Η έκθεση για το κράτος δικαίου ενισχύει την ευημερία, την ασφάλεια και τη δημοκρατική ανθεκτικότητα

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την έβδομη ετήσια έκθεσή της για το κράτος δικαίου, στην οποία αξιολογείται η κατάσταση του κράτους δικαίου σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, καθώς και σε τέσσερις υποψήφιες χώρες: Αλβανία, Μαυροβούνιο, Βόρεια Μακεδονία και Σερβία.

Το κράτος δικαίου στηρίζει την ευημερία, τη δημοκρατία και την ασφάλεια της Ευρώπης. Τα ανεξάρτητα συστήματα απονομής δικαιοσύνης, τα αποτελεσματικά πλαίσια για την καταπολέμηση της διαφθοράς, τα ελεύθερα και πλουραλιστικά μέσα ενημέρωσης και οι ισχυροί έλεγχοι και ισορροπίες προστατεύουν τα δικαιώματα των πολιτών και διατηρούν την εμπιστοσύνη στους δημόσιους θεσμούς και τη δημοκρατία.

Παρέχουν την ασφάλεια δικαίου που στηρίζει τις επενδύσεις, την ανταγωνιστικότητα και την οικονομική ανάπτυξη.

Η κυρία Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δήλωσε: «Το κράτος δικαίου οικοδομεί εμπιστοσύνη. Εμπιστοσύνη μεταξύ των πολιτών. Εμπιστοσύνη στις επιχειρήσεις. Αυτό είναι που καθιστά την Ευρώπη το καλύτερο και ασφαλέστερο μέρος για να ζεις και να επενδύεις.

Η φετινή έκθεση δείχνει συνεχή θετική πρόοδο σε πολλά κράτη-μέλη. Και αυτός ακριβώς είναι ο λόγος για τον οποίο έχει σημασία η έκθεσή μας για το κράτος δικαίου. Έχει καταστεί σημείο αναφοράς, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση των εθνικών συζητήσεων και στην προώθηση μεταρρυθμίσεων σε ολόκληρη την Ένωσή μας».

Με την πάροδο του χρόνου, η έκθεση έχει καταστεί καθιερωμένο εργαλείο για τη διεξαγωγή διαλόγου με τα κράτη-μέλη σχετικά με βασικά ζητήματα που σχετίζονται με το κράτος δικαίου. Οι συστάσεις της αποτελούν κινητήρια δύναμη για μεταρρυθμίσεις στα κράτη-μέλη.

Η φετινή έκθεση επιβεβαιώνει μια γενικά θετική πορεία, παρουσιάζοντας συνεχή πρόοδο σε πολλά κράτη-μέλη, με σημαντικές μεταρρυθμίσεις να έχουν ολοκληρωθεί ή να βρίσκονται σε εξέλιξη σε όλους τους τομείς που παρακολουθούνται στο πλαίσιο της έκθεσης.

Ενώ η εικόνα είναι άνιση μεταξύ των κρατών-μελών και των τομέων πολιτικής και εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένες προκλήσεις, η έκθεση και οι συστάσεις της εξακολουθούν να προωθούν μεταρρυθμίσεις και αλλαγές μέσω της διαρκούς συνεργασίας με τα κράτη-μέλη.

Στην πρόταση της Επιτροπής για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ, η έκθεση και η σύστασή της θα διαδραματίσουν επίσης σημαντικό ρόλο στη διασφάλιση της ύπαρξης ισχυρών διασφαλίσεων για την προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης.

Ειδικότερα, η Επιτροπή πρότεινε τα νέα εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης (ΕΣΠΑ) στο πλαίσιο του ΠΔΠ να αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις που προσδιορίζονται στην έκθεση για το κράτος δικαίου.

Η έκθεση θα αποτελέσει επίσης μία από τις πηγές πληροφοριών για την αξιολόγηση από την Επιτροπή της τήρησης από τα κράτη-μέλη του χάρτη και των οριζόντιων όρων για το κράτος δικαίου κατά την εφαρμογή των σχεδίων ΕΠΜ.

Η ίση και δίκαιη μεταχείριση των κρατών-μελών, η σαφής και συνεπής εφαρμογή των προτύπων της ΕΕ και η διαδικασία διαλόγου αποτελούν τις βασικές αρχές της έκθεσης για το κράτος δικαίου, η οποία θα συνεχίσει να καθοδηγεί το έργο της Επιτροπής με τα κράτη-μέλη.

Πολλά κράτη-μέλη έχουν σημειώσει πρόοδο όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα της δικαιοσύνης κατά το παρελθόν έτος. Στα θετικά μέτρα περιλαμβάνονται η ενίσχυση της ανεξαρτησίας των δικαστικών συμβουλίων, πρόσθετες διασφαλίσεις για τους διορισμούς των δικαστών και τις πειθαρχικές διαδικασίες, καθώς και η ενίσχυση της αυτονομίας των εισαγγελικών αρχών.

Ωστόσο, οι μεταρρυθμίσεις προχωρούν βραδύτερα σε ορισμένα κράτη-μέλη και εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές ανησυχίες σε ορισμένες περιπτώσεις. Στις περισσότερες χώρες της διεύρυνσης συνεχίστηκαν οι προσπάθειες για την εφαρμογή δικαστικών μεταρρυθμίσεων, ενώ εξακολουθούσαν να υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με την αθέμιτη επιρροή που παρεμποδίζει την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης.

Οι χώρες της διεύρυνσης που καλύπτονται από την έκθεση, στους διορισμούς στις δομές διακυβέρνησης των δημόσιων μέσων ενημέρωσης και των ρυθμιστικών αρχών των μέσων ενημέρωσης έχουν αυξήσει τη σταθερότητά τους, ενώ εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με τη συγκέντρωση της αγοράς μέσων ενημέρωσης και τη συντακτική ανεξαρτησία των δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών φορέων.

Η Επιτροπή καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ να συνεχίσουν τις γενικές και ειδικές ανά χώρα συζητήσεις με βάση την έκθεση και τις συστάσεις της. Ενθαρρύνει επίσης τα εθνικά κοινοβούλια, την κοινωνία των πολιτών και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη να συνεχίσουν τον διάλογο τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.