Καισαριανή: Η ιστορία του Κώστα Τσίρκα, ενός εκ των 200 που εκτελέστηκαν - «Πάμε στη μάχη»

Με τη δημοσίευση των συγκλονιστικών ιστορικών φωτογραφικών ντοκουμέντων με τους 200 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944 από τους Ναζί, όλο και περισσότερες ιστορίες για τους εκτελεσμένους έρχονται στο φως της δημοσιότητας.

Μία από αυτές είναι και η ιστορία του δασκάλου Κώστα Τσίρκα, η γυναίκα του οποίου έμαθε ότι ο άνδρας της ήταν ανάμεσα στους 200, επειδή βρήκε σε μια αποθήκη με ρούχα των εκτελεσμένων, την κουβέρτα που του είχε δώσει να έχει μαζί του στη φυλακή.

Μέσα στην κουβέρτα ήταν τυλιγμένο το σακάκι του που το φορούσε πριν την εκτέλεση και μέσα στο σακάκι του είχε φωτογραφίες της γυναίκας του και των παιδιών τους και το τελευταίο του γράμμα, στο οποίο έγραφε: «Πρωτομαγιά. Γειά σας όλοι. Πάμε στη μάχη. Κώστας Τσίρκας».

Η ιστορία του Κώστα Τσίρκα

Ακολουθεί αναλυτικά η ιστορία του Κώστα Τσίρκα, όπως έχει δημοσιευτεί στον ιστότοπο ιστορικού ενδιαφέροντος athenshistorywalks.com.

Ο δάσκαλος Κώστας Τσίρκας ήταν ένας από τους προπολεμικούς κομμουνιστές πολιτικούς κρατούμενους. Γεννήθηκε το 1906 στα Πράμαντα της Ηπείρου. Ήταν δάσκαλος. Το 1930 μετατέθηκε στη Θεσσαλονίκη. Εκεί οργανώθηκε στο ΚΚΕ. Την περίοδο της δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά ανέπτυξε ιδιαίτερη συνδικαλιστική δράση. Ήταν πρόεδρος του συλλόγου δασκάλων «Αναγέννησις», συντάκτης της ομώνυμης εφημερίδας και συμμετείχε στο Αντιδικτατορικό Μέτωπο Μακεδονίας. Πιάστηκε από χωροφύλακες της Ειδικής Ασφάλειας στις 6 Μαΐου 1938 και οδηγήθηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης κομμουνιστών της Ακροναυπλίας. Μετά την κατάληψη της χώρας από τους Γερμανούς, ο Τσίρκας και οι συγκρατούμενοί του παραδόθηκαν στους κατακτητές. Η παράδοση έγινε από τον διοικητή της Διεύθυνσης Χωροφυλακής Πελοποννήσου και τον Νομάρχη Αργολιδοκορινθίας κατόπιν εντολής του Υφυπουργού Δημόσιας Ασφάλειας Κωνσταντίνου Μανιαδάκη. Τον Σεπτέμβριο του 1942 ο Τσίρκας μεταφέρθηκε, με άλλους κομμουνιστές κρατούμενους, στο στρατόπεδο συγκέντρωσης στη Λάρισα και στις 3 Σεπτεμβρίου 1943 στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Χαϊδαρίου.

Ο Τσίρκας είχε την τύχη εκατοντάδων άλλων κομμουνιστών, πολιτικών κρατουμένων από την περίοδο της δικτατορίας του Μεταξά. Χωρίς να έχουν διαπράξει κανένα αδίκημα κατά των Γερμανών και Ιταλών κατακτητών, δεδομένου ότι σε όλη τη διάρκεια της Κατοχής ήταν εκτοπισμένοι ή φυλακισμένοι, οδηγήθηκαν στο εκτελεστικό απόσπασμα. Αυτοί οι άνθρωποι εκτελέστηκαν αποκλειστικά και μόνο λόγω των πολιτικών τους πεποιθήσεων. Επειδή ήταν κομμουνιστές. Ο Κώστας Τσίρκας εκτελέστηκε την Πρωτομαγιά του 1944 στην ομαδική εκτέλεση των 200 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.

Μέρες μετά την εκτέλεση, κατάφερε να φτάσει στην Αθήνα, η σύζυγός του, που ζούσε στην Θεσσαλονίκη. Η Κατίνα Τσίρκα αναζητούσε στοιχεία για τη τύχη του Κώστα, καθώς δεν είχαν ανακοινωθεί τα ονόματα των εκτελεσμένων. Πάντα υπήρχε η ελπίδα. Κυκλοφορούσαν φήμες ότι τους 100 τους εκτέλεσαν και τους άλλους 100 τους έστειλαν στη Γερμανία για καταναγκαστική εργασία. Ότι πολλοί δραπέτευσαν από τα φορτηγά που τους μετέφεραν στο Σκοπευτήριο και κρύβονταν σε διάφορα σπίτια. Η Κατίνα θυμόταν: «η αγωνία όλων μας ήταν μεγάλη και ο πόνος αβάστακτος. Έπρεπε να μάθουμε τι ακριβώς έγινε. Θέλαμε όλοι μας να ξέρουμε, αν όντως σώθηκε κάποιος, που θα μπορούσε να μας πληροφορούσε κάτι θετικό».

Η Κατίνα είχε δώσει στον Κώστα την κουβέρτα με την οποία την σκέπαζαν οι γονείς της όταν ήταν μικρή. Ήθελε να έχει κάτι δικό της στη φυλακή. Ο Κώστας της είχε υποσχεθεί ότι θα την έχει πάντα μαζί του. Αυτή η κουβέρτα διέλυσε και τις τελευταίες ελπίδες που είχε:

«Κάποια μέρα πληροφορηθήκαμε ότι σε μια αποθήκη της Αρχιεπισκοπής Αθηνών στην οδό Φιλοθέης, υπήρχαν ρούχα εκτελεσμένων. Ψάχνοντας με προσοχή κι ευλάβεια όλα αυτά τα ιερά απομεινάρια, βρήκα την κουβέρτα. Μέσα στην κουβέρτα αυτή ήταν προσεκτικά τυλιγμένο το σακάκι του, που φορούσε πριν απ’ την εκτέλεση. Στη μέσα τσέπη του σακακιού ήταν με φροντίδα τοποθετημένα, το τελευταίο του γράμμα, το γεμάτο κουράγιο, αγάπη και στοργή, φωτογραφίες του παιδιού και δικές μου».

Το τελευταίο γράμμα του Τσίρκα έγραφε: «Πρωτομαγιά. Γειά σας όλοι. Πάμε στη μάχη. Κώστας Τσίρκας»

Διαβάστε επίσης