Η «αληθινή» κατάρα της μούμιας: «Ρίσκο» για την υγεία το αυξανόμενο εμπόριο μουμιοποιημένων λειψάνων
Σε σοβαρό κίνδυνο υγείας, αλλά και ζωής εκτίθενται όσοι ασχολούνται με το εμπόριο ανθρώπινων μουμιοποιημένων λειψάνων, όπως αποκαλύπτει ακαδημαϊκή μελέτη
Snapshot
- Το παράνομο εμπόριο μουμιοποιημένων ανθρώπινων λειψάνων αυξάνεται παγκοσμίως και εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την υγεία.
- Τα μουμιοποιημένα λείψανα περιέχουν τοξικές ουσίες και αδρανή μικροοργανισμούς που μπορούν να προκαλέσουν ασθένειες μέσω της εισπνοής σπορίων.
- Η μελέτη εντόπισε ότι οι πωλητές δεν παρέχουν οδηγίες ασφαλείας και χρησιμοποιούν ταχυδρομικές υπηρεσίες για τη μεταφορά λειψάνων, θέτοντας σε κίνδυνο εργαζόμενους σε αποθήκες και τελωνεία.
- Ιστορικά περιστατικά θανάτων επιστημόνων που άνοιξαν τάφους με μουμιοποιημένα λείψανα σχετίζονται με ασπεργίλλωση από εισπνοή μολυσμένων σπορίων.
- Η έκθεση μουμιοποιημένων λειψάνων σε μη προστατευόμενο περιβάλλον αυξάνει τον κίνδυνο μόλυνσης για όσους έρχονται σε επαφή μαζί τους.
Ακαδημαϊκοί χαρακτηρίζουν ως την πραγματική «κατάρα της μούμιας» την ενασχόληση με το παράνομο εμπόριο μουμιοποιημένων ανθρωπίνων λειψάνων, που γνωρίζει παγκόσμια «άνθιση», αλλά ελλοχεύει σοβαρούς κινδύνους για την υγεία όλων όσοι ασχολούνται, είτε συλλέκτες του είδους, είτε στις υπηρεσίες ταχυμεταφορών.
Ένα ακαδημαϊκό άρθρο που έχει υποβληθεί σε επιστημονική αξιολόγηση, με τίτλο «Η πραγματική κατάρα της μούμιας: Κίνδυνοι για την υγεία που συνδέονται με την πώληση και το εμπόριο μουμιοποιημένων λειψάνων», το οποίο δημοσιεύθηκε στο International Journal of Cultural Property και διατίθεται ηλεκτρονικά από την Cambridge University Press, σκιαγραφεί αυτό που οι ακαδημαϊκοί που το συνέταξαν περιγράφουν ως «ζοφερή εικόνα».
Έρευνα σχετικά με τη μυστική αγορά και πώληση ανθρώπινων μελών ηλικίας αιώνων — όπως χέρια, πόδια και κεφάλια— αποκάλυψε ανησυχητικούς κινδύνους που προέρχονται από αδρανείς μικροοργανισμούς και από τις τοξικές ουσίες που χρησιμοποιούνται για τη συντήρηση των λειψάνων.
Μια εξέταση 128 διαδικτυακών αναρτήσεων παντός είδους, από ηλεκτρονικά καταστήματα μέχρι πλατφόρμες δημοπρασιών, εντόπισε πολυάριθμες περιπτώσεις πώλησης μουμιοποιημένων λειψάνων που παρουσίαζαν σαφή σημάδια βιολογικής φθοράς.
Ωστόσο, διαπιστώθηκε ότι οι πωλητές δεν παρείχαν οδηγίες ασφαλείας και συχνά χρησιμοποιούσαν τις ταχυδρομικές υπηρεσίες για τη μεταφορά τμημάτων στους αγοραστές.
«Τα μεμονωμένα μέρη του σώματος, όπως τα χέρια και τα πόδια, εντοπίστηκαν πιο συχνά, ακολουθούμενα από ολόκληρα μουμιοποιημένα κεφάλια», γράφουν οι συγγραφείς της μελέτης.
«Πάνω από το ήμισυ του δείγματος, το 51,6%, αποτελούνταν από κεφάλια σε ποικίλες καταστάσεις πληρότητας και διατήρησης, συμπεριλαμβανομένων ολόκληρων ή μερικών μουμιοποιημένων κεφαλών, κρανίων με μαλακούς ιστούς και/ή μαλλιά, καθώς και τσάντσας, των λεγόμενων συρρικνωμένων κεφαλών που κατασκευάζονται από τον λαό Σουάρ του βόρειου Περού/ανατολικού Ισημερινού.»
Οι πρακτικές μουμιοποίησης, είτε τεχνητές είτε φυσικές, περιλαμβάνουν πολύπλοκες χημικές και φυσικές διεργασίες που αποσκοπούν στην καθυστέρηση της αποσύνθεσης. Με την πάροδο του χρόνου έχει χρησιμοποιηθεί μια σειρά τοξικών υλικών και ουσιών για τη συντήρηση των ιστών, συμπεριλαμβανομένων βαρέων μετάλλων όπως το αρσενικό, ο υδράργυρος και ο μόλυβδος.
Τα μουμιοποιημένα λείψανα μπορούν να φιλοξενούν μια μεγάλη ποικιλία αδρανών μικροοργανισμών παρά τους αιώνες αποξήρανσης. Τα αδρανή σπόρια μυκήτων μπορούν να μεταφερθούν μέσω του αέρα όταν μετακινηθούν ή διαταραχθούν, γεγονός που ενέχει κινδύνους για την υγεία των ζωντανών, προειδοποιούν οι επιστήμονες.
Ένας τουρίστας φωτογραφίζει τη μούμια του Τουταγχαμών στον τάφο του στην Κοιλάδα των Βασιλέων στο Λούξορ της Αιγύπτου (2022). Η Αίγυπτος γιόρτασε την 100ή επέτειο από την ανακάλυψη του τάφου του Τουταγχαμών στις 4 Νοεμβρίου 1922 από τον Βρετανό αρχαιολόγο Χάουαρντ Κάρτερ και την ομάδα του
AP/Amr NabilΘάνατοι από την «κατάρα»
Η εισπνοή σπορίων Aspergillus θεωρήθηκε υπεύθυνη για τον θάνατο 10 από τους 12 επιστήμονες συντήρησης που άνοιξαν τον τάφο του βασιλιά Κασίμιρου IV της Κρακοβίας, στη σημερινή Πολωνία, τη δεκαετία του 1970, σημειώνει η μελέτη.
Πιστεύεται ότι μια σοβαρή μορφή ασπεργίλλωσης λόγω της εισπνοής σπορίων ενδέχεται να συνέβαλε επίσης στον θάνατο του Λόρδου Κάρναρβον, του κύριου χρηματοδότη της εξερεύνησης του τάφου του Τουταγχαμών στην Κοιλάδα των Βασιλέων στην Αίγυπτο.
Ο θάνατος του Κάρναρβον το 1923 έχει αναφερθεί ως απόδειξη του μύθου ότι όσοι ανοίγουν τάφους θα καταδικαστούν σε κακοτυχία, ασθένεια ή θάνατο, γνωστό και ως «κατάρα της μούμιας».
Ο τάφος του βασιλιά Τουταγχαμών εκτίθεται σε γυάλινη βιτρίνα στην Κοιλάδα των Βασιλέων στο Λούξορ της Αιγύπτου (2015)
APΌπως επισημαίνουν οι συγγραφείς, η έκθεση των μουμιοποιημένων λειψάνων σε συνθήκες περιβάλλοντος, όπως δωμάτια, ή σαλόνια και όχι σε προστατευτικές συνθήκες, μπορεί να είναι άκρως επικίνδυνη.
Η μελέτη διαπίστωσε ότι δεν διατρέχουν κίνδυνο μόνο όσοι εμπορεύονται ανθρώπινα λείψανα. Οι ερευνητές γράφουν: «Δεδομένου ότι χρησιμοποιούνται εταιρείες ταχυδρομείου και ταχυμεταφορών για τη μεταφορά μουμιοποιημένων ανθρώπινων λειψάνων, οι εργαζόμενοι σε αποθήκες, οι οδηγοί, οι εργαζόμενοι σε κόμβους μεταφορών και οι τελωνειακοί υπάλληλοι διατρέχουν όλοι κίνδυνο, καθώς είναι απίθανο να φορούν τον απαραίτητο [εξοπλισμό ατομικής προστασίας] κατά την αρχική τους επαφή με αυτά τα αποστολικά δέματα.»
