Νάξος: Το στοίχημα της βιώσιμης ανάπτυξης και η διάσωση της «ψυχής» του νησιού

Snapshot

• Η ορεινή Νάξος έχει τη δυνατότητα να αποτελέσει πρότυπο βιώσιμης ανάπτυξης με συντονισμένο πλάνο και στήριξη των τοπικών κοινωνιών.
• Η ΕΕ προετοιμάζει νέα στρατηγική για την υποστήριξη της νησιωτικότητας και της ορεινότητας, με έμφαση στη διαχείριση υδάτων και βιώσιμο χωροταξικό σχεδιασμό.
• Απαιτείται ενιαίο όραμα και συνεργασία όλων των διοικητικών βαθμίδων για την ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα, του τουρισμού και την αντιμετώπιση των δημογραφικών προκλήσεων.
• Η ερήμωση των ορεινών χωριών απειλεί την πολιτιστική και παραγωγική ταυτότητα της Νάξου, καθιστώντας αναγκαία την υποστήριξη των κοινοτήτων με υποδομές, συγκοινωνίες και οικονομικά κίνητρα.
• Η τοπική κοινωνία, με τη βοήθεια επιστημονικής υποστήριξης, καλείται να αναλάβει ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση και υλοποίηση βιώσιμων πολιτικών ανάπτυξης.

Snapshot powered by AI

Η ορεινή Νάξος έχει όλα τα φόντα να μετατραπεί σε εθνικό πρότυπο βιώσιμης ανάπτυξης, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει συντονισμένο πλάνο και έμπρακτη στήριξη των τοπικών κοινωνιών. Αυτό ήταν το κυρίαρχο συμπέρασμα κατά την έναρξη της 2ης Συνάντησης του Δικτύου για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη της Νάξου, που φιλοξενείται το διήμερο 6 και 7 Ιουνίου στο Οικομουσείο Κορώνου. Η εκδήλωση πραγματοποιείται στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Νάξου, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΙΠΑ) του Παντείου Πανεπιστημίου.

Στο ίδιο τραπέζι κάθισαν εκπρόσωποι της κυβέρνησης, της αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας αλλά και οι ίδιοι οι κάτοικοι. Κοινή συνιστώσα όλων ήταν η δέσμευση για ένα συγκεκριμένο σχέδιο δράσης –με την αρωγή και της ΕΕ– που θα απαντά στις προκλήσεις των υποδομών, του νερού και των συγκοινωνιών, δίνοντας παράλληλα ισχυρά κίνητρα στους νέους να παραμείνουν στο νησί.

Μ. Κουτουλάκης: «Το τοπίο είναι σύγχρονο πολιτιστικό αγαθό»

Ο Γενικός Γραμματέας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, Μανώλης Κουτουλάκης, υπογράμμισε ότι η Νάξος χαρακτηρίζεται από «πολλαπλή νησιωτικότητα» και ορεινότητα, στοιχεία που απαιτούν ειδικές, στοχευμένες παρεμβάσεις. Όπως εξήγησε, η ανάδειξη αυτών των ιδιαιτεροτήτων έχει ήδη ευαισθητοποιήσει την ΕΕ, η οποία προετοιμάζει μια νέα σχετική ευρωπαϊκή στρατηγική.

Ο κ. Κουτουλάκης έδωσε έμφαση στη στήριξη του πρωτογενούς τομέα, της κτηνοτροφίας και της εξόρυξης, ενώ χαρακτήρισε προτεραιότητα τη διαχείριση των υδάτων (μέσω φραγμάτων και αφαλατώσεων) και τον βιώσιμο χωροταξικό σχεδιασμό. «Πρέπει να αντιληφθούμε το τοπίο ως ένα σύγχρονο πολιτιστικό αγαθό», δήλωσε, καλώντας σε μια ευρεία κοινωνική συμμαχία όπου οι ίδιοι οι πολίτες θα ορίζουν τι είναι σημαντικό για τον τόπο τους. Συμπλήρωσε μάλιστα πως η αξία της ορεινής Νάξου κρύβεται στη συνολική εικόνα: το ενιαίο τοπίο, οι ξερολιθιές, η αρχιτεκτονική και οι άνθρωποι αποτελούν μια αδιάσπαστη ενότητα.

Δ. Λιανός: Όχι απομονωμένες λογικές, αλλά ενιαίο όραμα

Για την ανάγκη αποτελεσματικών χρηματοδοτικών εργαλείων και την ενίσχυση της πρωτοβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης μίλησε ο Δήμαρχος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, Δημήτρης Λιανός. Ο κ. Λιανός ξεκαθάρισε ότι δεν νοείται ισόρροπη ανάπτυξη για το νησί χωρίς ζωντανές ορεινές κοινότητες.

Επισημαίνοντας ότι η δημοτική αρχή επενδύει στον πρωτογενή τομέα και τον τουρισμό, τόνισε ότι οι δημόσιοι πόροι δεν αρκούν: απαιτείται η τόνωση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και η δημιουργία νέων ευκαιριών. «Η ευημερία κάθε κοινότητας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ανάπτυξη ολόκληρης της Νάξου», ανέφερε, απορρίπτοντας τους τοπικισμούς και καλώντας σε στενή συνεργασία όλων των βαθμών διοίκησης και της επιστημονικής κοινότητας.

Ι. Μαργαρίτης: «Αν χαθούν τα χωριά, θα χαθεί η ψυχή του νησιού»

Σε μια συναισθηματικά φορτισμένη αλλά και ρεαλιστική παρέμβαση, ο Έπαρχος Νάξου, Ιωάννης Μαργαρίτης, προειδοποίησε για τους κινδύνους της ερήμωσης της ενδοχώρας. «Η απώλεια της πολιτιστικής και παραγωγικής ταυτότητας θα έχει πολύ σοβαρότερες συνέπειες από μια απλή οικονομική ύφεση. Αν χαθούν τα χωριά, θα χαθεί η ίδια η ψυχή της Νάξου», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Ο κ. Μαργαρίτης σημείωσε ότι η ανάπτυξη δεν μπορεί να περιορίζεται στη Χώρα ή το παραλιακό μέτωπο, ενώ κάλεσε να δούμε τη νησιωτικότητα όχι ως μειονέκτημα, αλλά ως ευκαιρία για πράσινη μετάβαση, κυκλική οικονομία και ποιοτικό τουρισμό.

Υποδομές, Συγκοινωνίες και Σμύριδα

Οι εκπρόσωποι των τοπικών κοινοτήτων έθεσαν τα προβλήματα της καθημερινότητας στη βάση τους. Ο πρόεδρος της Κορώνου, Νικόλαος Χουζούρης, εστίασε στα οδικά έργα, την αντιπλημμυρική και αντιπυρική προστασία. Παράλληλα, ανέδειξε τα σμυριδορυχεία ως ένα μοναδικό μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς που μπορεί να απογειώσει τον πολιτιστικό και θεματικό τουρισμό της περιοχής. Ο πρόεδρος της Κωμιακής, Αντώνης Χωριανούπουλος (μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ), έθεσε ως προτεραιότητες για την αντιμετώπιση του δημογραφικού τις σύγχρονες συγκοινωνίες, τη στελέχωση των δομών υγείας και τα οικονομικά κίνητρα (όπως μειώσεις δημοτικών τελών) για τους νέους. Παράλληλα, ζήτησε έργα συγκράτησης του βρόχινου νερού και τουριστική προβολή των μονοπατιών και των μουσείων της περιοχής.

Η επιστημονική ματιά και ο ρόλος της κοινωνίας

Οι καθηγητές του Παντείου Πανεπιστημίου προσέφεραν το επιστημονικό υπόβαθρο για την επόμενη ημέρα. Ο Γιάννης Ψυχάρης (Διευθυντής ΙΠΑ) εξήρε τον συμμετοχικό χαρακτήρα της πρωτοβουλίας, που ξεκίνησε από τους ίδιους τους πολίτες. Πρότεινε τη σύνδεση του δημογραφικού και στεγαστικού ζητήματος με συγκεκριμένα κίνητρα, τονίζοντας ότι η τοπική κλίμακα είναι το ιδανικό πεδίο για την εφαρμογή δημόσιων πολιτικών. Ο Νίκος Λέανδρος (πρώην αντιπρύτανης) σημείωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι ο φυσικός και ανθρώπινος πλούτος της ορεινής Νάξου είναι τεράστιος, ωστόσο «δεν υπάρχει βιώσιμη ανάπτυξη χωρίς κοινωνική δικαιοσύνη». Ζήτησε ένα νέο τουριστικό μοντέλο με έμφαση στο περιβάλλον, τον πολιτισμό και τα τοπικά προϊόντα. Στη συζήτηση παρενέβη και ο πρόεδρος της ΠΟΕΣΥ, Σωτήρης Τριανταφύλλου, υπογραμμίζοντας την ευθύνη και τη διαρκή στήριξη του Τύπου στην ανάδειξη αυτών των θεμάτων.

Μια Νάξος «δύο ταχυτήτων» που παίρνει την τύχη στα χέρια της

Η πρόεδρος του Εξωραϊστικού Πολιτιστικού Συλλόγου Κορώνου, Γενοβέφα Μανωλά, αποτύπωσε την πραγματικότητα μιλώντας για μια Νάξο «δύο ταχυτήτων» (παραλιακή και ορεινή), όπου η ισόρροπη ανάπτυξη παραμένει ζητούμενο.

Το κλείσιμο της έναρξης ανήκε στον διευθυντή παραγωγής του Φεστιβάλ Νάξου, Μάριο Βαζαίο, ο οποίος έδωσε το στίγμα της διοργάνωσης: «Η συνάντηση αυτή γίνεται για να ακουστούν οι ειδικοί αλλά και οι κάτοικοι, ώστε η τοπική κοινωνία να νιώσει ότι δεν είναι μόνη της. Οι εισηγήσεις αποτελούν την αφορμή για μια δημόσια πλατφόρμα έκφρασης, προκειμένου οι άνθρωποι εδώ να πάρουν την τύχη του τόπου τους στα χέρια τους».

Διαβάστε επίσης