Υπόθεση κατασκοπείας: Ο σοβιετικός διπλωμάτης, διπλός πράκτορας, Μπόχαν και οι πιέσεις των ΗΠΑ

Με αφορμή την υπόθεση κατασκοπείας με τον 50χρονο σμήναρχο της Πολεμικής Αεροπορίας που δρούσε για λογαριασμό της Κίνας αποστέλλοντας στο Πεκίνο ευαίσθητες ΝΑΤΟϊκές πληροφορίες, ενδιαφέρον παρουσιάζει και μια ξεχασμένη ιστορία κατασκοπείας, με αύρα από τον αποκαλούμενο ως «Ψυχρό Πόλεμο» στη μακρινή δεκαετία του 1980 και

Αφορμή υπήρξε η λεγόμενη «αγορά του αιώνα» του 1985 επί της κυβερνήσεως του Ανδρέα Παπανδρέου που αφορούσε την αγορά 40 αμερικανικών αεροσκαφών F-16 και 40 γαλλικά Mirage 2000 για τις ανάγκες της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας.

Την περίοδο εκείνη οι ΗΠΑ φοβούνταν διαρροή πληροφοριών του F-16 προς την ΕΣΣ∆ εάν τα έπαιρνε η Ελλάδα λόγω της υπόθεσης Μπόχαν.

Πρόκειται για την υπόθεση του Σεργκέι Μπόχαν υψηλόβαθμου αξιωματικού της σοβιετικής υπηρεσίας πληροφοριών στην Αθήνα, που όπως αποδείχθηκε στην πορεία δρούσε ως «διπλός πράκτορας» των ΗΠΑ. Στην περίπλοκη αυτή υπόθεση είχαν µπλεχτεί και Έλληνες οι όποιοι υποτίθεται ότι διοχέτευαν µμυστικά του βλήματος MANPAD Stinger στους Σοβιετικούς.

Σύμφωνα με τα όσα αναφέρει ο Νίκος Κουρής επίτιμος Αρχηγός της Πολεμικής Αεροπορίας (ΓΕΑ) αλλά και επίτιμος Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ) στο βιβλίο του με τίτλο «Ελλάδα - Τουρκία, ο Πεντηκονταετής Πόλεμος», «το τρίτο δεκαήμερο του Μαρτίου 1985 εξαφανίζεται ο πρώτος Γραμματέας της σοβιετικής πρεσβείας στην Αθήνα, Σεργκέι Μπόχαν, για να αποκαλυφθεί στη συνέχεια πως ήταν στην πραγματικότητα διπλός πράκτορας και διέφυγε στις ΗΠΑ»

«Ο κύριος αυτός «αποκαλύπτει» στις αμερικανικές Αρχές ότι δύο Έλληνες πολίτες, ο Μεγαλοκονόμου και ο Πιπιτσούλης, καθώς κι ένας πρώην αξιωματικός του Ναυτικού, ο Σερεπίσιος, έδωσαν στους Σοβιετικούς πληροφορίες για αμερικανικής προέλευσης στρατιωτικό υλικό υψηλής τεχνολογίας.

Πιο συγκεκριμένα, για τους δύο πρώτους ο Μπόχαν ισχυριζόταν ότι παρέδωσαν στους Σοβιετικούς πράκτορες απόρρητα σχέδια του φορητού αντιαεροπορικού πυραύλου Stiger-Post, τμήματα του οποίου κατασκευάζονταν και από ελληνικές εταιρείες που συμμετείχαν σε μια ευρωπαϊκή κοινοπραξία παραγωγής του όπλου»

Συνεχίζοντας ο Νίκος Κουρής γράφει: «Οι άνθρωποι κατηγορήθηκαν για κατασκοπία, αλλά λόγω έλλειψης, προφανώς, αποδεικτικών στοιχείων η ελληνική δικαιοσύνη δεν τους παρέπεμψε στο ακροατήριο. Αυτά γίνονταν την εποχή που εκκρεμούσε η παροχή άδειας εξαγωγής των F-16 και η υπογραφή των σχετικών συμφωνιών με τις αμερικανικές εταιρείες...

Το ίδιο χρονικό διάστημα η Ουάσιγκτον πίεζε την κυβέρνησή μας για την υπογραφή μιας Συμφωνίας προστασίας των αμερικανικών τεχνολογικών μυστικών της GSOMIA*, μερικοί από τους όρους της οποίας θεωρήθηκαν από εμάς απαράδεκτοι.

Τελικά η άδεια εξαγωγής των F-16 χορηγήθηκε στις αρχές του 1987 και η σχετική Σύμβαση υπογράφηκε στις 12 Ιανουαρίου, δηλαδή υπήρξε καθυστέρηση δεκατεσσάρων μηνών!»

Η επίσκεψη του Αμερικανού Πρέσβη στην Αθήνα

Στη συνέχεια ο Νίκος Κουρής που την περίοδο εκείνη είχε προαχθεί ως αρχηγός ΓΕΕΘΑ, παρέθεσε στοιχεία από την επίσκεψη του Πρέσβη των ΗΠΑ στην Αθήνα, στα τέλη Μαΐου 1987, δύο χρόνια και δύο μήνες μετά την «εξαφάνιση» του Μπόχαν από τη χώρα.

«Στα τέλη Μαΐου 1987 ο Πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίλι επισκέπτεται το Διευθυντή του διπλωματικού γραφείου του Πρωθυπουργού, αείμνηστο Χρήστο Μαχαρίτσα, και αφού του μνημονεύει δυο τρία άλλα ζητήματα δευτερεύουσας σημασίας «μπαίνει» στο κύριο θέμα της επίσκεψής του, που ήταν η απαλλαγή των Μεγαλόκονόμου και Πιπιτσούλη από τις κατηγορίες, καθώς και η αθώωση του Σερεπίσιου για την υποτιθέμενη ανάμειξη σε υπόθεση κατασκοπίας για μετάδοση στους Σοβιετικούς πληροφοριών για αμερικανικά υλικά υψηλής τεχνολογίας.

Ο Πρέσβης εξέφρασε την «απογοήτευση» της Ουάσιγκτον για την εξέλιξη αυτή και ζήτησε να γίνει μια δήλωση ότι στο μέλλον «θα υπάρξει μεγαλύτερη επαγρύπνηση πάνω στα θέματα αυτά».

Ο Χρήστος, αφού του υπενθύμισε ότι στην Ελλάδα η δικαιοσύνη είναι ανεξάρτητη και ότι η κυβέρνηση δεν παρεμβαίνει στο έργο της, του υποσχέθηκε να ενημερώσει τον Πρωθυπουργό για την επίσκεψή του... Φεύγοντας, ο Κιλ παρέδωσε κι ένα non paper»

Σύμφωνα με το βιβλίο του Νίκου Κουρή που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Λιβάνη»: «Αξίζει να παρατεθούν μερικές περικοπές από το άτυπο αυτό κείμενο:

Είμαστε εξαιρετικά ανήσυχοι, γιατί στις 10 Μαρτίου οι Εισαγγελείς εισηγήθηκαν να απορριφθούν όλες οι κατηγορίες εναντίον των Μεγαλοοικονόμου και Πιπιτσούλη... Και οι δύο είχαν ομολογήσει, όταν συνελήφθησαν, ότι παρέδωσαν στους Σοβιετικούς ευαίσθητες στρατιωτικές πληροφορίες. Αυτές οι συλλήψεις σε συνδυασμό με την υπογραφή της GSOMIA μας επέτρεψαν να εγκρίνουμε την πώληση των F-16 στην Ελλάδα, καθώς και άλλων όπλων προηγμένης τεχνολογίας...

Οι απαλλαγές από τις κατηγορίες, μαζί με την αθώωση του πρώην αξιωματικού του Ναυτικού Σερεπίσιου, τον περασμένο Απρίλιο, δείχνουν ότι η κυβέρνηση της Ελλάδας υπήρξε περισσότερο ελαστική απ΄ό,τι αναμενόταν, προκειμένου να διασφαλίσει ότι αυτοί που διοχέτευσαν ευαίσθητες πληροφορίες στους Σοβιετικούς θα παραπεμφθούν σε δίκη...»

Και αφού το σημείωμα επαναλαμβάνει ότι η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να επιδιώξει να καταδικαστούν τα άτομα που πρόδωσαν τα αμυντικά μας μυστικά, καταλήγει σε μια απειλή:

«Η έλλειψη σοβαρής αντίδρασης έχει σημειωθεί στην Ουάσιγκτον και είναι βέβαιο πως θα έχει συνέπειες στις μελλοντικές συναλλαγές μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ, όταν συνδέονται με ευαίσθητες πληροφορίες ασφάλειας...»

Η κυβέρνηση δεν έδωσε συνέχεια στο διάβημα του Κίλι», καταλήγει ο Νίκος Κουρής.

Οι Αμερικανικές εκδοχές για τον Μπόχαν

Λίγο καιρό μετά κυκλοφόρησαν φήμες στην Ουάσιγκτον και γράφηκαν στον ξένο Τύπο διάφορες εκδοχές για τον Μπόχαν και τις δήθεν «διαρροές» τεχνολογικών μυστικών του Stiger - Post.

Το χαρακτηριστικό απόσπασμα που παραθέτει στο βιβλίο του ο επίτιμος Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Νίκος Κουρής:

«Μια από αυτές υποστήριζε ότι η ιστορία ήταν μεθοδευμένη από τις Μυστικές Υπηρεσίες των ΗΠΑ. Την εποχή εκείνη ο πόλεμος μεταξύ Αφγανών ανταρτών και σοβιετικών στρατευμάτων μαινόταν, χωρίς να διαφαίνεται τέλος στις αιματηρές αυτές συγκρούσεις.

Το αμερικανικό Πεντάγωνο είχε προτείνει να διοχετευτούν στους αντάρτες αντιαεροπορικοί πύραυλοι Stiger, για να αντιμετωπίζουν τις επιθέσεις των σοβιετικών μαχητικών αεροσκαφών και ελικοπτέρων. Το Κογκρέσο δεν ενέκρινε αρχικά τη διάθεση των όπλων αυτών στους Αφγανούς, φοβούμενο ότι πέσουν στα χέρια των Σοβιετικών και θα διαρρεύσουν, έτσι, τεχνολογικά μυστικά των ΗΠΑ.

Σκηνοθετήθηκε, λοιπόν, η ιστορία της «κατασκοπίας» στην Αθήνα, στην οποία ο διπλός πράκτορας Μπόχαν είχε πρωτεύοντα ρόλο. Με το επιχείρημα ότι οι Σοβιετικοί είχαν ήδη στα χέρια τους τα μυστικά του Stiger πείστηκε το Κογκρέσο να εγκρίνει τη διάθεσή τους στους Αφγανούς αντάρτες».

Αξίζει να σημειωθεί πως η σύζυγος και η κόρη του Μπόχαν δεν κατάφεραν να διαφύγουν και να ακολουθήσουν τον Μπόχαν πίσω στις ΗΠΑ, αφού η σοβιετική πρεσβεία τις μετέφερε στο αεροδρόμιο του Ελληνικού, οδηγώντας τες πίσω στη Μόσχα, παρά τις καθυστερημένες προσπάθειες των δυτικών υπηρεσιών να τις σταματήσουν.

Διαβάστε επίσης