Καρδιά: Ένας «φυσιολογικός» ΔΜΣ μπορεί να κρύψει τον κίνδυνο — Η κοιλιά σας μπορεί να τον αποκαλύψει
Το μέγεθος της μέσης προβλέπει τον κίνδυνο για καρδιακή νόσο καλύτερα από τον ΔΜΣ μόνο του, σύμφωνα με μελέτη.
Ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια ως εργαλείο για την ταξινόμηση του υπερβολικού βάρους και της παχυσαρκίας, αλλά δεν μπορεί να δείξει πού αποθηκεύεται το σωματικό λίπος. Μια νέα μελέτη υποδηλώνει ότι η περίμετρος της μέσης μπορεί να αποκαλύψει καρδιαγγειακό κίνδυνο που ο ΔΜΣ μόνος του παραβλέπει.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι άτομα με «φυσιολογικό» ή απλά υπέρβαρο ΔΜΣ, αλλά μεγάλη περίμετρο μέσης ή αναλογία μέσης-ισχίων είχαν μεγαλύτερους κινδύνους για διάφορα καρδιαγγειακά συμβάντα. Το μήνυμα δεν είναι ότι ο ΔΜΣ είναι άχρηστος, αλλά ότι η κατανομή του λίπους προσθέτει σημαντικές πληροφορίες.
Τι διαπίστωσε η νέα μελέτη;
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο JACC, ανέλυσε πάνω από 260.000 ενήλικες και τους παρακολούθησε για περίπου 20 χρόνια. Οι ερευνητές συνέκριναν τον ΔΜΣ με την περίμετρο μέσης και την αναλογία μέσης-ισχίων στα εξής καρδιαγγειακά συμβάντα:
- καρδιακή προσβολή
- εγκεφαλικό επεισόδιο
- καρδιακή ανεπάρκεια
- κολπική μαρμαρυγή
- στεφανιαία νόσο
- καρδιαγγειακή θνησιμότητα
Μεταξύ των ατόμων που ταξινομούνταν ως «φυσιολογικού βάρους» βάσει του ΔΜΣ τους:
- το 5% είχε υψηλή περιφέρεια μέσης και
- το 18% είχε υψηλό περιφερικό βάρος μέσης
Μεταξύ εκείνων με «υπερβολικό βάρος» βάσει τους ΔΜΣ τους:
- το 39% είχε υψηλή περιφέρεια μέσης και
- το 40% είχε υψηλό περιφερικό βάρος μέσης
Τα άτομα με «φυσιολογικό» ή «υπέρβαρο» ΔΜΣ, αλλά με αυξημένη περίμετρο μέσης είχαν 15% έως 50% μεγαλύτερο κίνδυνο στα περισσότερα καρδιαγγειακά συμβάντα σε σύγκριση με άτομα με φυσιολογικό ΔΜΣ και μικρότερη περίμετρο μέσης.
Γιατί το μέγεθος της μέσης μπορεί να αποκαλύψει κίνδυνο που ο ΔΜΣ δεν λαμβάνει υπόψη;
Ο ΔΜΣ υπολογίζεται από το βάρος διαιρούμενο με το τετράγωνο του ύψους. Είναι χρήσιμος ως ένας γενικός δείκτης υγείας, αλλά δεν μπορεί να διακρίνει τους μυς από το λίπος ή να δείξει εάν το λίπος συγκεντρώνεται γύρω από την κοιλιά.
Αυτό έχει σημασία επειδή το σπλαχνικό λίπος βρίσκεται (βαθιά γύρω από τα κοιλιακά όργανα) συνδέεται με:
- αντίσταση στην ινσουλίνη
- φλεγμονή
- ανώμαλα λιπίδια του αίματος
- υψηλή αρτηριακή πίεση
- καρδιαγγειακές παθήσεις
Δύο άτομα μπορούν, επομένως, να έχουν παρόμοιο ΔΜΣ, αλλά εντελώς διαφορετικό προφίλ καρδιαγγειακού κινδύνου. Κάποιος με περισσότερο κοιλιακό λίπος μπορεί να φέρει μεγαλύτερο κίνδυνο απ’ ό,τι υποδηλώνει ο ΔΜΣ του, ενώ ένα μυώδες άτομο μπορεί να έχει υψηλό ΔΜΣ χωρίς τον ίδιο βαθμό περίσσειας λίπους.
Αυτό σημαίνει ότι ο ΔΜΣ πρέπει να εγκαταλειφθεί ως μέτρο υγείας;
Όχι. Η μελέτη υποστηρίζει την προσθήκη της περιμέτρου μέσης και όχι την αντικατάσταση του ΔΜΣ από αυτή. Οι ειδικοί επί καρδιαγγειακής υγείας αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο ότι ο ΔΜΣ από μόνος του δεν περιγράφει επαρκώς την παχυσαρκία ή τον καρδιομεταβολικό κίνδυνο.
Η περίμετρος μέσης είναι πρακτική και φθηνή. Τα συνήθως χρησιμοποιούμενα όρια για την περίμετρο μέσης υψηλού κινδύνου είναι 88 εκατοστά για τις γυναίκες και 102 εκατοστά για τους άνδρες, αν και σε ορισμένους πληθυσμούς ισχύουν χαμηλότερα όρια ανάλογα με την εθνικότητα.
Ποιοι ήταν οι περιορισμοί της μελέτης;
Αυτή ήταν μια παρατηρητική έρευνα, επομένως δεν μπορεί να αποδείξει ότι το κοιλιακό λίπος προκάλεσε καρδιαγγειακά επεισόδια. Επίσης, δεν διέθετε δεδομένα σχετικά με τη σωματική δραστηριότητα, τη διατροφή και τον γενετικό κίνδυνο παχυσαρκίας.
Η περίμετρος μέσης και η αναλογία μέσης-γοφών μετρήθηκαν μόνο μία φορά, επομένως δεν μπορούσαν οι ερευνητές να παρακολουθήσουν τυχόν αλλαγές στο κοιλιακό λίπος με την πάροδο του χρόνου. Ωστόσο, τα ευρήματα συμφωνούν με άλλες πρόσφατες έρευνες, που δείχνουν ισχυρότερες συσχετίσεις μεταξύ της κεντρικής παχυσαρκίας και της ασβεστοποίησης των στεφανιαίων αρτηριών, σε σύγκριση με τον ΔΜΣ μόνο του.
Πώς να μετρήσετε σωστά την μέση σας
Χρησιμοποιήστε μια εύκαμπτη ταινία (μεζούρα) γύρω από την κοιλιά χωρίς να συμπιέζετε το δέρμα και διατηρήστε την οριζόντια. Οι μέθοδοι μέτρησης ποικίλλουν ελαφρώς, επομένως η συνέπεια έχει σημασία.
Η μέτρηση της μέσης δεν πρέπει ποτέ να ερμηνεύεται μόνη της. Η αρτηριακή πίεση, η χοληστερόλη, η γλυκόζη αίματος, το κάπνισμα, το οικογενειακό ιστορικό, η ηλικία και άλλοι παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου παραμένουν απαραίτητα.
Συχνές Ερωτήσεις
Μπορεί κάποιος να έχει φυσιολογικό ΔΜΣ αλλά υψηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο;
Ναι. Η μελέτη εντόπισε συγκεκριμένα άτομα στο φυσιολογικό εύρος ΔΜΣ, που είχαν αυξημένη περίμετρο μέσης και υψηλότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Είναι χρήσιμη και η αναλογία μέσης προς ύψος;
Ναι. Άλλα στοιχεία υποστηρίζουν την αναλογία μέσης προς ύψος ως έναν ακόμη δείκτη κεντρικής παχυσαρκίας. Ένας πιο πρακτικός στόχος είναι η διατήρηση της περιμέτρου μέσης κάτω από το μισό του ύψους.
Αν «ρίξω» την κοιλιά μου θα μειώσω τον καρδιαγγειακό κίνδυνο;
Η μείωση του υπερβολικού κοιλιακού λίπους μέσω κατάλληλης διατροφής, σωματικής δραστηριότητας και διαχείρισης βάρους γενικά βελτιώνει τους καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου. Ωστόσο, αυτή η μελέτη δεν εξέτασε εάν η συρρίκνωση της κοιλιάς μείωσε άμεσα τα καρδιαγγειακά επεισόδια.
Συμπέρασμα
Νέα μελέτη ενισχύει την άποψη, ότι πρέπει να κοιτάμε πέρα από το σωματικό βάρος μόνο όσον αφορά τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Ο ΔΜΣ παραμένει χρήσιμος, αλλά η περίμετρος της μέσης και η αναλογία μέσης προς ισχία μπορούν να αποκαλύψουν κίνδυνο που «κρύβεται» μέσα σε κατά τ’ άλλα «φυσιολογικό» ή μέτρια αυξημένο βάρος.
Στην πρόληψη της καρδιακής υγείας, η μεζούρα μπορεί να παρέχει πληροφορίες που η ζυγαριά δεν μπορεί.
Πηγές:
