Αυτοψία Newsbomb για τα ηλεκτρικά πατίνια στους δρόμους: Ταχύτητα, ελιγμοί και ελάχιστη ασφάλεια

Snapshot

• Τα ηλεκτρικά πατίνια στην Ελλάδα προκαλούν αυξανόμενα σοβαρά τροχαία και θανάτους, με πολλές περιπτώσεις ανηλίκων να εμπλέκονται σε ατυχήματα χωρίς την απαραίτητη ασφάλεια.
• Ο ισχύων Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας θέτει όρια ταχύτητας, απαγορεύει την κυκλοφορία σε πεζοδρόμια και προβλέπει χρήση κράνους για ανηλίκους, αλλά οι περισσότεροι χρήστες δεν τηρούν αυτούς τους κανόνες.
• Ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη προτείνει απαγόρευση χρήσης ηλεκτρικών πατινιών για ανηλίκους κάτω των 18 ετών, υποχρεωτική ασφάλιση και περιορισμό της ταχύτητας με «κόφτες».
• Η αγορά ηλεκτρικών πατινιών γίνεται χωρίς ελέγχους, άδεια οδήγησης ή εκπαίδευση, ενώ πολλά πατίνια μπορούν να ξεπεράσουν τα νόμιμα όρια ταχύτητας, αυξάνοντας τον κίνδυνο ατυχημάτων.
• Πολλες ευρωπαϊκές πόλεις, όπως το Παρίσι, η Μαδρίτη και η Πράγα, έχουν επιβάλει απαγορεύσεις ή αυστηρούς περιορισμούς στα ενοικιαζόμενα ηλεκτρικά πατίνια λόγω αυξημένων ατυχημάτων και προβλημάτων ασφάλειας.

Snapshot powered by AI

Φωτορεπορτάζ: Χάρης Γκίκας

Μέσα σε λίγα μόλις χρόνια, τα ηλεκτρικά πατίνια πέρασαν από το στάδιο της «μοντέρνας» μικροκινητικότητας σε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα μέσα μετακίνησης στους ελληνικούς δρόμους. Φθηνά, γρήγορα και εύκολα στη χρήση, αλλά και οικολογικά, κατέκλυσαν τις πόλεις, όμως μαζί τους αυξήθηκαν και τα σοβαρά τροχαία, οι τραυματισμοί - δυστυχώς, ακόμη και τα θανατηφόρα δυστυχήματα.

Το Newsbomb.gr κατέγραψε οδηγούς να κινούνται με πατίνι στους δρόμους της πόλης. Με υψηλές ταχύτητες, χωρίς τον απαραίτητο εξοπλισμό ασφαλείας - ακόμη και χωρίς κράνος - και κάνοντας ελιγμούς ανάμεσα στα αυτοκίνητα, τα δίκυκλα, τα μέσα μεταφοράς.

Η πρόσφατη τραγωδία στην Ηλεία, όπου ο 13χρονος Κωνσταντίνος έχασε τη ζωή του οδηγώντας ηλεκτρικό πατίνι, έφερε ξανά στο προσκήνιο τη συζήτηση για το αν η Ελλάδα διαθέτει επαρκές νομικό πλαίσιο, αλλά και για το αν τελικά αυτά τα οχήματα μπορούν να συνυπάρξουν με ασφάλεια στους δρόμους των ελληνικών πόλεων. Ενδεικτικό της κατάστασης πάντως είναι το γεγονός πως μόλις λίγες ημέρες μετά το τραγικό δυστύχημα στην Ηλεία, ένα 12χρονο παιδί δίνει μάχη για τη ζωή του, μετά από τροχαίο ατύχημα με ηλεκτρικό πατίνι στον Ασπρόπυργο, ενώ έχουν καταγραφεί τουλάχιστον ακόμη τρία ατυχήματα στο μεσοδιάστημα, στην Πάτρα και στην Κυπαρισσία.

Ο 13χρονος στην Ηλεία και η νέα τραγωδία

Το δυστύχημα με τον 13χρονο Κωνσταντίνο σημειώθηκε στα Μακρίσια Ηλείας, όταν το παιδί βρέθηκε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας και συγκρούστηκε με διερχόμενο αγροτικό αυτοκίνητο. Η σύγκρουση ήταν σφοδρή και το παιδί υπέκυψε στα τραύματά του λίγη ώρα αργότερα στο νοσοκομείο. Η εικόνα από την κηδεία του παιδιού συγκλόνισε το πανελλήνιο, ενώ το νέο αυτό δυστύχημα άνοιξε ξανά τη συζήτηση για τη χρήση ηλεκτρικών πατινιών από ανηλίκους, την έλλειψη ελέγχων αλλά και την απουσία κουλτούρας ασφαλούς οδήγησης.

Ο 40χρονος στα Πετράλωνα και τα σοβαρά ατυχήματα

Τους τελευταίους μήνες έχουν καταγραφεί δεκάδες σοβαρά περιστατικά με ηλεκτρικά πατίνια, αρκετά από τα οποία κατέληξαν σε βαρείς τραυματισμούς ή θανάτους.

Ιδιαίτερη αίσθηση είχε προκαλέσει και το δυστύχημα στα Πετράλωνα με θύμα έναν 40χρονο, ο οποίος έχασε τη ζωή του όταν έχασε τον έλεγχο του πατινιού που οδηγούσε. Το περιστατικό ήρθε να προστεθεί σε μια μακρά λίστα τροχαίων με πατίνια, που περιλαμβάνει συγκρούσεις με αυτοκίνητα, πτώσεις σε κακοσυντηρημένους δρόμους αλλά και παρασύρσεις πεζών.

Παράλληλα, συνεχώς αυξάνονται και τα ατυχήματα με παιδιά και εφήβους. Μόλις πριν από λίγες εβδομάδες, 14χρονος στην Κέρκυρα μεταφέρθηκε στη ΜΕΘ μετά από πτώση με πατίνι, ενώ αντίστοιχα περιστατικά έχουν σημειωθεί σε Κρήτη, Θεσσαλονίκη και Αθήνα.

Οι γιατροί των επειγόντων περιστατικών κάνουν λόγο για «νέα μάστιγα», καθώς πολλοί χρήστες κυκλοφορούν χωρίς κράνος, χωρίς προστατευτικό εξοπλισμό και συχνά με μεγάλες ταχύτητες.

Τι προβλέπει ο ΚΟΚ για τα ηλεκτρικά πατίνια

Τα ηλεκτρικά πατίνια έχουν ενταχθεί στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας ως «Ελαφρά Προσωπικά Ηλεκτρικά Οχήματα» (ΕΠΗΟ). Παρότι πολλοί θεωρούν ότι μπορούν να κινούνται παντού χωρίς περιορισμούς, ο ΚΟΚ προβλέπει συγκεκριμένους κανόνες.

Με βάση το ισχύον πλαίσιο:

• Η μέγιστη ταχύτητα δεν μπορεί να ξεπερνά τα 25 χλμ./ώρα.
• Απαγορεύεται η κυκλοφορία τους σε δρόμους όπου το όριο ταχύτητας είναι άνω των 50 χλμ./ώρα.
• Δεν επιτρέπεται η κίνηση στα πεζοδρόμια.
• Ο οδηγός πρέπει να κινείται σε ποδηλατόδρομο όπου υπάρχει ή κοντά στη δεξιά πλευρά του δρόμου.
• Τη νύχτα απαιτούνται φώτα και ανακλαστικά.
• Απαγορεύεται η μεταφορά δεύτερου ατόμου.
• Η χρήση κινητού τηλεφώνου και ακουστικών κατά την οδήγηση απαγορεύεται.
• Για ανηλίκους προβλέπονται περιορισμοί, ενώ συστήνεται υποχρεωτικά η χρήση κράνους.

Στην πράξη, ωστόσο, ελάχιστοι τηρούν τους κανόνες.

Σε πολλές περιοχές της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και άλλων πόλεων, χρήστες πατινιών κινούνται ανάμεσα σε αυτοκίνητα, ανεβαίνουν σε πεζοδρόμια, περνούν με κόκκινο ή οδηγούν χωρίς κανένα μέτρο προστασίας.

Απαγόρευση μέχρι 18 ετών και «κόφτες», προτείνει ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης

Απαγόρευση μέχρι 18 ετών και «κόφτες» στην ταχύτητα, προτείνει ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης για τα ηλεκτρικά πατίνια.

Εξέφρασα προσωπική μου άποψη, μιλώντας για γενική απαγόρευση, διευκρίνισε ο υπουργός, μία ημέρα αφότου ο δήμαρχος Αθήνας Χάρης Δούκας δήλωσε πως τα πατίνια «ήρθαν για να μείνουν». Ο χειρισμός της υπόθεσης είναι ιδιαίτερος και δύσκολος, είπε ο υπουργός, καθώς πρόκειται για ένα μέσο φιλικό προς το περιβάλλον και πρέπει να βρεθεί ο καλύτερος τρόπος. Το πρώτο είναι απαγόρευση μέχρι 18 ετών, πλήρης απαγόρευση για τους ανήλικους.

Δεύτερο, είπε ο υπουργός, «αν ένα πατίνι σε χτυπήσει, ποιος θα σε αποζημιώσει; Άρα χρειάζεται ασφάληση παντού» και ως τρίτο βήμα στη διαδικασία τακτοποίησης της κατάστασης, είναι η αναρχία που επικρατεί στον χώρο και στη συνέχεια, ο περιορισμός της ταχύτητας. «Ένα αυτοκίνητο που τρέχει με 50 χλμ θέλει 15 μέτρα για να σταματήσει, σκεφτείτε λοιπόν πόσο θέλει ένα πατίνι για να σταματήσει: Άρα, κόφτες παντού».

Η αγορά χωρίς ουσιαστικό έλεγχο

Ένα ακόμη ζήτημα που προκαλεί έντονο προβληματισμό είναι η ευκολία με την οποία μπορεί κάποιος να αγοράσει ηλεκτρικό πατίνι.

Η αγορά γίνεται ελεύθερα, ακόμη και μέσω διαδικτύου, χωρίς άδεια οδήγησης, χωρίς υποχρεωτική εκπαίδευση και χωρίς εξετάσεις. Έτσι, ακόμη και ανήλικοι μπορούν πολύ εύκολα να αποκτήσουν οχήματα που αναπτύσσουν μεγάλες ταχύτητες.

Μάλιστα, πολλά από τα πατίνια που κυκλοφορούν στην αγορά έχουν δυνατότητα «ξεκλειδώματος» ταχύτητας, φτάνοντας ακόμη και πάνω από 40 ή 50 χιλιόμετρα την ώρα, κάτι που αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο σοβαρού τραυματισμού.

Αστυνομικοί της Τροχαίας επισημαίνουν ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την ταχύτητα, αλλά και το γεγονός ότι πολλοί χρήστες αγνοούν βασικούς κανόνες κυκλοφορίας.

«Δεν είναι παιχνίδι»

Το μεγάλο πρόβλημα, σύμφωνα με ειδικούς στην οδική ασφάλεια, είναι ότι τα ηλεκτρικά πατίνια αντιμετωπίζονται ακόμη από πολλούς ως «παιχνίδι» και όχι ως κανονικό όχημα.

Ωστόσο, σε ταχύτητες 20 ή 30 χιλιομέτρων την ώρα, μία πτώση χωρίς κράνος μπορεί να αποβεί μοιραία. Οι μικροί τροχοί, η αστάθεια του οχήματος και το κακό οδικό δίκτυο σε πολλές περιοχές της Ελλάδας καθιστούν την οδήγηση ιδιαίτερα επικίνδυνη.

Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι απαιτείται:

• εκπαίδευση των χρηστών,
• αυστηρή αστυνόμευση,
• σαφές νομικό πλαίσιο,
• αλλά και αλλαγή νοοτροπίας.

Γιατί όσο τα ηλεκτρικά πατίνια αντιμετωπίζονται ως «εύκολη βόλτα» και όχι ως όχημα που απαιτεί κανόνες και ευθύνη, ο κατάλογος των θυμάτων στους δρόμους θα συνεχίζει να μεγαλώνει.

Πού έχουν απαγορευτεί τα ηλεκτρικά πατίνια

Οι βασικοί λόγοι που οδηγούν στις απαγορεύσεις ή τους περιορισμούς σε διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις είναι η αύξηση σοβαρών τροχαίων, οι θάνατοι χρηστών και πεζών, η επικίνδυνη οδήγηση σε πεζοδρόμια, η άναρχη στάθμευση, η δυσκολία αστυνόμευσης και η έλλειψη υποδομών μικροκινητικότητας.

Παρίσι, η πόλη-σύμβολο της απαγόρευσης

Το Παρίσι έγινε η πρώτη μεγάλη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα που απαγόρευσε τα ενοικιαζόμενα ηλεκτρικά πατίνια το 2023, έπειτα από δημοψήφισμα στο οποίο σχεδόν το 90% όσων ψήφισαν τάχθηκαν υπέρ της απομάκρυνσής τους.

Η απόφαση αφορούσε τα shared/rental scooters των εταιρειών Lime, Tier και Dott. Τα ιδιωτικά πατίνια εξακολουθούν να επιτρέπονται, αλλά με αυστηρούς κανόνες:

• όριο ταχύτητας 25 χλμ./ώρα,
• απαγόρευση σε πεζοδρόμια,
• υποχρεωτική χρήση ποδηλατοδρόμων όπου υπάρχουν,
• πρόστιμα για παράνομη στάθμευση.

Μαδρίτη: «Τέλος» λόγω χάους και επικίνδυνης οδήγησης

Και η Μαδρίτη αποφάσισε να απομακρύνει τα ενοικιαζόμενα πατίνια από τους δρόμους της, κρίνοντας ότι οι εταιρείες δεν κατάφεραν να ελέγξουν:

• την επικίνδυνη οδήγηση,
• την παράνομη στάθμευση,
• αλλά και την κυκλοφορία σε πεζοδρομημένες ζώνες.

Οι δημοτικές αρχές ανέφεραν ότι το σύστημα «δεν μπορούσε να εγγυηθεί την ασφάλεια των πολιτών».

Πράγα: Απαγόρευση λόγω «χάους στα πεζοδρόμια»

Η Πράγα ακολουθεί επίσης τον ίδιο δρόμο, με απόφαση για απαγόρευση των shared e-scooters από το 2026.

Οι τοπικές αρχές έκαναν λόγο για «χάος στα πεζοδρόμια», αυξημένα ατυχήματα και τουριστική «κατάχρηση» των πατινιών στο ιστορικό κέντρο.

Ιταλία: Πινακίδες, ασφάλιση και κράνος

Στην Ιταλία δεν υπάρχει γενική απαγόρευση, όμως έχουν θεσπιστεί πολύ αυστηρότεροι κανόνες.

Οι αλλαγές περιλαμβάνουν:

• υποχρεωτικό κράνος,
• υποχρεωτική ασφάλιση,
• πινακίδες κυκλοφορίας,
• περιορισμούς σε συγκεκριμένες περιοχές πόλεων.

Σε πόλεις όπως η Φλωρεντία έχουν περιοριστεί σημαντικά οι υπηρεσίες ενοικίασης.

Σκανδιναβικές χώρες: Αυστηρά όρια ηλικίας

Η Φινλανδία απαγόρευσε τη χρήση ηλεκτρικών πατινιών σε παιδιά κάτω των 15 ετών, ενώ απαιτούνται ειδικές άδειες για τις εταιρείες ενοικίασης.

Στη Σουηδία είναι υποχρεωτικό το κράνος και ισχύει ανώτατο όριο ταχύτητας 20 χλμ./ώρα.

Διαβάστε επίσης