπει να ρωτήσουν γιατρό εάν και τι εξετάσεις είναι κατάλληλες για εκείνους.

Συχνές Ερωτήσεις

Ποια ηπατίτιδα ονομάζεται «σιωπηλός δολοφόνος»;

Η ηπατίτιδα C συχνά ονομάζεται σιωπηλός δολοφόνος, επειδή οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν λίγα ή καθόλου συμπτώματα μέχρι να αναπτυχθεί σημαντική ηπατική βλάβη. Η χρόνια ηπατίτιδα Β μπορεί επίσης να παραμείνει «σιωπηλή» για δεκαετίες, επομένως οι εξετάσεις έχουν μεγαλύτερη σημασία από την αναμονή για συμπτώματα.

Ποια ηπατίτιδα σκοτώνει πιο γρήγορα;

Δεν υπάρχει καθολικός «ταχύτερος» τύπος. Η ηπατίτιδα D θεωρείται η πιο σοβαρή μορφή χρόνιας ιογενούς ηπατίτιδας επειδή, σε άτομα με ηπατίτιδα Β, μπορεί να επιταχύνει την κίρρωση, τον καρκίνο του ήπατος και τον θάνατο που σχετίζεται με το ήπαρ. Η οξεία ηπατίτιδα Ε μπορεί επίσης να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Ποια ηπατίτιδα δεν θεραπεύεται;

Η χρόνια ηπατίτιδα Β συνήθως δεν θεραπεύεται με την τρέχουσα τυπική θεραπεία. Τα αντιικά φάρμακα μπορούν να καταστείλουν τον ιό, να προστατεύσουν το ήπαρ και να μειώσουν τον κίνδυνο κίρρωσης και καρκίνου, αλλά πολλοί ασθενείς χρειάζονται μακροχρόνια ή δια βίου θεραπεία.

Ποια ηπατίτιδα είναι η πιο θεραπεύσιμη;

Η ηπατίτιδα C είναι το πιο σαφές παράδειγμα μιας θεραπεύσιμης χρόνιας ιογενούς λοίμωξης. Οι σύντομες αγωγές άμεσης δράσης αντιικών δισκίων θεραπεύουν περισσότερο από το 95% των ατόμων που έχουν υποβληθεί σε θεραπεία. Η θεραπεία δεν δημιουργεί ανοσία, ωστόσο, επομένως η επαναμόλυνση παραμένει πιθανή.

Ποιες τροφές πρέπει να αποφεύγει ένα άτομο με ηπατίτιδα;

Δεν υπάρχει ενιαία λίστα «απαγορευμένων τροφών» για όποιον έχει ηπατίτιδα. Το αλκοόλ είναι η πιο σημαντική ουσία, που πρέπει να αποφεύγεται, επειδή προσθέτει περαιτέρω ηπατική βλάβη. Τα άτομα με κίρρωση μπορεί να χρειαστεί να περιορίσουν το νάτριο (αλάτι), ενώ όσοι πάσχουν από χρόνια ηπατική νόσο θα πρέπει να αποφεύγουν τα ωμά ή μη καλά μαγειρεμένα οστρακοειδή, επειδή μπορεί να προκληθεί σοβαρή βακτηριακή λοίμωξη. Τα μη ρυθμιζόμενα φυτικά συμπληρώματα θα πρέπει επίσης να συζητηθούν με γιατρό.

Συμπέρασμα

Η Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας 2026 μεταφέρει ένα ελπιδοφόρο μήνυμα: τα εργαλεία για την πρόληψη της ηπατίτιδας Β, για τη θεραπεία της ηπατίτιδας C και για την μείωση του καρκίνου του ήπατος υπάρχουν ήδη. Η εναπομένουσα πρόκληση είναι η παροχή εμβολιασμού, εξετάσεων και θεραπείας σε όλους όσους τα χρειάζονται πριν η σιωπηλή λοίμωξη γίνει μη αναστρέψιμη ασθένεια.

Πηγές:

• who.int
• hep.org.au
• who.int (1)
• who.int (2)
• who.int (3)