Νομική στην Κύπρο: Γιατί ολοένα περισσότεροι μαθητές από την Ελλάδα τη σκέφτονται σοβαρά

Ένας μαθητής της τελευταίας τάξης Λυκείου που θέλει Νομική έχει σήμερα μπροστά του μια εξίσωση με πολλούς αγνώστους. Οι πανελλαδικές παραμένουν στενή πύλη για μια από τις πιο περιζήτητες σχολές της χώρας.

Xιλιάδες υποψήφιοι μένουν κάθε χρόνο εκτός παρά την αξία τους. Ως εναλλακτική, τα τελευταία δύο χρόνια εμφανίστηκε μια νέα επιλογή, τα παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων στην Ελλάδα, με την υπόσχεση ξένου πτυχίου χωρίς μετακόμιση. Μόνο που η υπόσχεση αυτή μόλις δοκιμάστηκε στα δικαστήρια και δεν βγήκε αλώβητη.

Μετά τις πρόσφατες εξελίξεις όπως αναδείχθηκαν από τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας η Κύπρος ξεχωρίζει καθώς προσφέρει σπουδές Νομικής με πρόγραμμα προσαρμοσμένο και στο ελληνικό δίκαιο, μέσα σε ένα σύστημα ανώτατης εκπαίδευσης που λειτουργεί και αναγνωρίζεται εδώ και χρόνια.

Γιατί η Κύπρος κερδίζει έδαφος

Οι λόγοι που κάνουν την Κύπρο ελκυστικό προορισμό για σπουδές Νομικής δεν είναι ένας, αλλά αρκετοί, και συνδυάζονται μεταξύ τους.

Δεν υπάρχει το φίλτρο των πανελλαδικών· η εισδοχή γίνεται με βάση το απολυτήριο και τους βαθμούς του Λυκείου, χωρίς εξοντωτική προετοιμασία δύο ή τριών ετών και χωρίς το ρίσκο μιας κακής μέρας στις εξετάσεις να καθορίζει ολόκληρη την πορεία ενός νέου ανθρώπου. Οι σπουδές προχωρούν κανονικά μέσα στα οκτώ προβλεπόμενα εξάμηνα, χωρίς τις καθυστερήσεις που φέρνουν κάποιες φορές απρόβλεπτες διακοπές στο ακαδημαϊκό έτος. Ένα πτυχίο Νομικής σε τέσσερα χρόνια δεν είναι λεπτομέρεια για μια οικογένεια που υπολογίζει κόστος και χρόνο.

Τα τμήματα είναι μικρά καθώς οι κυπριακές νομικές σχολές λειτουργούν συνήθως με μικρό αριθμό φοιτητών ανά τμήμα, κάτι που επιτρέπει προσωπική επαφή με τους διδάσκοντες και πραγματική καθοδήγηση, όχι απλή παρακολούθηση σε πολυπληθές αμφιθέατρο. Και η αναγνώριση δεν είναι υπό αμφισβήτηση: τα κυπριακά πτυχία περνούν από τον ΔΟΑΤΑΠ μέσα από μια διαδρομή δοκιμασμένη εδώ και χρόνια.

Πέρα από αυτά, η Κύπρος στέκεται και μόνη της ως προορισμός σπουδών, ανεξάρτητα από συγκρίσεις. Είναι κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για ελεύθερη κυκλοφορία, ευρωπαϊκή αναγνώριση τίτλων και πρόσβαση σε προγράμματα κινητικότητας τύπου Erasmus+.

Το κόστος σπουδών και διαβίωσης παραμένει σαφώς χαμηλότερο από τα βρετανικά πανεπιστήμια, όπου τα δίδακτρα για φοιτητές εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν εκτοξευθεί μετά το Brexit, χωρίς καν να υπολογίζεται το κόστος στέγασης σε πόλεις όπου το ενοίκιο έχει γίνει απλησίαστο.

Η εγγύτητα με την Ελλάδα διευκολύνει την προσαρμογή περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα, χωρίς όμως να χάνεται η αίσθηση μιας πραγματικά διεθνούς φοιτητικής εμπειρίας: οι κυπριακές σχολές φιλοξενούν φοιτητές από δεκάδες χώρες, κάτι που χτίζει από νωρίς ένα δίκτυο επαφών χρήσιμο για ένα νομικό επάγγελμα που ολοένα διεθνοποιείται.

Το ίδιο το νομικό σύστημα της Κύπρου προσφέρει επιπλέον ένα σπάνιο πλεονέκτημα: συνδυάζει στοιχεία αγγλοσαξονικού δικαίου με ηπειρωτική νομική παράδοση, δίνοντας σε όσους σπουδάζουν εκεί μια ευρύτερη νομική παιδεία και ευελιξία να κινηθούν επαγγελματικά σε περισσότερες από μία νομικές κουλτούρες. Σε ένα μικρό, ανοιχτό κράτος με ισχυρό χρηματοοικονομικό και επιχειρηματικό κέντρο, η ζήτηση για νομικούς με διεθνή προσανατολισμό, ειδικά σε τομείς όπως το εταιρικό δίκαιο, το ναυτικό δίκαιο και η καταπολέμηση οικονομικού εγκλήματος, παραμένει σταθερά υψηλή.

Νομική με βάση, κυρίως, το ελληνικό δίκαιο

Το κρίσιμο σημείο για όποιον σκέφτεται συγκεκριμένα τη Νομική είναι όμως το εξής: τα κυπριακά προγράμματα Νομικής δεν αγνοούν το ελληνικό δίκαιο, το εντάσσουν. Πανεπιστήμια όπως το Νεάπολις Πάφος προσφέρουν σήμερα ενιαίο πτυχίο LLB πάνω σε κυπριακό και ελληνικό δίκαιο, όπου ο φοιτητής επιλέγει σε ποιο από τα δύο νομικά συστήματα θα εξεταστεί. Οκτώ εξάμηνα, 240 πιστωτικές μονάδες, δεκάδες υποχρεωτικά μαθήματα, έμφαση στη δικονομία και στη σύνθεση ιδιωτικού, δημοσίου και ποινικού δικαίου. Το πτυχίο αναγνωρίζεται και από τις δύο χώρες, ανοίγει δρόμο για εγγραφή ως ασκούμενος δικηγόρος σε Κύπρο ή Ελλάδα, και σε ορισμένα προγράμματα, όπως αυτό του Νεάπολις, το ποσοστό επιτυχίας στις εξετάσεις του Νομικού Συμβουλίου φτάνει το εκατό τοις εκατό.

Πρακτική εμπειρία, όχι μόνο θεωρία

Μια νομική σχολή δεν κρίνεται μόνο από το πρόγραμμα σπουδών, αλλά και από το πόσο κοντά φέρνει τον φοιτητή στην πραγματική νομική πρακτική πριν καν αποφοιτήσει. Στο Νεάπολις Πάφος, φοιτητές τρίτου και τέταρτου έτους στήνουν εικονικές δίκες πλήρους κλίμακας, αναλαμβάνοντας οι ίδιοι τους ρόλους δικαστή, εισαγγελέα, συνηγόρου υπεράσπισης και μαρτύρων σε υποθέσεις δευτεροβάθμιου δικαστηρίου, μπροστά σε ακροατήριο που περιλαμβάνει και επαγγελματίες νομικούς. Πιο σημαντικό ακόμη, νομικές κλινικές λειτουργούν πλέον ως εργαστήρια εφαρμοσμένου δικαίου: φοιτητές, υπό την εποπτεία μελών ΔΕΠ, έχουν συμβάλει στη σύνταξη υπομνημάτων για πραγματικές υποθέσεις ενώπιον διεθνών δικαστηρίων, όπως συνέβη πρόσφατα με τη Νομική Κλινική Διεθνούς Δικαίου του Νεάπολις Πάφος σε υπόθεση περιουσιακών διεκδικήσεων ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Λίγα προπτυχιακά προγράμματα, στην Κύπρο ή αλλού, προσφέρουν στους φοιτητές τους τέτοιου βαθμού επαφή με το δίκαιο εν ενεργεία.

Αρκετά κυπριακά προγράμματα Νομικής συνεργάζονται και με νομικές σχολές ευρωπαϊκών πανεπιστημίων, προσφέροντας τη δυνατότητα απόκτησης πτυχίων που απονέμονται και από το ξένο ίδρυμα, χωρίς ο φοιτητής να χρειάζεται να εγκαταλείψει την Κύπρο. Σε αυτά προστίθενται δίκτυα κινητικότητας και έρευνας, καθώς και μεταπτυχιακά σε διεθνές επιχειρηματικό δίκαιο και οικονομικό έγκλημα, προγράμματα συνδεδεμένα και με ερευνητικές πρωτοβουλίες τεχνητής νοημοσύνης κατά της απάτης και της νομιμοποίησης εσόδων, αντικείμενα με ολοένα αυξανόμενη ζήτηση στην αγορά εργασίας.

Το συμπέρασμα

Δεν υπάρχει μία σωστή απάντηση στο «πού σπουδάζω Νομική με ασφάλεια». Φέτος όμως υπάρχει μία απάντηση που αξίζει να εξεταστεί σοβαρά: η Κύπρος συνδυάζει εύκολη και προβλέψιμη εισαγωγή, δοκιμασμένη αναγνώριση τίτλων, πρόγραμμα προσαρμοσμένο στο ελληνικό δίκαιο, πρακτική εμπειρία σε πραγματικές υποθέσεις και διεθνείς συνεργασίες. Για όσους σκέφτονται τη Νομική ως πρώτη επιλογή καριέρας, η απόσταση μίας ώρας πτήσης μπορεί τελικά να αποδειχθεί πολύ μικρότερη από την απόσταση ανάμεσα σε ένα σταθερό και σε ένα υπό αμφισβήτηση πτυχίο.