Δίκη ΟΠΕΚΕΠΕ: Νέα στοιχεία από τις καταθέσεις - Πώς γίνονταν οι έλεγχοι, τι δηλωνόταν ως αγροτεμάχιο

Με την έναρξη της δίκης ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων για την υπόθεση των παράνομων επιδοτήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ στις Σέρρες, ήρθαν στο φως σημαντικές πτυχές σχετικά με τις διαδικασίες ελέγχου του Οργανισμού και τα κενά που φαίνεται να υπήρχαν κατά την επίμαχη περίοδο. Στο εδώλιο βρίσκονται συνολικά 25 κατηγορούμενοι, οι οποίοι κατηγορούνται ότι εισέπραξαν παρανόμως επιδοτήσεις που υπερβαίνουν τις 250.000 ευρώ κατά τα έτη 2016 έως 2018.

Αρχικά οι κατηγορούμενοι ήταν 32, ωστόσο επτά εξ αυτών επέλεξαν στην προηγούμενη συνεδρίαση να κάνουν χρήση του θεσμού της ποινικής διαπραγμάτευσης.

Οι συγκεκριμένοι κατηγορούμενοι ομολόγησαν την ενοχή τους και επέστρεψαν ποσό ύψους 165.000 ευρώ. Ως αποτέλεσμα, καταδικάστηκαν σε μειωμένες ποινές φυλάκισης που κυμαίνονται από δύο έτη και τρεις μήνες έως τρία έτη, με τριετή αναστολή. Για έναν από αυτούς διατάχθηκε επιπλέον η δήμευση ποσού 20.000 ευρώ από τραπεζικούς λογαριασμούς του.

Κατά την έναρξη της διαδικασίας, η εισαγγελέας της έδρας Ευγενία Κυβέλου πρότεινε την απόρριψη των ενστάσεων που είχαν υποβληθεί από την υπεράσπιση, μεταξύ των οποίων ένσταση ακυρότητας αλλά και ένσταση ακυρότητας του κλητηρίου θεσπίσματος. Το δικαστήριο υιοθέτησε την εισαγγελική πρόταση, επιτρέποντας τη συνέχιση της δίκης.

Τι κατέθεσε μάρτυρας

Ο κύκλος των μαρτυρικών καταθέσεων άνοιξε με την κατάθεση υπαλλήλου του ΟΠΕΚΕΠΕ, η οποία υπηρετεί ως προϊσταμένη στο τμήμα ελέγχων Μακεδονίας – Θράκης. Όπως ανέφερε στην κατάθεσή της, η υπηρεσία της κλήθηκε να παράσχει στοιχεία για έντεκα πρόσωπα στο πλαίσιο της έρευνας. «Ήμουν και παραμένω προϊσταμένη στο τμήμα ελέγχων Μακεδονίας – Θράκης. Μας ζητήθηκαν στοιχεία για 11 πρόσωπα σχετικά με το αν πήραν επιδοτήσεις και απαντήσαμε σε όσα ζητούσε το έγγραφο», είπε χαρακτηριστικά.

Η μάρτυρας εξήγησε ότι τα δικαιολογητικά που συνοδεύουν τις αιτήσεις επιδοτήσεων δεν ελέγχονται τη στιγμή που κατατίθενται. «Όσα δικαιολογητικά υποβάλλονται δεν ελέγχονται τη στιγμή της υποβολής», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι ο όρος «αγροτεμάχιο» στον Οργανισμό αφορά την έκταση μιας ενιαίας καλλιέργειας, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει περισσότερες από μία ιδιοκτησίες. «Ο όρος του αγροτεμαχίου σε εμάς έχει την έννοια της έκτασης της ενιαίας καλλιέργειας. Μπορεί να είναι διαφορετικές καλλιεργήσιμες ιδιοκτησίες», σημείωσε.

Αναφερόμενη στην περίοδο 2016–2018, διευκρίνισε ότι τότε δεν υπήρχε δυνατότητα καταχώρησης λεπτομερών στοιχείων για το ιδιοκτησιακό καθεστώς των εκτάσεων. «Από το 2016 έως το 2018 δεν υπήρχε η δυνατότητα αναγραφής λεπτομερών πληροφοριών για το ιδιοκτησιακό καθεστώς, αλλά μόνο ποιος είναι ο μισθωτής και ποιος ο εκμισθωτής», ανέφερε.

Τι είπε για τα μισθωτήρια συμβόλαια

Σε ερωτήσεις της προέδρου σχετικά με τον έλεγχο των μισθωτηρίων συμβολαίων, η μάρτυρας απάντησε ότι τέτοιος έλεγχος δεν προβλέπεται από την εγκύκλιο των ελέγχων. «Στην εγκύκλιο των ελέγχων δεν προβλέπεται έλεγχος στα μισθωτήρια», ανέφερε, προσθέτοντας ότι στον πρώτο έλεγχο που πραγματοποιήθηκε διαπιστώθηκαν ελλείψεις σε αρκετά από αυτά. Όπως εξήγησε, οι ενδιαφερόμενοι υπέβαλαν ενστάσεις και προσκόμισαν επιπλέον δικαιολογητικά, με αποτέλεσμα σε ορισμένες περιπτώσεις να γίνουν δεκτές. «Στον πρώτο έλεγχο διαπιστώθηκαν ελλείψεις σε πολλά μισθωτήρια. Υπέβαλαν ένσταση και έφεραν επιπλέον δικαιολογητικά σχετικά με το πώς αποδεικνυόταν η ιδιοκτησία. Κάποιοι δικαιώθηκαν», κατέθεσε.

Η μάρτυρας αναφέρθηκε επίσης στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το σύστημα των αγροτικών ενισχύσεων. «Ένα αγροτεμάχιο, όταν είναι επιλέξιμο, μπορεί από μόνο του να ενεργοποιήσει δικαιώματα στον ΟΠΕΚΕΠΕ, ανάλογα με το είδος της επιδότησης. Είναι εκτατικές οι επιδοτήσεις και κάποιες είναι συνδεδεμένες με παραγωγή προϊόντος», σημείωσε.

Κατά την εξέτασή της από την εισαγγελέα, η μάρτυρας παραδέχθηκε ότι οι δηλώσεις που υποβάλλονται μέσω του συστήματος ΟΣΔΕ, καθώς και τα συνοδευτικά παραστατικά, δεν ελέγχονται συστηματικά. «Δεν ελέγχονται. Μόνο μέσω καταγγελιών», ανέφερε, διευκρινίζοντας μάλιστα ότι «από το 2014 δεν υπάρχει δείγμα διοικητικού ελέγχου για τα μισθωτήρια».

Πώς ξεκίνησε ο έλεγχος

Σε ερώτηση για το πώς ξεκίνησε ο έλεγχος στη συγκεκριμένη υπόθεση, η μάρτυρας απάντησε: «Ήρθε χαρτί από την οικονομική αστυνομία». Παράλληλα, διευκρίνισε ότι ο έλεγχος της νομιμότητας των συνημμένων εγγράφων δεν ανήκει στον ΟΠΕΚΕΠΕ αλλά στα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων και στους ίδιους τους ενδιαφερόμενους. «Είναι θέμα ΚΥΔ και πελάτη, όχι ΟΠΕΚΕΠΕ», είπε χαρακτηριστικά.

Αναφερόμενη στη διαδικασία καταλογισμού ποσών που έχουν καταβληθεί αχρεωστήτως, η μάρτυρας τόνισε ότι απαιτείται προηγουμένως διασταυρωτικός έλεγχος όλων των στοιχείων της δήλωσης. «Τα αχρεωστήτως καταβληθέντα δεν μπορούν να καταλογιστούν άμεσα. Για να γραφτούν στο βιβλίο οφειλετών πρέπει να γίνει διασταυρωτικός έλεγχος που ελέγχει όλα τα στοιχεία της δήλωσης», εξήγησε, επισημαίνοντας ότι «μετά το 2015 δεν έχει τρέξει διασταυρωτικός έλεγχος από τον ΟΠΕΚΕΠΕ».

Τέλος, η μάρτυρας διευκρίνισε ότι όταν διαπιστώνεται σημαντική απόκλιση στα στοιχεία μιας δήλωσης, αυτή μπορεί να απορριφθεί. «Υπάρχουν ποσοστά απόκλισης 30%, 50% ή και 80% και κινούμαστε με αυτά. Αν μια δήλωση έχει μεγάλο ποσοστό ανακρίβειας, απορρίπτεται», ανέφερε.

Επόμενη κατάθεση μάρτυρα

Τις μαρτυρικές καταθέσεις συνέχισε ο προϊστάμενος της Νομαρχιακής Μονάδας Πιερίας του ΟΠΕΚΕΠΕ, ο οποίος είχε διενεργήσει ελέγχους σε τέσσερις από τους κατηγορούμενους παραγωγούς. Όπως ανέφερε, η υπόθεση έφτασε στην υπηρεσία μετά από διαβίβαση φακέλου από την Εισαγγελία Σερρών, κατόπιν σχετικής καταγγελίας, γεγονός που οδήγησε στην έναρξη ελέγχου.

Σύμφωνα με τον μάρτυρα, κατά τον πρωτοβάθμιο έλεγχο είχε απορριφθεί το σύνολο των δηλωθέντων αγροτεμαχίων, καθώς τα μισθωτήρια συμβόλαια που είχαν κατατεθεί δεν κρίθηκαν νομότυπα. Στη συνέχεια ενεργοποιήθηκε η διαδικασία των ενστάσεων, στο πλαίσιο της οποίας οι παραγωγοί είχαν προθεσμία δέκα ημερών για να προσκομίσουν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.

«Ελέγξαμε εκ νέου τα μισθωτήρια προκειμένου να διαπιστωθεί αν ήταν νομότυπα. Οι αγρότες όφειλαν να καταθέσουν τα μισθωτήρια στα ΚΥΔ και σε εμάς, στο στάδιο του δευτεροβάθμιου ελέγχου, προσκομίστηκαν τα σωστά έγγραφα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Κατά την εξέτασή του από την εισαγγελέα, τέθηκαν ερωτήματα για τη διαδικασία που ακολούθησε η επιτροπή ενστάσεων και για το εύρος των ελέγχων που πραγματοποιήθηκαν. Ο μάρτυρας διευκρίνισε ότι πραγματοποιήθηκε γεωχωρικός έλεγχος των αγροτεμαχίων, επισημαίνοντας ωστόσο ότι δεν υπήρχε υποχρέωση να καταγραφεί αναλυτικά στο πόρισμα.

Σε ερωτήσεις σχετικά με το αν εξετάστηκαν στοιχεία ιδιοκτησίας μέσω του Κτηματολογίου ή των δηλώσεων Ε9, ο μάρτυρας απάντησε ότι τέτοιος έλεγχος δεν πραγματοποιήθηκε. Όπως εξήγησε, ακόμη και αν υπήρχαν μεταγενέστερες τροποποιήσεις στις δηλώσεις Ε9, η υπηρεσία δεν είχε τη δυνατότητα να τις ελέγξει. Στο ενδεχόμενο να είχαν γίνει τέτοιες τροποποιήσεις, παραδέχθηκε ότι θα μπορούσε να προκύψει παραπλάνηση της υπηρεσίας, σημειώνοντας πάντως ότι η επανάληψη της δήλωσης του ίδιου αγροτεμαχίου για τρία συνεχόμενα έτη λειτουργούσε ως ένδειξη αξιοπιστίας, παρότι ο συγκεκριμένος έλεγχος δεν είχε καταγραφεί εγγράφως.

Τι κατέθεσε υπάλληλος του ΟΠΕΚΕΠΕ

Στη συνέχεια κατέθεσε υπάλληλος του ΟΠΕΚΕΠΕ στη Θεσσαλονίκη, η οποία είχε ελέγξει έξι παραγωγούς στο πλαίσιο εξέτασης ενστάσεων. Όπως ανέφερε, της δόθηκε εντολή να εξετάσει τις ενστάσεις των παραγωγών, ενώ στο φάκελο υπήρχαν και σχετικές επιστολές συναδέλφων από τον πρωτοβάθμιο έλεγχο. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα μισθωτήρια είχαν αρχικά κριθεί μη νομότυπα και ζητήθηκε η προσκόμιση νέων, ορθών παραστατικών.

Η ίδια εξήγησε ότι τα αποτελέσματα του ελέγχου δεν ήταν τα ίδια για όλους τους παραγωγούς, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις υπήρξε πλήρης αποδοχή των ενστάσεων, ενώ σε άλλες πλήρης απόρριψη.

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση της προέδρου του δικαστηρίου, διευκρίνισε ότι η ολική έγκριση σε μία περίπτωση οφειλόταν στο γεγονός ότι ο συγκεκριμένος παραγωγός διέθετε περιορισμένο αριθμό αγροτεμαχίων και, για τρία συνεχόμενα έτη, είχε προσκομίσει νομότυπα μισθωτήρια. Επιπλέον, ήταν ο μόνος από τους έξι που εξετάστηκαν χωρίς να υπάρχει περίπτωση υπεκμίσθωσης.

Από την άλλη πλευρά, περιπτώσεις απορρίφθηκαν όταν διαπιστώθηκε ότι τα δηλωθέντα στρέμματα είχαν προστεθεί μεταγενέστερα στις δηλώσεις Ε9. Ερωτηθείσα από την εισαγγελέα αν σε αυτές τις περιπτώσεις η υπηρεσία εξαπατήθηκε, η μάρτυρας απάντησε πως, κατά την άποψή της, αυτό πράγματι συνέβη.

Διαβάστε επίσης