Κυβερνοεπιθέσεις σε ψυγεία: Πώς οι χάκερ αλλοιώνουν τρόφιμα από απόσταση - Πώς να προστατευτείτε
Περισσότερα από 300 εκτεθειμένα συστήματα εντοπίστηκαν στη χώρα - Περιστατικά σε Αθήνα, Άρτα, Ιωάννινα, Πρέβεζα και Κρήτη - Τι αποκαλύπτει στο Newsbomb.gr ειδικός για τη νέα μορφή κυβερνοεπιθέσεων και τι πρέπει να προσέχουν καταναλωτές και επιχειρήσεις
Snapshot
- Στην Ελλάδα έχουν εντοπιστεί πάνω από 300 εκτεθειμένα συστήματα ελέγχου ψυγείων και καταψυκτών που μπορούν να δεχτούν κυβερνοεπιθέσεις από απόσταση.
- Οι επιθέσεις στοχεύουν στην αλλοίωση της θερμοκρασίας των ψυγείων, προκαλώντας καταστροφή τροφίμων και οικονομικές ζημίες χωρίς να απαιτούν λύτρα ή να υποκλέπτουν δεδομένα.
- Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας έχει προειδοποιήσει για την αποσύνδεση των συστημάτων ψύξης από το δημόσιο διαδίκτυο για την αποφυγή μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης.
- Οι καταναλωτές πρέπει να προσέχουν σημάδια αλλοίωσης στα κατεψυγμένα προϊόντα και να αποφεύγουν την πανικόβλητη συμπεριφορά, όπως μαζικές αγορές.
- Οι επιχειρήσεις καλούνται να ελέγξουν άμεσα ποιοι έχουν απομακρυσμένη πρόσβαση στα συστήματα ψύξης και να ενισχύσουν τα μέτρα προστασίας τους, καθώς οι επιθέσεις πιθανόν θα συνεχιστούν.
Ένα διαφορετικό και ιδιαίτερα ανησυχητικό περιστατικό στον χώρο της κυβερνοασφάλειας ανοίγει η δράση χάκερ που αποκτούν πρόσβαση σε ηλεκτρονικά συστήματα ελέγχου ψυγείων και καταψυκτών, αλλάζοντας εξ αποστάσεως τις θερμοκρασίες λειτουργίας τους.
Στην Ελλάδα, έχουν εντοπιστεί εκατοντάδες συστήματα που είναι εκτεθειμένα στο διαδίκτυο και θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο αντίστοιχων ενεργειών. Οι επιθέσεις δεν περιορίζονται σε μία συγκεκριμένη περιοχή, ενώ περιστατικά έχουν αναφερθεί σε Αθήνα, Άρτα, Ιωάννινα, Πρέβεζα και Κρήτη.
Το ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι οι δράστες δεν χρειάζεται να εισβάλουν φυσικά σε ένα κατάστημα ή σε μια αποθήκη. Αρκεί να αποκτήσουν πρόσβαση στο ψηφιακό σύστημα που ελέγχει τις ψυκτικές εγκαταστάσεις, ώστε να μεταβάλουν τις ρυθμίσεις και να προκαλέσουν αλλοίωση των αποθηκευμένων προϊόντων.
«Δεν είναι επίθεση σε σούπερ μάρκετ, είναι επίθεση στο πιο καθημερινό πράγμα που έχουμε»
Τη διάσταση της απειλής και τον τρόπο με τον οποίο τέτοιου είδους επιθέσεις μπορούν να επηρεάσουν την καθημερινότητα των πολιτών περιγράφει, μιλώντας στο Newsbomb.gr, ο Νίκος Βασιλάκος, σύμβουλος Ψυχικής Υγείας Διαδικτύου.
Όπως επισημαίνει, το συγκεκριμένο φαινόμενο δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια συνηθισμένη κυβερνοεπίθεση με στόχο την οικονομική απολαβή, αλλά ως μια ενέργεια που μπορεί να προκαλέσει αβεβαιότητα και αναστάτωση, πλήττοντας μια βασική λειτουργία της καθημερινής ζωής.
«Αυτό δεν είναι επίθεση σε σούπερ μάρκετ. Είναι επίθεση στο πιο καθημερινό πράγμα που έχουμε: το κρύο που κρατάει το φαγητό μας ασφαλές. Κανείς δεν ζήτησε λύτρα. Κανείς δεν έκλεψε δεδομένα. Κάποιος ανέβασε τη θερμοκρασία και έφυγε. Άρα δεν μιλάμε για εγκληματίες που θέλουν χρήματα. Μιλάμε για κάποιον που θέλει να δείξει ότι μπορεί», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Εξηγώντας γιατί οι επιθέσεις στρέφονται σε ψυκτικές εγκαταστάσεις, ο ίδιος υποστηρίζει ότι πρόκειται για έναν τρόπο πρόκλησης αναστάτωσης χωρίς άμεση σωματική βλάβη. Το αποτέλεσμα, όπως περιγράφει, είναι να δημιουργείται αμφιβολία και ανασφάλεια στους πολίτες, αλλά και στις επιχειρήσεις που δεν γνωρίζουν εάν αντιμετωπίζουν μια απλή τεχνική βλάβη ή μια σκόπιμη κυβερνοεπίθεση.
«Γιατί ψυγεία; Γιατί δεν σκοτώνουν. Σε κάνουν όμως να αμφιβάλλεις. Στην Κηφισιά οι άνθρωποι έχασαν μία ώρα ρωτώντας "βλάβη είναι ή μας χτύπησαν;". Αυτή η ώρα είναι ο στόχος», σημειώνει.
Οι «έξυπνες» συσκευές μπορούν να γίνουν εύκολος στόχος
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο σύμβουλος Ψυχικής Υγείας Διαδικτύου στο γεγονός ότι όλο και περισσότερες εγκαταστάσεις και συσκευές συνδέονται πλέον στο διαδίκτυο για λόγους ευκολίας και απομακρυσμένης διαχείρισης.
Αυτό, ωστόσο, δημιουργεί νέους κινδύνους όταν δεν υπάρχουν επαρκή μέτρα προστασίας.
Όπως εξηγεί, συστήματα που δεν αντιμετωπίζονται από τους χρήστες ως υπολογιστές, όπως τα ψυγεία, οι εγκαταστάσεις θέρμανσης και τα αντλιοστάσια, μπορούν να αποτελέσουν ευάλωτα σημεία, ακριβώς επειδή συχνά δεν προστατεύονται με την ίδια προσοχή που δίνεται στους συμβατικούς υπολογιστές.
«Ό,τι συνδέσαμε στο ίντερνετ για ευκολία, το συνδέσαμε και για όποιον θέλει να κάνει ζημιά. Το ψυγείο, η θέρμανση, το αντλιοστάσιο. Κανείς δεν τα θεωρεί υπολογιστές. Γι' αυτό είναι τα πιο εύκολα», τονίζει.
Τι πρέπει να προσέχουν οι καταναλωτές
Ο Νίκος Βασιλάκος απευθύνει έκκληση στους καταναλωτές να μην αντιδρούν με πανικό και να μην προχωρούν σε μαζικές αγορές ή άδειασμα των ραφιών των καταστημάτων, καθώς μια τέτοια αντίδραση θα μπορούσε να ενισχύσει την αναστάτωση που ενδεχομένως επιδιώκουν οι δράστες.
Αντίθετα, συνιστά αυξημένη προσοχή κατά την αγορά κατεψυγμένων προϊόντων και έλεγχο της κατάστασης των συσκευασιών.
Ειδικότερα, οι καταναλωτές θα πρέπει να αποφεύγουν προϊόντα όταν διαπιστώνουν ότι:
- Τα κατεψυγμένα τρόφιμα έχουν κολλήσει μεταξύ τους σε έναν συμπαγή όγκο.
- Υπάρχουν ασυνήθιστες ποσότητες πάγου στο εσωτερικό της συσκευασίας.
- Η συσκευασία εμφανίζει παραμορφώσεις ή άλλες ενδείξεις αλλοίωσης.
Τα παραπάνω μπορεί να αποτελούν ενδείξεις ότι το προϊόν έχει αποψυχθεί και στη συνέχεια έχει καταψυχθεί ξανά. Σε τέτοια περίπτωση, η σύστασή του είναι να μην αγοράζεται.
Το κρίσιμο ερώτημα για τις επιχειρήσεις
Από την πλευρά των επιχειρήσεων, το πρώτο βήμα είναι να ελεγχθεί άμεσα ποιος έχει δυνατότητα απομακρυσμένης πρόσβασης στα συστήματα ψύξης και με ποιους όρους.
Ο Νίκος Βασιλάκος καλεί τους επαγγελματίες να επικοινωνήσουν με τους τεχνικούς που συντηρούν τις εγκαταστάσεις τους και να ζητήσουν σαφείς απαντήσεις για το επίπεδο προστασίας τους.
«Τι κάνει ο μαγαζάτορας; Παίρνει σήμερα τον ψυκτικό του και ρωτάει ένα πράγμα: ποιος άλλος μπορεί να μπει στα ψυγεία μου από απόσταση; Αν δεν απαντήσει σε μία πρόταση, έχει πρόβλημα», υπογραμμίζει.
«Το ερώτημα δεν είναι αν θα ξανασυμβεί»
Κλείνοντας, ο Νίκος Βασιλάκος προειδοποιεί ότι η συγκεκριμένη μέθοδος επίθεσης ενδέχεται να επαναληφθεί, καθώς η τεχνική είναι πλέον γνωστή και μπορεί να αξιοποιηθεί από διαφορετικούς δράστες.
«Αυτό θα ξανασυμβεί. Αύγουστος, Οκτώβριος, Νοέμβριος. Η μέθοδος είναι πια γνωστή σε όποιον διαβάζει ειδήσεις. Το ερώτημα δεν είναι αν θα χτυπήσει στην Ελλάδα. Χτύπησε. Το ερώτημα είναι πόσοι θα πουν "βλάβη ήταν" και δεν θα το ψάξουν περισσότερο», καταλήγει.
Ποιοι βρίσκονται πίσω από τις επιθέσεις;
Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει ανάληψη ευθύνης, ενώ δεν έχουν προκύψει σαφείς ενδείξεις ότι οι επιθέσεις αποσκοπούν στην απόσπαση χρημάτων ή στην υποκλοπή δεδομένων.
Οι αρμόδιοι εξετάζουν διαφορετικά ενδεχόμενα, μεταξύ των οποίων την πρόκληση κοινωνικής αναστάτωσης και την επίδειξη τεχνολογικών δυνατοτήτων. Παράλληλα, έχει διατυπωθεί το ενδεχόμενο εμπλοκής οργανωμένων ομάδων με κρατική υποστήριξη, με αναφορές ακόμη και σε πιθανές διασυνδέσεις με τη Ρωσία ή την Κίνα. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία που να επιβεβαιώνουν τέτοιες υποψίες.
Ο Νίκος Βασιλάκος, σύμβουλος Ψυχικής Υγείας Διαδικτύου.
