Η κρίση στον Περσικό Κόλπο και οι επιπτώσεις στην υγεία

Η κρίση στον Περσικό κόλπο και ο αποκλεισμός των στενών του Ορμούζ δεν είναι μόνο ένα στρατηγικό και οικονομικό πρόβλημα, αλλά μπορεί σύντομα να αναβαθμιστεί και σε ένα πρόβλημα παγκόσμιας υγείας με σοβαρότερες επιβαρύνσεις στις οικονομικά ευαίσθητες κοινωνίες.

Η πολεμική σύγκρουση επιβαρύνει βέβαια το περιβάλλον, αλλά υποβαθμίζει και τις ιατρικές υποδομές, με συνεπακόλουθο σημαντική υποβάθμιση στις προσφερόμενες υπηρεσίες υγείας στους πολίτες που ζουν στις αντιμαχόμενες χώρες.

Η μακρά, πλέον, διάρκεια του πολέμου, μαζί με τον αποκλεισμό της ναυσιπλοΐας, απειλεί και την παγκόσμια υγεία, αφού οδηγεί σε αύξηση του κόστους των φαρμάκων, ενώ για τον ισοσκελισμό των αυξημένων υγειονομικών δαπανών αναμένεται σημαντική μείωση στις κοινωνικές παροχές. Η προβληματική διαθεσιμότητα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σαν ενεργειακό υπόβαθρο οδηγεί σε μείωση του εφοδιασμού της φαρμακευτικής βιομηχανίας σε πολύτιμες πρώτες ύλες, αφού έχουμε αύξηση στην τιμή μεταφοράς των πολύτιμων φαρμακευτικών αγαθών και του απαραίτητου υγειονομικού εξοπλισμού.

Τέλος, θα αυξηθεί και το κόστος διενέργειας διαγνωστικών μαγνητικών τομογραφιών λόγω της σχετικής έλλειψης σε ήλιο, αλουμίνιο αλλά και άλλων πολύτιμων αναλωσίμων, όπως των απαραίτητων για τη λειτουργία των ψυκτικών μηχανημάτων.

Η άνοδος επίσης των τιμών των λιπασμάτων και των ζιζανιοκτόνων θα οδηγήσει και σε αύξηση της τιμής των τροφίμων. Σαν αποτέλεσμα, θα αναμένουμε και σημαντική υποβάθμιση στην θρέψη, κύρια των οικονομικά ασθενέστερων πληθυσμών σε παγκόσμιο επίπεδο και ίσως οδηγήσει φτωχές χώρες σε επισιτιστική κρίση.

Μια άλλη υπολογίσιμη διάσταση είναι η ψυχική φόρτιση που θα επιφέρει στους οικονομικά ασθενέστερους η αύξηση των γενικότερων δαπανών, πέραν της σίτισης, όπως της θέρμανσης, της στέγης και των καυσίμων, ιδιαίτερα αν οι εργασιακές υποχρεώσεις απαιτούν την χρήση οχημάτων, μηχανολογικού εξοπλισμού και συντήρηση τροφίμων ή υλικών σε ψυχόμενους χώρους.

Αν τελικά αποφασιστούν και διόδια διέλευσης από τα διεθνή ύδατα των στενών του Ορμούζ -που ηθικά μπορεί και να εκτιμηθούν σαν είδος «νόμιμης πειρατείας»- αναμφίβολα θα οδηγήσει σε περαιτέρω επιβάρυνση όλα τα προαναφερθέντα κόστη.

Η φαρμακευτική δαπάνη των ΗΠΑ, για παράδειγμα, αναμένεται να αυξηθεί αφού το 50% των διατιθέμενων γενοσήμων φαρμάκων προέρχονται από την Ινδία, που για τις βιομηχανικές της ανάγκες εισάγει πετρέλαιο από τις χώρες του κόλπου σε ποσοστό 40% των συνολικών της αναγκών και κατά 85% χρησιμοποιεί τις αεροπορικές μεταφορικές υπηρεσίες, που πρόσφατα αύξησαν τους ναύλους κατά 350%. Επόμενο είναι η αύξηση του κόστους, τόσο παρασκευής όσο και μεταφοράς, να επιβαρύνει το τελική τιμή του φαρμάκου που ως γενόσημου εξυπηρετεί οικονομικά ασθενέστερους πολίτες των ΗΠΑ.

Πολύτιμα ιατροφαρμακευτικά προϊόντα από πλαστικό, που κατασκευαστικά εξαρτώνται από το πετρέλαιο, όπως σάκοι μιας χρήσης για ιατροβιολογική χρήση, σύριγγες, καθετήρες, μάσκες προσώπου αλλά και αλλά μέσα προσωπικής προστασίας των υγειονομικών και οδοντιατρικά αναλώσιμ,α αναμένεται να εμφανίσουν αύξηση στο κόστος κατασκευής αλλά και του κόστους μεταφοράς από το εργοστάσιο μέχρι τους υγειονομικούς χώρους.

Σημειώνεται ότι σημαντικό αρνητικό αντίκτυπο στην συνήθη και επιβαλλόμενη ιατρονοσηλευτική φροντίδα θα αποτελέσουν οι καθυστερήσεις παραδόσεων υλικού και οι πληθωριστικές τάσεις στην οικονομία. Τέλος, οι τυχόν αυξήσεις των μεταναστευτικών ροών λόγω της εμπόλεμης κατάστασης αυξάνουν και τον κίνδυνο διασποράς ποικίλων μεταδιδόμενων νοσημάτων.

Επομένως ο ΟΗΕ και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δεν πρέπει να νίπτουν τας χείρας σαν ένας σύγχρονος «Πόντιος Πιλάτος», αλλά να ευαισθητοποιήσουν όλα τα Έθνη στον κίνδυνο εμφάνισης μιας επισιτιστικής και υγειονομικής πανδημίας.

Παναγιώτης Χαλβατσιώτης

Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ

Secretary, Internal Medical Section, UEMS

www.halvatsiotis.gr