Ομφαλοκήλη: Σύγχρονη, ελάχιστα επεμβατική θεραπεία!

Στην πραγματικότητα, όταν αναφερόμαστε στην ομφαλοκήλη, εννοούμε την κήλη εκείνη που σχηματίζεται στην περιοχή του ομφαλού ή περιμετρικά του ομφαλού.

Η ομφαλοκήλη μπορεί να εμφανισθεί σε οποιαδήποτε ηλικία, με τα πλέον πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα να αναδεικνύουν την παρουσία της στο 23 – 50% των ενηλίκων ατόμων σε κάποια στιγμή στη ζωή τους.

Από τι προκαλείται;

Η ομφαλοκήλη αναπτύσσεται στον ομφαλό, σημείο στο οποίο υφίσταται εκ γενετής μία ανατομική ευαλωτότητα του κοιλιακού τοιχώματος. Η σταδιακή εξασθένηση της μυϊκής ισχύος των κοιλιακών τοιχωμάτων εξαιτίας πολλαπλών αιτίων, οδηγεί στην πρόπτωση ενδοκοιλιακών οργάνων μέσω αυτού του ευένδοτου σημείου του ομφαλού, προκαλώντας, τελικώς, την ομφαλοκήλη.

Όπως προαναφέραμε, τα αίτια που συντελούν και εντείνουν την ανάπτυξη της ομφαλοκήλης, αποτελούν όλες εκείνες τις καταστάσεις που έχουν ως αποτέλεσμα αφενός τη σταδιακή εξασθένιση και χαλάρωση των κοιλιακών τοιχωμάτων και αφετέρου τη χρόνια αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης και περιλαμβάνουν:

• Το γυναικείο φύλο
• Την παχυσαρκία
• Τη χρόνια δυσκοιλιότητα
• Τον χρόνιο βήχα
• Το κάπνισμα
• Τη συχνή άρση βάρους
• Τη βαριά χειρωνακτική εργασία
• Την εγκυμοσύνη

Ποια συμπτώματα θα πρέπει να κρούσουν τον κώδωνα του κινδύνου;

Συνηθέστερα, οι ίδιοι οι ασθενείς αντιλαμβάνονται το πρόβλημά τους, καθώς τις περισσότερες φορές παρατηρούν μία διόγκωση στην περιοχή του ομφαλού που προοδευτικά εντείνεται μέσα στην ημέρα ή εμφανίζεται με την άρση βάρους, ενώ ταυτόχρονα παρουσιάζει σημαντική βελτίωση κατά τις πρωινές ώρες ή ύστερα από την κατάκλιση.

Η διόγκωση του ομφαλού ενδέχεται, σε ορισμένες περιπτώσεις, να συνοδεύεται από ερύθημα (κοκκινίλα) του υπερκείμενου δέρματος καθώς και από ένα αίσθημα πόνου στην πάσχουσα περιοχή.

Η εκτίμηση των συμπτωμάτων, σε συνδυασμό με τη φυσική εξέταση του ασθενούς τόσο σε όρθια όσο και σε κατακεκλιμμένη θέση, επιτρέπει την ασφαλή και τεκμηριωμένη διάγνωση της ομφαλοκήλης.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονίσουμε τη μείζονα σημασία του ακριβούς προσδιορισμού του μεγέθους του αυχένα της ομφαλοκήλης -δηλαδή του χάσματος στο κοιλιακό τοίχωμα, ο οποίος πραγματοποιείται με την πραγματοποίηση μίας αξονικής ή μαγνητικής τομογραφίας. Ο ακριβής προσδιορισμός του μεγέθους του αυχένα θα καθορίσει με τη σειρά του και την κατάλληλη θεραπευτική προσέγγιση.

Ποιους κινδύνους υποκρύπτει η ομφαλοκήλη;

Όπως κάθε πάθηση του κοιλιακού τοιχώματος, έτσι και η ομφαλοκήλη συνοδεύεται από δύο μείζονες απειλές για την υγεία του ασθενούς.

Αφενός, ο βασικός κίνδυνος που υποκρύπτει η ομφαλοκήλη είναι η αδυναμία ανάταξης της (μη ανατασσόμενη ομφαλοκήλη), στην οποία το περιεχόμενο εντός της ομφαλοκήλης ενδοκοιλιακό όργανο δεν δύναται να αναταχθεί (επιστρέψει) εντός της περιτοναϊκής κοιλότητας, κατάσταση που απαιτεί άμεση χειρουργική εκτίμηση και παρέμβαση.

Ο σημαντικότερος, ωστόσο, ενδεχόμενος κίνδυνος κάθε ομφαλοκήλης είναι η περίσφιξή της (περισφιγμένη ομφαλοκήλη), κατάσταση στην οποία η αιμάτωση του περιεχόμενου εντός της ομφαλοκήλης ενδοκοιλιακού οργάνου έχει επηρεαστεί σημαντικά ή έχει διακοπεί, γεγονός που επαπειλεί άμεσα τη βιωσιμότητά του. Η περίσφιξη της ομφαλοκήλης αποτελεί μία επείγουσα ιατρική κατάσταση, η οποία συνοδεύεται από έντονο άλγος και απαιτεί άμεση χειρουργική παρέμβαση, προκειμένου να αποφευχθεί η ισχαιμία και η νέκρωση του εγκλωβισμένου ενδοκοιλιακού οργάνου.

Ποια είναι η σύγχρονη θεραπευτική προσέγγιση της ομφαλοκήλης;

Δεν υφίσταται, ουσιαστικά, κάποιας μορφής συντηρητική θεραπεία για την ομφαλοκήλη, καθώς η ομφαλοκήλη προκύπτει από κάποιο ανατομικό μυοαπονευρωτικό χάσμα στο κοιλιακό τοίχωμα, μέσω του οποίου προβάλλει ενδοκοιλιακό περιεχόμενο, με την αποκατάσταση του χάσματος να είναι απαραίτητη για την πρόληψη των επιπλοκών της.

Όπως μας εξηγεί αναλυτικά ο Γενικός Χειρουργός Δρ. Κωνσταντίνος Αποστόλου, η χειρουργική θεραπεία συνιστά την μοναδική και οριστική θεραπεία για την ομφαλοκήλη, ακόμη και στην περίπτωση μίας μικρής ομφαλοκήλης, ανεξάρτητα από την ηλικία και το φύλο των ασθενών. Αυτό βασίζεται στα ευρήματα των πλέον πρόσφατων επιστημονικών ερευνών, σύμφωνα με τις οποίες η χειρουργική αποκατάσταση της ομφαλοκήλης κρίνεται πάντοτε απαραίτητη, καθώς οι κίνδυνοι που ενέχει η παραμονή της υπερβαίνουν σαφώς τους κινδύνους της ίδιας της επέμβασης.

Τα τελευταία χρόνια, η υιοθέτηση ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών, όπως η λαπαροσκοπική και η ρομποτική αποκατάσταση της ομφαλοκήλης, έχει αναδείξει τα σημαντικά πλεονεκτήματα των ελάχιστα επεμβατικών μεθόδων, σε σύγκριση με την παραδοσιακή ανοικτή μέθοδο. Επιπρόσθετα, η χρήση πλέγματος για τη γεφύρωση του χάσματος στο κοιλιακό τοίχωμα εξασφαλίζει την πλήρη αποκατάσταση της κήλης, ενώ ταυτόχρονα ελαττώνει δραστικά την πιθανότητα υποτροπής της.

Μεταξύ των κύριων πλεονεκτημάτων των ελάχιστα επεμβατικών μεθόδων συγκαταλέγονται:

• Η ελάχιστη ή μηδενική αίσθηση πόνου μετά την επέμβαση
• Η ταχεία ανάρρωση μετά την επέμβαση
• Η σύντομη νοσηλεία και η γρήγορη έξοδος από το νοσοκομείο
• Η ταχύτατη επιστροφή στην επαγγελματική και κοινωνική ζωή

Σε κάθε περίπτωση, η επιλογή της κατάλληλης μεθόδου για την οριστική θεραπεία της ομφαλοκήλης θα πρέπει να εξατομικεύεται σε κάθε ασθενή μεμονωμένα, λαμβάνοντας υπόψιν πολλαπλούς παράγοντες.

Από τον Κωνσταντίνο Γ. Αποστόλου MD, MSc, PhD

Γενικός Χειρουργός

Εξειδικευθείς Πανεπιστημίου Harvard, USA

https://drapostolou.gr/