Γ. Χριστοφορίδης: 'Ηλιος, θάλασσα και… κάπνισμα!

Δεν είμαι καπνιστής. Ποτέ δεν ήμουν. Οφείλω, όμως, να ομολογήσω και ότι -μετά από μια εικοσαετία στα δημοσιογραφικά γραφεία (όπου το τσιγάρο είναι «απαραίτητο» σχεδόν όσο και το δημοσιογραφικό κασετοφωνάκι)- ο καπνός δε με ενοχλεί κιόλας.

Εκείνο που με ενοχλεί, και μάλιστα πολύ, είναι η εικόνα της ξεφτιλισμένης χώρας που –κάθε δυο και τρεις- ψηφίζει νόμους απαγόρευσης του καπνίσματος και δεν τους εφαρμόζει.

Όπου, τελικά, αντί να απαγορέψουμε το κάπνισμα, καταντήσαμε να απαγορέψουμε τα… τασάκια. Και κάθε μαγαζί έχει εφεύρει ένα δικό του τρόπο για να διώξει από πάνω του την ευθύνη για τους –παρανόμως- καπνίζοντες πελάτες. Η πιο διαδεδομένη λύση είναι τα πλαστικά ποτηράκια (αυτά των παιδικών πάρτι), με λίγο νερό ή πάγο. Ούτως ώστε, στην – απολύτως απίθανη, πάντως - περίπτωση ελέγχου να μπορεί ο μαγαζάτορας να ισχυριστεί ότι αυτός μεν απαγορεύει το κάπνισμα (εξαφανίζοντας τα τασάκια), αλλά οι «ευφάνταστοι» πελάτες του βρήκαν τρόπο να παρακάμψουν την απαγόρευση. Μόνο που τα πλαστικά ποτηράκια έχουν τελικά συνέπεια μάλλον να αυξάνεται το κάπνισμα, αφού υποχρεώνουν τους καπνιστές να κρατάνε συνέχεια το τσιγάρο στο χέρι, να τραβάνε συχνότερα τζούρες και, άρα, να κάνουν περισσότερα τσιγάρα στον ίδιο χρόνο.

Στην αρχή έλεγα ότι είναι θέμα νοοτροπίας. Ότι απλά, στη χώρα μας, δεν έχουμε συνηθίσει να εφαρμόζουμε τους νόμους. Ότι τους ψηφίζουμε για να τους παραβαίνουμε. Μήπως, όμως, μερικά πράγματα απλά δε γίνονται; Μήπως, όταν ένας νόμος δε συμβαδίζει με το κοινό αίσθημα, αυτοκαταργείται ακόμη και σε χώρες όπου όταν δεν πίπτει λόγος, πίπτει ράβδος; ‘Εχω στο μυαλό μου το παράδειγμα της Τουρκίας. Εκεί έχουν τον τρόπο τους να εφαρμόζουν απαρέγκλιτα το νόμο και, μάλιστα, συχνά κάπως βάναυσα για τα δικά μας δεδομένα. Πίστευα ότι, ης στιγμής απαγόρευσαν το κάπνισμα στην Τουρκία ουδείς θα διανοείτο να κάνει αλλιώς. Μέγα λάθος (μου). Κι εκεί τα «δικά μας» κόλπα κάνουν. Πλαστικά ποτηράκια, πιατάκια, κι άλλα ωραία. Κι όσο πιο «in», «hot» και «expensive» είναι το μαγαζί (κι από ακριβά μαγαζιά, των 20 ευρώ το ποτό, άλλο τίποτα στις «καλές» συνοικίες της Κωνσταντινούπολης…), τόσο πιο σίγουρος μπορείς να είσαι ότι θα καπνίσεις με την άνεσή σου.

Και δεν είναι μόνο η Τουρκία. Το μόνο άλλο μέρος στο οποίο είδα να παραβιάζουν την απαγόρευση είναι και αυτό με την αυστηρότερη νομοθεσία κατά του καπνίσματος στον κόσμο. Η Νέα Υόρκη. Κι εκεί ακόμη, οι ‘Ελληνες το ‘χουν βρει το κόλπο: Αστόρια.

Κάπως αργά το βράδυ, ο ιδιοκτήτης του μαγαζιού (εστιατόριο με μπουζούκι) παίρνει ένα «τηλεφωνάκι». Αν τα νέα από την άλλη μεριά της γραμμής είναι ευχάριστα, απλά ανάβει ο ίδιος τσιγάρο. Οι πελάτες το παίρνουν το μήνυμα και τα τασάκια (εκεί είναι, ακόμη, παραδοσιακοί) γεμίζουν.

Μήπως, τελικά, κάποια πράγματα δε ρυθμίζονται με νόμους, αλλά από την ίδια τη ζωή; Μήπως, κάποιοι λαοί απλά το θέλουν το τσιγάρο κι αλλιώς δε γίνεται; Μήπως να πάψουμε να χάνουμε χρόνο και δυνάμεις με ανόητες απαγορεύσεις και να γυρίσουμε στο status quo ante; Κι όπως λέει κι ένας φίλος μου –λίγο «τραβηγμένα» ίσως, αλλά όχι αβάσιμα- «ας συνειδητοποιήσουμε, επιτέλους, ότι η απαγόρευση δε λειτουργεί, ας την άρουμε κι ας διαφημίσουμε την Ελλάδα μας ως τουριστικό προορισμό για ήλιο, θάλασσα και… κάπνισμα»!

Γιώργος Χριστοφορίδης